Το ζήτημα των ελλείψεων αγαθών σε πολλές χώρες του πλανήτη δημιουργεί πρωτοφανή προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα, σε όλες τις «γωνιές» του πλανήτη.
Από τις ΗΠΑ ως την Κίνα και από την Ινδία ως την Βραζιλία, πολίτες και επιχειρήσεις δεν είναι σε θέση να βρουν άλλοτε δεδομένες ύλες και προϊόντα, από τον άνθρακα έως τον καφέ. Η πανδημία προκαλεί τεράστια προβλήματα αλλά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συνθέτουν αυτή την πραγματικότητα. Αλλά ας δούμε τι συμβαίνει σε χώρες του κόσμου:
Κίνα: Άνθρακας και χαρτί
Μια «τέλεια καταιγίδα» στην Κίνα πλήττει αγοραστές και επιχειρήσεις. Επηρεάζει τα πάντα, από το χαρτί, τα τρόφιμα, τα υφάσματα και τα παιχνίδια έως τα τσιπ iPhone, λέει ο Dr Michal Meidan από το Ινστιτούτο Οξφόρδης. Το πρόβλημα πηγάζει κυρίως από κρίση ηλεκτρικής ενέργειας, κατά τη διάρκεια της οποίας περισσότερες από 20 επαρχίες αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το ρεύμα. Τουλάχιστον το 50% του ηλεκτρικού ρεύματος της χώρας προέρχεται από άνθρακα, του οποίου η τιμή έχει αυξηθεί παγκοσμίως. Αυτά τα κόστη δεν μπορούν να α στους Κινέζους λόγω ενός αυστηρού ορίου τιμών, οπότε οι εταιρείες ενέργειας μειώνουν την παραγωγή.
Η παραγωγή άνθρακα έχει επίσης πληγεί από νέους ελέγχους ασφαλείας στα ορυχεία, αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανόνες και πρόσφατες πλημμύρες, λέει ο Δρ Meidan. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν η ζήτηση για κινεζικά προϊόντα αυξάνεται, τα εργοστάσια μειώνουν τη χρήση ενέργειας ή να κλείνουν για κάποιες ημέρες.
ΗΠΑ: Παιχνίδια και χαρτί υγείας
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ήταν ξεκάθαρος, όταν προειδοποίησε ότι τα Χριστούγεννα «θα υπάρχουν πράγματα που οι άνθρωποι δεν θα μπορούν να πάρουν». Από τις ελλείψεις δεν θα ξεφύγουν τα αποθέματα των παιχνιδιών, αλλά και βασικά προϊόντα όπως χαρτί υγείας και εμφιαλωμένο νερό, νέα ρούχα και τροφές για κατοικίδια.
Μέρος του προβλήματος αποτελεί η συμφόρηση που εντοπίζεται στα λιμάνια των ΗΠΑ. Τέσσερα στα 10 εμπορευματοκιβώτια που εισέρχονται στις ΗΠΑ περνούν από δύο λιμάνια -του Λος Άντζελες και του Λονγκ Μπιτς της Καλιφόρνια.
Μια μέρα του Σεπτεμβρίου, αριθμός-ρεκόρ 73 πλοίων αναγκάστηκε να μείνει στην ουρά έξω από το λιμάνι του Λος Άντζελες. Πριν από τον Covid, ήταν ασυνήθιστο να περιμένουν περισσότερα από ένα! Πλέον, και οι δύο πύλες εισόδου λειτουργούν 24/7 για να περιοριστούν οι πιέσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ελλείψεις προκλήθηκαν επίσης από συνεχιζόμενα προβλήματα που σχετίζονται με τον Covid σε άλλες χώρες, καθώς έκλεισαν εργοστάσια. Σύμφωνα με τον καθηγητή Willy Shih από το Harvard Business School, ακόμη και όταν παράγονται αγαθά, η παράδοσή τους στους λιανοπωλητές έχει γίνει πιο δύσκολη. Υπήρξε μια αύξηση των δαπανών από τους Αμερικανούς καταναλωτές, αλλά η αναστάτωση στα εργοστάσια, τα λιμάνια και τα «υπερφορτωμένα» οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα δημιούργησαν μια συμφόρηση, λέει.
Βραζιλία: Καφές και νερό
Η πιο σοβαρή ξηρασία εδώ και σχεδόν έναν αιώνα είχε ως αποτέλεσμα την πιο απογοητευτική συγκομιδή καφέ για φέτος. Σε συνδυασμό με τον παγετό και τον φυσικό κύκλο συγκομιδών, συνέβαλε σε σημαντική πτώση στην παραγωγή καφέ. Οι προκλήσεις για τους παραγωγούς καφέ επιδεινώθηκαν από το υψηλό κόστος αποστολής και την έλλειψη κοντέινερ. Το αυξανόμενο κόστος τους θα μεταφερθεί σε όλο τον κόσμο, καθώς η Βραζιλία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας καφέ.
