Η πρωτεύουσα του Πακιστάν, το Ισλαμαμπάντ, ετοιμάζεται να φιλοξενήσει ένα κρίσιμο διπλωματικό τεστ, καθώς αντιπροσωπείες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συγκεντρώνονται για συνομιλίες που ενδέχεται να καθορίσουν την επόμενη φάση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Έξι εβδομάδες μετά τις συντονισμένες επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν,που οδήγησαν στον θάνατο του ανώτατου Ιρανού ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ προκάλεσαν έναν πόλεμο με χιλιάδες νεκρούς και εκτόξευσαν τις τιμές της ενέργειας, οι δύο πλευρές επιχειρούν να βρουν διέξοδο.
Οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν το Σαββατοκύριακο στο Serena Hotel Islamabad, σε μια πόλη που έχει τεθεί σε κατάσταση αυξημένης ασφάλειας, με κλειστούς δρόμους και αυστηρά μέτρα στην «Κόκκινη Ζώνη».
Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν στο Πακιστάν: Ποιοι συμμετέχουν
Της αμερικανικής αντιπροσωπείας θα ηγηθεί ο αντιπρόεδρος Τζει Ντι Βανς, συνοδευόμενος από τον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον σύμβουλο Τζάρεντ Κούσνερ.
Από την πλευρά του Ιράν, επικεφαλής θα είναι ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Οι δύο πλευρές αναμένεται να βρίσκονται σε ξεχωριστές αίθουσες, με Πακιστανούς αξιωματούχους να λειτουργούν ως μεσολαβητές, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ τους.
Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν: Η ατζέντα
Οι συνομιλίες έρχονται λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία για μια εκεχειρία δύο εβδομάδων, με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν. Ωστόσο, η συμφωνία ήδη δοκιμάζεται, λόγω διαφορετικών ερμηνειών των όρων της και των συνεχιζόμενων ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο.
Παράλληλα, η απόφαση της Τεχεράνης να περιορίσει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές και άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Υπενθυμίζεται πως το Ιράν έχει καταθέσει ένα σχέδιο 10 σημείων, που περιλαμβάνει εποπτεία των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από τη Μέση Ανατολή και, μεταξύ άλλων, παύση στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά συμμαχικών ομάδων.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν αποδεχθεί επισήμως τις προτάσεις, αν και ο Τραμπ τις χαρακτήρισε «εφικτές». Παράλληλα, η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι το Ιράν θα πρέπει να εγκαταλείψει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, κάτι που η Τεχεράνη δεν έχει αποδεχθεί.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο διαφωνίας αφορά τον Λίβανο. Η ιρανική πλευρά προειδοποιεί ότι μπορεί να αποχωρήσει από την εκεχειρία αν συνεχιστούν οι ισραηλινές επιθέσεις, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στους όρους της συμφωνίας.
Γιατί ΗΠΑ και Ιράν επέλεξαν το Πακιστάν
Το Πακιστάν έχει αναδειχθεί σε βασικό διαμεσολαβητή, διατηρώντας σχέσεις τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη. Μοιράζεται σύνορα 900 χιλιομέτρων με το Ιράν και φιλοξενεί μεγάλο σιιτικό πληθυσμό, γεγονός που ενισχύει τον ρόλο του.
Παράλληλα, δεν φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, κάτι που αυξάνει την αξιοπιστία του στα μάτια της ιρανικής πλευράς.
Παρά τις συνομιλίες, οι πιθανότητες για άμεση συνολική συμφωνία θεωρούνται περιορισμένες. Η βαθιά δυσπιστία μεταξύ των δύο πλευρών, οι διαφορετικές «κόκκινες γραμμές» και η απουσία του Ισραήλ από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων αποτελούν βασικά εμπόδια.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Λίβανος μπορεί να εξελιχθεί σε σημείο ρήξης, ενώ τονίζουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτήσει ευρύτερη διεθνή στήριξη, πιθανώς και από τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι ειδικοί εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι: αν οι δύο πλευρές καταφέρουν να διατηρήσουν την εκεχειρία και να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, αυτό από μόνο του θα θεωρηθεί σημαντική εξέλιξη.
Με πληροφορίες από Al Jazeera
