Ο εν μέρει εξοικειωμένος με τις πολιτικές ήττες -κυρίως εντός της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU/CSU)- Φρίντριχ Μερτς, εξελέγη καγκελάριος με τη δεύτερη. Στην πρώτη ψηφοφορία στη Μπούντεσταγκ, ο κυβερνητικός συνασπισμός με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) που αριθμεί 328 βουλευτές αποδείχθηκε ρευστός.
Για τη Γερμανία, η 6η Μαΐου 2025 καταγράφεται ως μια ιστορική ημέρα: ποτέ άλλοτε ένας υποψήφιος καγκελάριος απέτυχε να συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο της ψηφοφορίας. Η λέξη «κρίση» χρησιμοποιείται ήδη από ορισμένους, ωστόσο ο όρος δυσπιστία αντανακλά καλύτερα το πολιτικό κλίμα στη χώρα, μετά τη δραματική σημερινή συνεδρίαση της Μπούντεσταγκ.
Στα τέλη Ιανουαρίου, ο Φρίντριχ Μερτς προκάλεσε πολιτικό σεισμό με την απόφασή του να δεχθεί τη στήριξη του ακροδεξιού AfD στο μεταναστευτικό, παρόλο που η συνεργασία των κυρίαρχων κομμάτων με την ακροδεξιά θεωρούνταν ταμπού στη μεταπολεμική Γερμανία. Η αμφιλεγόμενη συνεργασία του Μερτς με το AfD ή η εξάρτηση από ψήφους που συνδέονται έμμεσα με αυτό, είναι κάτι που πολλοί στο συντηρητικό μπλοκ CDU/CSU θεωρούν προβληματικό. Αναμενόμενα, μεταξύ των Σοσιαλδημοκρατών, πολλοί από τους οποίους δυσκολεύονται να υποστηρίξουν τη σκληρή μεταναστευτική πολιτική του.
Από τη δημοσιονομική πειθαρχία στη συμφωνία Μερτς για υπέρογκο δημόσιο χρέος
Η μεταστροφή του σε ό,τι αφορά το γερμανικό χρέος προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για νέο κρατικό δανεισμό, προκαλεσε δυσαρέσκεια στους Γερμανούς συντηρητικούς που περίμεναν ότι θα κρατούσε τη γραμμή της δημοσιονομική πειθαρχίας. Παραδοσιακά, η βάση του CDU εκτιμά τον δημοσιονομικό συντηρητισμό και το «φρένο του χρέους» (Schuldenbremse). Ο Μερτς έκανε προεκλογική εκστρατεία για τη διατήρηση αυτών των αρχών, αλλά έκτοτε συμφώνησε σε μια σημαντική εξαίρεση: τη δημιουργία ενός ειδικού ταμείου ύψους 500 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της άμυνας και των υποδομών, το οποίο θα χρηματοδοτείται με δάνεια και θα εξαιρείται από τους περιορισμούς του χρέους.
Επίσης, μέλη του CDU, συμπεριλαμβανομένης της νεολαίας του, εξέφρασαν δημοσίως την απογοήτευσή τους για το γεγονός ότι η συμφωνία κυβερνητικού συνασπισμού του Μερτς δεν επέφερε σαφή ρήξη με την προηγούμενη κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς.
Ωστόσο, η αντιδημοφιλία του Μερτς, που δεν περιορίζεται στον κυβερνητικό συνασπισμό του, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά το πολιτικό τοπίο της Γερμανίας, βαθαίνοντας τον πολιτικό κατακερματισμό και περιπλέκοντας τη διακυβέρνηση.
Παρά τη νίκη του στις πρόωρες εκλογές του Φεβρουαρία, η αποδοχή του Μερτς είναι χαμηλή και μειώνεται. Τα χαμηλά ποσοστά εμπιστοσύνης στο πρόσωπό του -μόνο το 21% των Γερμανών τον θεωρεί αξιόπιστο- και η φθίνουσα εικόνα ενός ισχυρού ηγέτη αποδυναμώνουν το κύρος και τη νομιμοποίησή του. Η συνεργασία με το ακροδεξιό AfD -που θεωρείται απειλή για τη δημοκρατία- καθώς και η έγκριση του νέου δημόσιου χρέους την οποία πολλοί θεωρούν προδοσία, αποξένωσαν βασικές ομάδες ψηφοφόρων.
Η αντιδημοφιλία Μερτς κινδυνεύει να δώσει πόντους στο AfD και μπορεί να εμποδίσει την αποτελεσματική χάραξη πολιτικής, καθιστώντας δυσκολότερη τη διαχείριση του συνασπισμού και τη νομοθετική επιτυχία σε μια περίοδο που η Γερμανία αντιμετωπίζει αυξανόμενες οικονομικές και γεωπολιτικές απειλές. Ο εμπορικός πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ απειλεί να πλήξει περαιτέρω την ήδη στάσιμη γερμανική οικονομία, ακόμη και όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ πιέζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να επενδύσουν περισσότερο στην άμυνά τους.
Ο Φρίντριχ Μερτς -ο οποίος εργάστηκε ως σύμβουλος στην αμερικανική εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων BlackRock, ενώ ήταν εκτός πολιτικής λόγω ήττας από την Άνγκελα Μέρκελ- καλείται ανατρέψει την εξαρτώμενη από τις εξαγωγές οικονομία της Γερμανίας, η οποία είναι ευάλωτη εάν ο Τραμπ επιβάλει περισσότερους δασμούς στα προϊόντα της ΕΕ.
