Η Κίνα αντέδρασε με έντονο τρόπο στις δηλώσεις του υπουργού Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στον Παναμά χαρακτήρισε τη χώρα της Ασίας «διαρκή απειλή» για τη λειτουργία της Διώρυγας. Το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών απάντησε μέσω της πρεσβείας του στην Πόλη του Παναμά, διερωτώμενο: «Ποιος εκπροσωπεί τη πραγματική απειλή για τη Διώρυγα; Ο κόσμος μπορεί να κρίνει μόνος του».
Μιλώντας κατά την τελετή εγκαινίων νέας αμερικανικής ναυτικής εγκατάστασης στη βάση Vasco Nuñez de Balboa, την οποία χρηματοδότησε η Ουάσιγκτον, ο Χέγκσεθ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ και ο Παναμάς ενισχύουν τη στρατιωτική και αμυντική τους συνεργασία περισσότερο από κάθε άλλη φορά τις τελευταίες δεκαετίες.
«Η Κίνα και άλλες χώρες δεν θα επιτραπεί να απειλήσουν τη λειτουργία της Διώρυγας. Έχουμε εντείνει τις κοινές μας ενέργειες για την άμυνα και την ασφάλεια», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, επικαλούμενος την ανάγκη προστασίας της κυριαρχίας και της ασφάλειας και των δύο χωρών.
Ο Χέγκσεθ αναφέρθηκε συγκεκριμένα στα λιμάνια στις δύο άκρες της Διώρυγας, τα οποία ελέγχονταν από κοινοπραξία με έδρα το Χονγκ Κονγκ – με το ποσοστό ελέγχου να μεταβιβάζεται τώρα σε νέο σχήμα στο οποίο μετέχει η αμερικανική BlackRock Inc.
Πεκίνο: «Η κυριαρχία του Παναμά δεν αφορά τις ΗΠΑ»
Η απάντηση της Κίνας ήταν άμεση και αιχμηρή. Η πρεσβεία της στην Πόλη του Παναμά κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι χρησιμοποιούν "εκβιασμό" για να εξυπηρετήσουν γεωπολιτικά τους συμφέροντα, επισημαίνοντας:
«Οι επιχειρηματικές αποφάσεις του Παναμά είναι κυρίαρχη υπόθεση της χώρας. Οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα δικαίωμα να παρεμβαίνουν».
Επιπλέον, κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για «κατασκευασμένη και κινδυνολογική εκστρατεία περί θεωρητικής κινεζικής απειλής», η οποία στοχεύει στο να υπονομεύσει τη συνεργασία Κίνας–Παναμά.
Η επίσκεψη του Χέγκσεθ έρχεται σε συνέχεια των επαναλαμβανόμενων δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον πληρώνει υπέρογκα τέλη για τη χρήση της Διώρυγας και ότι η Κίνα ασκεί επιρροή στις επιχειρήσεις της περιοχής – κάτι που η παναμαϊκή κυβέρνηση αρνείται κατηγορηματικά.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε δηλώσει από τον Φεβρουάριο ότι η κινεζική παρουσία στη Διώρυγα πιθανόν να παραβιάζει τη συνθήκη περί «μόνιμης ουδετερότητας», με βάση την οποία οι ΗΠΑ παρέδωσαν τον έλεγχο της Διώρυγας στον Παναμά το 1999.
Παρότι η κινεζική κοινοπραξία CK Hutchison ανακοίνωσε την πώληση του μεριδίου της σε όμιλο με αμερικανική συμμετοχή, η Κίνα εξακολουθεί να κατηγορεί τις ΗΠΑ για υποκίνηση πίεσης προκειμένου να αποκλείσουν την επιρροή της στην περιοχή.
Το ιστορικό υπόβαθρο και η σημερινή πραγματικότητα
Η Διώρυγα του Παναμά, έργο κατασκευασμένο από τις ΗΠΑ στις αρχές του 20ού αιώνα, παραδόθηκε στην παναμαϊκή κυριαρχία την 31η Δεκεμβρίου 1999, βάσει της συνθήκης που υπεγράφη το 1977 από τον πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ. Η σημασία της, τόσο στρατηγική όσο και εμπορική, παραμένει καθοριστική για την παγκόσμια ναυτιλία.
«Θέλω να είμαι σαφής: Η Κίνα δεν κατασκεύασε αυτή τη Διώρυγα, δεν τη λειτουργεί και δεν θα την εργαλειοποιήσει. Μαζί με τον Παναμά, θα την κρατήσουμε ασφαλή και προσβάσιμη για όλα τα έθνη», δήλωσε ο Χέγκσεθ.
Η επίσκεψη Χέγκσεθ, οι δημόσιες τοποθετήσεις Τραμπ και η προσπάθεια της Meta να διαχειριστεί κριτική για σχέσεις με το Πεκίνο (βλ. υπόθεση Γουίν-Γουίλιαμς), συγκλίνουν σε ένα ευρύτερο μοτίβο ανασύνταξης των αμερικανο-κινεζικών σχέσεων σε μια περίοδο νέου Ψυχρού Πολέμου τεχνολογίας, επιρροής και ασφάλειας.
Η συζήτηση για το μέλλον της Διώρυγας του Παναμά πλέον υπερβαίνει τα όρια της εμπορικής ναυτιλίας και αγγίζει ζητήματα παγκόσμιας στρατηγικής ισχύος — με την Κίνα και τις ΗΠΑ να διεκδικούν ηγεμονικό ρόλο στη Λατινική Αμερική, όχι μόνο με επενδύσεις, αλλά και με λόγο στις κρίσιμες υποδομές του πλανήτη.
Με πληροφορίες από Guardian
