Δημοσίευμα του βρετανικού περιοδικού «The Economist» παρουσιάζει την επόμενη ημέρα στην Τουρκία, δεδομένης της ηλικίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος ναι μεν συμπληρώνει τα 72 του χρόνια φέτος, η κατάσταση της υγείας του δε, παραμένει άγνωστη.
Ένας εκ των υποψηφίων είναι ο γιος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Μπιλάλ Ερντογάν, η παρουσία του οποίου στη διαδήλωση της Πρωτοχρονιάς υπέρ της Γάζας, ήταν ενδεικτική ενός πιθανού υποψήφιου προέδρου της Τουρκίας.
«Με ένα κασκόλ που έφερε από τη μία πλευρά την τουρκική σημαία και από την άλλη την παλαιστινιακή, ένας φαλακρός άνδρας γύρω στα 40 απευθυνόταν σε πλήθος στη Γέφυρα του Γαλατά, το εμβληματικό ορόσημο της Κωνσταντινούπολης που ενώνει τις δύο όχθες του Κεράτιου Κόλπου. Η αφορμή ήταν μια πορεία την 1η Ιανουαρίου υπέρ της Γάζας. Τα σημεία της ομιλίας -ανάμεσά τους και ο χαρακτηρισμός του Μπενιαμίν Νετανιάχου ως «Χίτλερ του 21ου αιώνα»- ήταν τα ίδια που ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επαναλαμβάνει εδώ και χρόνια. Το πλατύ μέτωπο, τα ελαφρώς ανασηκωμένα φρύδια και η σοβαρή έκφραση έμοιαζαν επίσης οικεία, όπως και ο ρυθμός της ομιλίας. Ο ομιλητής ήταν ο Μπιλάλ Ερντογάν, ο μικρότερος γιος του προέδρου» γράφει στο ίδιο δημοσίευμα ο Economist.
Turkey’s democracy is in bad shape. But an Erdogan dynasty is far from assured https://t.co/aXgQPFcQ6s
— The Economist (@TheEconomist) January 18, 2026
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: Οι εμφανίσεις του Μπιλάλ
Παρότι δεν κατέχει κανένα δημόσιο αξίωμα, ο Μπιλάλ πλησιάζει σταδιακά τα φόντα της τουρκικής πολιτικής σκηνής. Μια σειρά δημόσιων εμφανίσεων και η παρουσία του στο πλευρό του πατέρα του σε πρόσφατες συναντήσεις με ξένους ηγέτες έχουν πυροδοτήσει εικασίες ότι προετοιμάζεται ως διάδοχος.
Ο Μπιλάλ συμμετέχει στα διοικητικά συμβούλια αρκετών φιλοκυβερνητικών ιδρυμάτων και έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πρόσωπα των Παγκόσμιων Αγώνων Νομάδων, της «τουρκικής εκδοχής» των Ολυμπιακών Αγώνων (με αγωνίσματα όπως τοξοβολία, ιερακοτροφία και ιππασία). Παράλληλα, έχει υιοθετήσει έντονα την παλαιστινιακή υπόθεση, καθώς στα μέσα Δεκεμβρίου επικαλέστηκε τον πόλεμο στη Γάζα για να υποστηρίξει -με μάλλον απίθανο τρόπο- ότι ο πατέρας του χρειάζεται ακόμη περισσότερη εξουσία: «Αν είχαμε κάνει τον πρόεδρό μας λίγο πιο ισχυρό», είπε, «το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να διαπράξει αυτή τη γενοκτονία» περιγράφει ο Economist.
Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ποιες νέες εξουσίες θα μπορούσε να αποκτήσει ο Ερντογάν, έχοντας ήδη αποδομήσει σχεδόν όλους τους ελέγχους στην προεδρία του. Ο ίδιος δεν δείχνει καμία πρόθεση να αποχωρήσει σύντομα. Έχοντας κυβερνήσει από το 2003, αρχικά ως πρωθυπουργός και στη συνέχεια ως πρόεδρος, τυπικά δεν μπορεί να είναι ξανά υποψήφιος μετά τη λήξη της τρέχουσας θητείας του το 2028. Όμως συνταγματικές αλλαγές ή πρόωρες εκλογές θα μπορούσαν να του εξασφαλίσουν ακόμη πέντε χρόνια στην εξουσία.
Για να περάσει ένα νέο Σύνταγμα από το κοινοβούλιο, ο Ερντογάν θα χρειαζόταν την υποστήριξη τουλάχιστον 400 από τους 600 βουλευτές - αριθμό που δεν διαθέτει. Θα μπορούσε να συγκεντρώσει τις 360 ψήφους που απαιτούνται για να τεθούν οι αλλαγές σε δημοψήφισμα, αλλά θα ρίσκαρε την ήττα. Όταν το έκανε το 2017, για τροποποιήσεις που ενίσχυαν περαιτέρω την προεδρία του, επικράτησε με οριακή διαφορά και εν μέσω καταγγελιών για νοθεία. Πιο πιθανό είναι να ζητήσει από το κοινοβούλιο να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, πιθανότατα στα τέλη του 2027, αναλύει το βρετανικό περιοδικό.
