Η επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, στην Τουρκία σηματοδοτεί μια νέα εποχή στις αμυντικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, καθώς ολοκληρώνεται η πολυαναμενόμενη συμφωνία για την αγορά και παραχώρηση Eurofighter Typhoon, ενός μαχητικού αεροσκάφους υψηλών επιδόσεων και στρατηγικής σημασίας.
Η Τουρκία αναζητούσε λύσεις στο κενό ισχύος των αεροπορικών της δυνάμεων, καθώς τα μέχρι σήμερα μαχητικά που διαθέτει, κυρίως τα αμερικανικής κατασκευής F-16, θεωρούνται παρωχημένα. Οι συνομιλίες με το Ηνωμένο Βασίλειο, ηγετική χώρα της κοινοπραξίας Eurofighter, ξεκίνησαν το 2023. Καθοριστικό υπήρξε το ξεπέρασμα του γερμανικού βέτο το 2024 για την πώληση των αεροσκαφών, ανοίγοντας το δρόμο για την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Τον Ιούλιο υπογράφηκε προκαταρκτική συμφωνία για 40 Eurofighter Typhoon, με διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται για τις τεχνικές λεπτομέρειες και το κόστος, το οποίο ήταν υψηλότερο των αρχικών εκτιμήσεων της Τουρκίας. Στο πλαίσιο επίσπευσης της ενίσχυσης της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας, 20 αεροσκάφη θα επιχειρούνται αρχικά από τη βρετανική RAF για άμεση παράδοση, ενώ τα υπόλοιπα 20 θα προσαρμοστούν στις ανάγκες και τα πρότυπα της Τουρκίας και θα παραδοθούν αργότερα.
Ιδιαίτερη συμβολική σημασία έχει η αποστολή δύο Eurofighter στην Άγκυρα λίγο πριν την επίσκεψη Στάρμερ, δείχνοντας τη βαρύτητα που δίνει το Λονδίνο στη συμφωνία. Η Τουρκία κινείται παράλληλα για την αγορά μεταχειρισμένων Eurofighter από το Κατάρ και το Ομάν, υπογράφοντας ξεχωριστές συμφωνίες για τη συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό αυτών των αεροσκαφών.
Η νέα γενιά του Eurofighter ("Tranche 4") διαθέτει αναβαθμισμένα ηλεκτρονικά και συστήματα ραντάρ, σημαντικά πλεονεκτήματα για την αεροπορική άμυνα της Τουρκίας, λειτουργώντας ως προσωρινή λύση μέχρι να τεθεί σε επιχειρησιακή λειτουργία το εγχώριο μαχητικό "Kaan" το 2028.
Η στροφή της Τουρκίας προς την Ευρώπη για την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος, η τεχνική και πολιτική διαπραγμάτευση, οι οικονομικές παράμετροι και το παράλληλο άνοιγμα της αγοράς μεταχειρισμένων μαχητικών συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο γεωπολιτικό αφήγημα που θα καθορίσει τις ισορροπίες στη νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή για την επόμενη δεκαετία.