Την ίδια ώρα, το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας να προέρχεται από υδροηλεκτρική χρησιμοποιώντας δεξαμενές, η έλλειψη νερού, λοιπόν, έχει άμεσο αντίκτυπο στον ενεργειακό εφοδιασμό της χώρας. Καθώς οι τιμές της ενέργειας ανεβαίνουν, οι αρχές ζητούν από τους πολίτες να περιορίσουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας. Ο υπουργός Ενέργειας είπε ότι οι κυβερνητικές υπηρεσίες κλήθηκαν να μειώσουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 20%, σύμφωνα με την Washington Post.
Ινδία: Αυτοκίνητα και τσιπ υπολογιστών
Ο μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων της Ινδίας, Maruti Suzuki, σημείωσε πτώση της παραγωγής, εν μέρει λόγω της παγκόσμιας έλλειψης τσιπ υπολογιστών, τα οποία διαχειρίζονται χαρακτηριστικά όπως η τροφοδοσία κινητήρα και το φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης. Η έλλειψη οφείλεται σε προβλήματα που σχετίζονται με την πανδημία σε χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Η παγκόσμια ζήτηση για τσιπ - τα οποία χρησιμοποιούνται επίσης σε τηλέφωνα και υπολογιστές - είχε ήδη αυξηθεί πριν από την πανδημία, λόγω της υιοθέτησης του 5G. Παράλληλα, η τηλεργασία οδήγησε σε περαιτέρω αύξηση της ζήτησης, καθώς οι άνθρωποι χρειάζονταν φορητούς υπολογιστές ή κάμερες.
Η έλλειψη εξαρτημάτων που έρχονται στην Ινδία έχει επιδεινωθεί και από τα ζητήματα ενέργειας που πλήττουν την Ινδία, καθώς τα αποθέματα άνθρακα εξαντλούνται επικίνδυνα. «Ολόκληρος ο τομέας της μεταποίησης - τσιμέντο, χάλυβας, κατασκευές - όλα επηρεάζονται από τη στιγμή που υπάρχει έλλειψη άνθρακα», δηλώνει η Zohra Chatterji, πρώην επικεφαλής της Coal India Limited.
Οι οικογένειες στην Ινδία θα πληγούν επίσης, λένε οι ειδικοί, καθώς αυξάνονται οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Ο υψηλός πληθωρισμός σημαίνει ότι η τιμή των βασικών προϊόντων όπως τα τρόφιμα και το πετρέλαιο έχουν ήδη αυξηθεί.
Νιγηρία: Υγραέριο για μαγείρεμα
Η Νιγηρία αντιμετωπίζει έλλειψη υγραερίου που χρησιμοποιείται κυρίως για μαγείρεμα, καθώς επηρεάζεται από τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Αφρική. Η τιμή του υγραερίου αυξήθηκε σχεδόν κατά 60% μεταξύ Απριλίου και Ιουλίου. Ως αποτέλεσμα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις στράφηκαν σε κάρβουνο ή καυσόξυλα για το μαγείρεμα. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η έλλειψη μπορεί να έχει ανησυχητικές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον, καθώς οι άνθρωποι στρέφονται σε φθηνότερες αλλά πιο επικίνδυνες εναλλακτικές λύσεις καυσίμων.
Λίβανος: Νερό και φάρμακα
Ανησυχίες εγείρονται στον Λίβανο σχετικά με την έλλειψη νερού, φαρμάκων και καυσίμων. Τους τελευταίους 18 μήνες η χώρα βυθίστηκε σε οικονομική κρίση, η οποία οδήγησε τα 3/4 του πληθυσμού της στη φτώχεια, κατέστρεψε το νόμισμά της και πυροδότησε μεγάλες διαδηλώσεις εναντίον της κυβέρνησης και του πολιτικού συστήματος του Λιβάνου.
Η οικονομία της χώρας είχε ήδη προβλήματα πριν χτυπήσει ο Covid, ωστόσο, η πανδημία έκανε την κατάσταση χειρότερη. Οι ελλείψεις καυσίμων έχουν οδηγήσει σε συχνές διακοπές ρεύματος, αφήνοντας τις επιχειρήσεις και τις οικογένειες να βασίζονται σε ακριβές ιδιωτικές γεννήτριες ντίζελ ηλεκτρικής ενέργειας, αν έχουν την οικονομική δυνατότητα. Τον Αύγουστο, η Najat Rochdi του ΟΗΕ δήλωσε ότι «ανησυχεί βαθιά για τον αντίκτυπο της κρίσης καυσίμων στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και την παροχή νερού για εκατομμύρια ανθρώπους στον Λίβανο».
