Άρθρο του Guardian εξηγεί πως, καθώς ο κορωνοϊός εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο, υπάρχει ανησυχία για μετάλλαξή του σε μια μορφή που είναι πιο μεταδοτική, πιο επικίνδυνη ή και τα δύο, και ενδεχομένως θα κάνει την παγκόσμια κρίση υγείας ακόμη χειρότερη.
Ποια είναι τα δεδομένα έως τώρα σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian:
Ο ιός μεταλλάσσεται;
Όλοι οι ιοί μεταλλάσσονται και ο κορωναϊός Sars-Cov-2 που προκαλεί την Covid-19 δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι μεταλλάξεις προκύπτουν όταν ο ιός αναπαράγεται μέσα στα κύτταρα και γίνονται λάθη κατά την αντιγραφή του γενετικού του κώδικα. Σε αντίθεση με τους ανθρώπους, των οποίων τα γονίδια είναι γραμμένα σε δίκλωνο DNA, τα γονίδια κορωναϊού μεταφέρονται σε μονόκλωνο RNA.
Πόσο γρήγορα μεταλλάσσεται ο ιός;
Ο κορωνοϊός είναι στην πραγματικότητα αρκετά σταθερός. Οι επιστήμονες έχουν αναλύσει περίπου 13.000 δείγματα ιών στη Βρετανία από τα μέσα Μαρτίου και διαπίστωσαν ότι οι νέες μεταλλάξεις εμφανίζονται περίπου δύο φορές το μήνα. Το ποσοστό των μεταλλάξεων είναι σημαντικό επειδή όσο πιο γρήγορα μεταλλάσσεται ένας ιός, τόσο πιο γρήγορα αλλάζει η συμπεριφορά του. Ένας ταχέως εξελισσόμενος ιός μπορεί να είναι δυσκολότερο να πολεμηθεί μέσω εμβολιασμού, διότι όταν θα έχει αναπτυχθεί το εμβόλιο, τα μέρη του ιού στα οποία επιτίθεται το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να έχουν αλλάξει. Η εποχιακή γρίπη μεταλλάσσεται τόσο γρήγορα που χρειαζόμαστε ένα διαφορετικό εμβόλιο κάθε χρόνο.
Πώς διαφέρει ο κορωνοϊός σε όλο τον κόσμο;
Ο γενετικός κώδικας από κορωνοϊούς σε όλο τον κόσμο δείχνει ότι χωρίζεται σε ομάδες καθώς εξαπλώνεται. Δεν υπάρχει τίποτα ασυνήθιστο σε αυτό. Τον Απρίλιο, ερευνητές στη Γερμανία εντόπισαν τρεις κύριες γενετικές ομάδες του ιού που ονόμασαν Α, Β και Γ. Οι ομάδες Α και Γ βρίσκονται κυρίως στους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς, ενώ η ομάδα Β είναι πιο συχνή στην Ανατολική Ασία. Υπάρχουν όμως και μικρότερες ομάδες, τις οποίες οι επιστήμονες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να εντοπίσουν τις μολύνσεις πίσω στις πηγές τους, και τελικά πίσω σε μια περιοχή όπως η Γουχάν ή η βόρεια Ιταλία.
Γιατί έχουν σημασία οι μεταλλάξεις;
Οι μεταλλάξεις συμβαίνουν τυχαία συνεχώς. Οι περισσότερες έχουν μικρή επίδραση και μερικές παρεμποδίζουν τον ιό, αλλά με την πάροδο του χρόνου, μεμονωμένες ή πολλαπλές μεταλλάξεις μπορούν δυνητικά να συσσωρευτούν, κάνοντας τον ιό πιο ισχυρό, επιτρέποντάς του να εξαπλωθεί πιο εύκολα. Οι μεταλλάξεις μπορούν επίσης να κάνουν τον ιό πιο επικίνδυνο, για παράδειγμα καθιστώντας τον πιο αποτελεσματικό στη μόλυνση των κυττάρων.
Ποιες μεταλλάξεις έχουν καταγραφεί;
Ορισμένες μεταλλάξεις έχουν κεντρίσει την προσοχή των επιστημόνων. Ερευνητές στο Λονδίνο μελέτησαν περισσότερα από 5.000 γονιδιώματα κορωνοϊών από όλο τον κόσμο και ανακάλυψαν αρκετές μεταλλάξεις που μπορεί να αποτελούν ένδειξη της προσαρμογής του ιού στον άνθρωπο. Δύο μεταλλάξεις εντοπίζονται στην πρωτεΐνη που χρησιμοποιεί ο ιός για να εισβάλει στα κύτταρα.
Οι μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη «ακίδα» είναι σπάνιες αυτήν τη στιγμή, αλλά ο Martin Hibberd, καθηγητής μολυσματικών ασθενειών και συγγραφέας της μελέτης, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους, δήλωσε ότι η εμφάνισή τους υπογραμμίζει την ανάγκη για παγκόσμια παρακολούθηση του ιού. Αυτό θα αποκαλύψει εάν οι νέες μεταλλάξεις βοηθούν τον ιό να εξαπλωθεί και εάν τα εμβόλια μπορεί να χρειαστεί να επανασχεδιαστούν για να ληφθούν υπόψη οι μεταλλάξεις.
Σε μια άλλη προκαταρκτική μελέτη, οι επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ και στο Εθνικό Εργαστήριο του Λος Άλαμος στο Νέο Μεξικό βρήκαν παρόμοιες μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη που οι συγγραφείς ισχυρίζονται ότι μπορούν να βοηθήσουν να εξαπλωθεί η λοίμωξη. Αν και αυτό είναι δυνατό, άλλοι επιστήμονες πιστεύουν ότι είναι πολύ νωρίς για να μάθουμε αν κάποια από τις μεταλλάξεις βοηθά τον ιό να αναπτυχθεί.
Τι άλλο μπορούν να μας δείξουν αυτές οι μεταλλάξεις;
Όσο οι επιστήμονες μαθαίνουν περισσότερα για τη γενετική σύνθεση των κορωνοϊών, θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις πληροφορίες για εντοπίσουν, ιχνηλατώντας τη μόλυνση ενός ατόμου, εστίες και να τις μπλοκάρουν στη ρίζα τους. Αυτό θα είναι χρήσιμο για την ανίχνευση εξάρσεων και τον εντοπισμό νεοεισερχόμενων μολύνσεων.
Η εντατική παρακολούθηση επίσης θα αναδείξει και το πώς μεταλλάσσεται ο ιός και αποκτά αντίσταση σε φάρμακα και εμβόλια που θα χρησιμοποιηθούν στο μέλλον. «Καθώς αυτά γίνονται διαθέσιμα, αναμένουμε να δούμε λειτουργικές μεταλλάξεις, όπως ακριβώς βλέπουμε με την αντίσταση βακτηρίων στα αντιβιοτικά», δήλωσε ο καθηγητής Nick Loman του πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ.
