Η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, στην οποία επιβλήθηκαν κυρώσεις από τις ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα, δεσμεύθηκε να μη φιμωθεί, χαιρετίζοντας τη διάσκεψη 30 κρατών με στόχο τον τερματισμό της ισραηλινής κατοχής της Παλαιστίνης ως «την πιο σημαντική πολιτική εξέλιξη των τελευταίων 20 μηνών».
Η Φραντσέσκα Αλμπανέζε δηλώνει ότι η διήμερη συνάντηση στην Μπογκοτά της Κολομβίας, που ξεκινά την Τρίτη και περιλαμβάνει την Κίνα, την Ισπανία και το Κατάρ, διεξάγεται σε μια «υπαρξιακή ώρα» για το Ισραήλ και τον παλαιστινιακό λαό.
Σκοπός της διάσκεψης είναι να προσδιοριστούν τα βήματα που μπορούν να λάβουν οι συμμετέχουσες χώρες προκειμένου να εφαρμόσουν την πρόταση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η οποία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προβούν σε ενέργειες που θα συμβάλλουν στον τερματισμό της παράνομης ισραηλινής κατοχής της Παλαιστίνης.
Η πρόταση προβλέπει ως καταληκτική ημερομηνία τον Σεπτέμβριο του 2025 για την υλοποίηση της συμβουλευτικής γνωμοδότησης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (Ιούλιος 2024), σύμφωνα με την οποία η κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών από το Ισραήλ είναι παράνομη.
Το Δικαστήριο ανέφερε στη γνωμοδότησή του ότι «οι ανησυχίες για την ασφάλεια του Ισραήλ δεν υπερισχύουν της αρχής της απαγόρευσης της απόκτησης εδαφών με τη βία» και κάλεσε το Ισραήλ να τερματίσει την κατοχή «το συντομότερο δυνατό». Παράλληλα, υπενθύμισε ότι τα κράτη μέλη του ΟΗΕ έχουν την υποχρέωση «να μην παρέχουν βοήθεια ή συνδρομή στη διατήρηση της κατάστασης που δημιουργήθηκε από την παράνομη παρουσία του Ισραήλ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη».
Η συνάντηση των 30 κρατών για τον τερματισμό της ισραηλινής κατοχής της Παλαιστίνης
Ο πρόεδρος της Κολομβίας και οικοδεσπότης της διάσκεψης, Γκουστάβο Πέτρο, δήλωσε ότι η συνάντηση θα καταδείξει πως ο κόσμος περνά πλέον από το στάδιο της καταγγελίας της ισραηλινής στρατιωτικής δράσης στη συλλογική δράση για τον τερματισμό της.
Στόχος είναι να συμφωνηθεί ένα αναλυτικό σχέδιο πολιτικών, οικονομικών και νομικών ενεργειών. Ωστόσο, υπάρχουν διαφορές απόψεων σχετικά με το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν τα κράτη, τόσο πολιτικά όσο και νομικά, ώστε να απομονώσουν το Ισραήλ - μια χώρα που αισθάνεται ασφαλής όσο διατηρεί τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Ομάδα της Χάγης συγκροτήθηκε αρχικά με πρωτοβουλία της Νότιας Αφρικής και της Κολομβίας, αλλά έχει έκτοτε ενισχυθεί με τη συμμετοχή της Βραζιλίας, της Ισπανίας, της Ινδονησίας, της Αλγερίας και του Κατάρ.
Η Αλμπανέζε, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, εμφανίζεται αποφασισμένη να δείξει ότι οι κυρώσεις του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών δεν πρόκειται να την ανακόψουν. «Για πολύ καιρό, το διεθνές δίκαιο αντιμετωπίζεται ως προαιρετικό - εφαρμόζεται επιλεκτικά σε όσους θεωρούνται αδύναμοι, ενώ αγνοείται όταν πρόκειται για τους ισχυρούς. Αυτό το "διπλά μέτρα και σταθμά" έχει διαβρώσει τα ίδια τα θεμέλια της έννομης τάξης. Αυτή η εποχή πρέπει να τελειώσει», πρόκειται να επισημάνει κατά την παρέμβασή της στην Μπογκοτά.