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: Η υγεία του, κρατικό μυστικό
Η υγεία του Ερντογάν αποτελεί κρατικό μυστικό. Στα 71 του, ωστόσο, έχει εμφανώς χάσει μέρος της παλιάς του ενέργειας. Αν αποφασίσει να μην κατέβει ξανά, αναμένεται να ορίσει ο ίδιος τον διάδοχο που θα κατέβει με το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AK). Το ίδιο το κόμμα, το οποίο έχει μετατρέψει σε μηχανισμό επικύρωσης των αποφάσεών του, δύσκολα θα έχει λόγο στη διαδικασία.
Δημόσια, στελέχη του AK αρνούνται να συζητήσουν οποιοδήποτε μέλλον χωρίς τον Ερντογάν στο τιμόνι. «Δεν υπάρχει σχέδιο Β», λέει ανώτερο κομματικό στέλεχος. Πίσω από κλειστές πόρτες, ωστόσο, διαμορφώνεται μια μάχη για την εύνοια του προέδρου. Τέσσερα πρόσωπα φέρονται να διεκδικούν τη διαδοχή: ο Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, γαμπρός του προέδρου και αρχιτέκτονας του επιτυχημένου προγράμματος τουρκικών drones· ο Σουλεϊμάν Σοϊλού, πρώην υπουργός Εσωτερικών· ο Χακάν Φιντάν, υπουργός Εξωτερικών· και ο Μπιλάλ.
Σε δημοσκόπηση του Δεκεμβρίου, το 33,4% των Τούρκων δήλωσε ότι θα προτιμούσε τον Φιντάν ως επόμενο επικεφαλής του AK. Ο Μπιλάλ ήρθε τρίτος με 14,2%, μπροστά από τον Μπαϊρακτάρ (12,9%) αλλά πίσω από τον Σοϊλού (32,5%).
Ο Φιντάν διαθέτει μακράν το ισχυρότερο βιογραφικό, έχοντας περάσει πάνω από μία δεκαετία στην ηγεσία της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών πριν αναλάβει την εξωτερική πολιτική. Οι εικασίες για τις φιλοδοξίες του εντάθηκαν το περασμένο φθινόπωρο, όταν αποκάλυψε ότι η παραγωγή του εγχώριου τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους -ενός από τα «κοσμήματα» της αμυντικής βιομηχανίας- είχε μπλοκάρει επειδή το Κογκρέσο των ΗΠΑ αρνήθηκε να εγκρίνει άδεια εξαγωγής για τους κινητήρες. Οι δηλώσεις έγιναν λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση Ερντογάν–Τραμπ στον Λευκό Οίκο, την οποία αμφότεροι παρουσίασαν ως επιτυχία, δείχνοντας ότι ο Φιντάν είναι αρκετά ισχυρός ώστε να «χαλάσει τη φιέστα» του προϊσταμένου του.
Το AK ενδέχεται να δυσκολευτεί να επιβιώσει από μια αλλαγή ηγεσίας. Ο ίδιος ο Ερντογάν ίσως να δυσκολευόταν να κερδίσει άλλη μία εκλογή, ακόμη και με τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης υπό τον έλεγχό του, τον βασικό του αντίπαλο, δήμαρχο Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, στη φυλακή με αμφιλεγόμενες κατηγορίες, και το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) υπό διαρκή δικαστική πίεση.
Τα υψηλά επιτόκια, οι νέοι φόροι και οι περικοπές δαπανών έχουν διαβρώσει τη δημοτικότητά του. Ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει από τα πολύ υψηλά διψήφια ποσοστά, αλλά παραμένει πάνω από το 30%, επίπεδο απαράδεκτο για τους περισσότερους Τούρκους. Στις περισσότερες δημοσκοπήσεις, ο Ερντογάν υστερεί έναντι του Ιμάμογλου και του δημάρχου Άγκυρας Μανσούρ Γιαβάς, που θεωρείται εναλλακτική υποψηφιότητα του CHP.
Οποιοσδήποτε χριστεί ως διάδοχος θα αντιμετώπιζε ακόμη δυσκολότερες συνθήκες - ιδίως αν το επώνυμό του ήταν Ερντογάν. Οι περισσότεροι ψηφοφόροι του AK αντιτίθενται στην ιδέα της διακυβέρνησης ως οικογενειακής επιχείρησης, λέει η πολιτική επιστήμονας Σέντα Ντεμιράλπ. «Ο Ερντογάν είναι αυταρχικός, αλλά έχει δημοκρατική νομιμοποίηση», σημειώνει ο ακαδημαϊκός Μπουράκ Μπιλγεχάν Οζπέκ. «Ο Μπιλάλ δεν έχει».
Με πληροφορίες από Economist