«Ο κόσμος θα θυμάται τι κάναμε εμείς, κράτη και άτομα, αυτή τη στιγμή - είτε υποχωρήσαμε από φόβο είτε υπερασπιστήκαμε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Εδώ στην Μπογκοτά, ένας αυξανόμενος αριθμός κρατών έχει την ευκαιρία να σπάσει τη σιωπή και να επιστρέψει σε μια πορεία νομιμότητας λέγοντας επιτέλους: φτάνει. Φτάνει η ατιμωρησία. Φτάνει η κενή ρητορική. Φτάνει η εξαιρετικότητα. Φτάνει η συνενοχή. Ήρθε η ώρα να δράσουμε επιδιώκοντας τη δικαιοσύνη και την ειρήνη — βασισμένη σε δικαιώματα και ελευθερίες για όλους, και όχι σε απλά προνόμια για ορισμένους, εις βάρος της εξόντωσης άλλων».
Η Αλμπανέζε θα προσθέσει ότι ο Χάρτης του ΟΗΕ και τα παγκόσμια εργαλεία προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν την πυξίδα των κρατών. «Ελπίζω ότι περισσότερα κράτη θα ευθυγραμμίσουν τις πολιτικές τους με αυτές τις θεμελιώδεις αρχές καθώς προχωράμε σε αυτή την υπαρξιακή ώρα - τόσο για τον παλαιστινιακό όσο και για τον ισραηλινό λαό, αλλά και για την ακεραιότητα της διεθνούς έννομης τάξης», θα πει.
Αλμπανέζε: Οι κυρώσεις, η απάντηση και το δικαίωμα στην ελευθερία λόγου
Οι κυρώσεις στην Αλμπανέζε επιβλήθηκαν από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο την κατηγόρησε για «επαίσχυντη προώθηση» της δράσης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Η ίδια θα αναφερθεί άμεσα στο θέμα στην τοποθέτησή της στην Μπογκοτά: «Αυτές οι επιθέσεις δεν πρέπει να θεωρηθούν ως εναντίον μου προσωπικά. Αποτελούν μια προειδοποίηση για όλους όσους τολμούν να υπερασπιστούν τη διεθνή δικαιοσύνη και ελευθερία. Αλλά δεν μπορούμε να φιμωθούμε - και ξέρω ότι δεν είμαι μόνη». Και θα καταλήξει: «Δεν πρόκειται για εμένα ή για κάποιο άλλο άτομο, αλλά για δικαιοσύνη για τον παλαιστινιακό λαό στην πιο κρίσιμη καμπή της ιστορίας του».
Σε άρθρο του στον Guardian την περασμένη εβδομάδα, ο Γκουστάβο Πέτρο περιέγραψε τη σημασία της διάσκεψης: «Μπορούμε είτε να υπερασπιστούμε σταθερά τις νομικές αρχές που επιδιώκουν να αποτρέψουν τον πόλεμο και τις συγκρούσεις, είτε να παρακολουθούμε αβοήθητοι καθώς το διεθνές σύστημα καταρρέει υπό το βάρος της ανεξέλεγκτης πολιτικής ισχύος».
Η κλιμάκωση της Ομάδας της Χάγης
Σε προηγούμενη διάσκεψη της Ομάδας της Χάγης τον Ιανουάριο, συμμετείχαν μόνο εννέα χώρες, δεσμευόμενες να εφαρμόσουν τα προσωρινά μέτρα του Διεθνούς Δικαστηρίου που εκδόθηκαν στις 26 Ιανουαρίου, 28 Μαρτίου και 24 Μαΐου 2024. Στην πράξη, αυτό σήμαινε μέτρα όπως εμπάργκο όπλων κατά του Ισραήλ και απαγόρευση ελλιμενισμού πλοίων που μεταφέρουν στρατιωτικό εξοπλισμό, όπου αυτό είναι εφικτό εντός της επικράτειάς τους.
Η Βάρσα Γκαντικότα-Νελουτλά, εκτελεστική γραμματέας της Ομάδας της Χάγης, τόνισε: «Συναντιόμαστε στην Μπογκοτά με μια διπλή επιταγή: να τερματίσουμε την ατιμωρησία του Ισραήλ και να κόψουμε τα σχοινιά της συνενοχής. Το Διεθνές Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί: η συνεχιζόμενη παρουσία του Ισραήλ στα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομη. Δεν υπάρχει έλλειψη νομικής σαφήνειας».
«Τα κράτη θα συζητήσουν τώρα πώς να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους - από τη διακοπή εξαγωγών όπλων και την αποτροπή πρόσβασης σε λιμάνια για πλοία με στρατιωτικό εξοπλισμό, έως τη διασφάλιση της δικαιοσύνης για όλα τα θύματα».
Με πληροφορίες από The Guardian
