Δεκάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ των ιρακινών δυνάμεων ασφαλείας και υποστηρικτών ενός ισχυρού σιίτη κληρικού στη Βαγδάτη.
Αξιωματούχοι λένε ότι δεκάδες άλλοι τραυματίστηκαν όταν διαδηλωτές πιστοί στον Μοκτάντα αλ Σαντρ εισέβαλαν στο προεδρικό μέγαρο.
Σύμφωνα με το BBC οι νεκροί από τις χθεσινοβραδινές συγκρούσεις ανέρχονται σε 15, ωστόσο το πρακτορείο Reuters ανεβάζει τον αριθμό σε τουλάχιστον 20.
Η βία ξεκίνησε όταν ο Σαντρ ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την πολιτική.
Το κόμμα του κέρδισε τις περισσότερες έδρες στο κοινοβούλιο τον περασμένο Οκτώβριο, αλλά αρνήθηκε να διαπραγματευτεί με σιιτικές ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν για να σχηματίσουν κυβέρνηση.
Ως αποτέλεσμα, υπήρξε ένα έτος πολιτικής αστάθειας.
Οι οδομαχίες ξέσπασαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς μαχητές αντάλλαξαν πυρά σε μερικές από τις χειρότερες βίαιες συγκρούσεις που έπληξαν την ιρακινή πρωτεύουσα τα τελευταία χρόνια.
Μεγάλο μέρος των μαχών έχει συγκεντρωθεί γύρω από την Πράσινη Ζώνη της πόλης, μια περιοχή που στεγάζει κυβερνητικά κτίρια και ξένες πρεσβείες.
Το προσωπικό της ολλανδικής πρεσβείας αναγκάστηκε να μετακομίσει στη γερμανική αποστολή λόγω των συγκρούσεων.
Αξιωματούχοι ασφαλείας δήλωσαν ότι μέρος της βίας εκδηλώθηκε μεταξύ των Ταξιαρχιών Ειρήνης, μιας πολιτοφυλακής πιστής στον Σαντρ, και μελών του ιρακινού στρατού.
Βίντεο που κοινοποιήθηκαν στα social media φάνηκε να δείχνουν μερικούς να χρησιμοποιούν βαρύ οπλισμό, συμπεριλαμβανομένων χειροβομβίδων (RPG).
Το Ιράν έχει κλείσει τα σύνορά του με το Ιράκ εν μέσω των συγκρούσεων και το Κουβέιτ προέτρεψε τους πολίτες του να εγκαταλείψουν αμέσως τη χώρα.
Οι γιατροί είπαν ότι 15 υποστηρικτές του Σαντρ είναι θύματα πυροβολισμών ενώ περίπου 350 άλλοι διαδηλωτές τραυματίστηκαν, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων AFP.
Ο Μουσταφά αλ-Καντίμι, ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός του Ιράκ - και σύμμαχος του Σαντρ - κήρυξε απαγόρευση κυκλοφορίας σε όλη τη χώρα μετά από αναταραχές και σε πολλές άλλες πόλεις.
Ανέστειλε τις συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου και ζήτησε από τον ισχυρό κληρικό να παρέμβει και να σταματήσει τη βία.
Προς το παρόν, ο Σαντρ έχει εξαγγείλει απεργία πείνας μέχρι να σταματήσει η βία και η χρήση όπλων από όλες τις πλευρές.
Στη δήλωσή του τη Δευτέρα, ο Σαντρ είπε πως «Είχα αποφασίσει να μην ανακατευτώ σε πολιτικές υποθέσεις, αλλά τώρα ανακοινώνω την οριστική μου συνταξιοδότηση και το κλείσιμο όλων των ιδρυμάτων (Sadrist)». Ορισμένοι θρησκευτικοί χώροι που συνδέονται με το κίνημά του θα παραμείνουν ανοιχτοί.
Ο 48χρονος, υπήρξε κυρίαρχη προσωπικότητα στη δημόσια και πολιτική ζωή του Ιράκ τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Ο Στρατός του Μεχντί εμφανίστηκε ως μια από τις πιο ισχυρές πολιτοφυλακές που πολέμησαν τις αμερικανικές και συμμαχικές ιρακινές κυβερνητικές δυνάμεις στον απόηχο της εισβολής που ανέτρεψε τον πρώην ηγεμόνα Σαντάμ Χουσεΐν.
Αργότερα την μετονόμασε σε Ταξιαρχίες Ειρήνης και παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πολιτοφυλακές που αποτελούν πλέον μέρος των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων.
Ο Σαντρ, μια από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του Ιράκ με το μαύρο τουρμπάνι του, βρήκε στήριξη στους απλούς Ιρακινούς που πλήττονταν από υψηλά ποσοστά ανεργία, συνεχείς διακοπές ρεύματος και διαφθορά.
Είναι μια από τις λίγες προσωπικότητες που θα μπορούσαν γρήγορα να κινητοποιήσουν εκατοντάδες χιλιάδες υποστηρικτές στους δρόμους και να τους αποσύρουν ξανά.
Την ίδια ώρα εκατοντάδες διαδηλωτές έχουν κατασκηνώσει έξω από το κοινοβούλιο από τότε που εισέβαλαν σε αυτό δύο φορές τον Ιούλιο και τον Αύγουστο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το αδιέξοδο στην πολιτική ζωή.
Κάποτε σύμμαχος του Ιράν, ο Σαντρ αποστασιοποιήθηκε από τον Σιίτη γείτονα του Ιράκ και επανατοποθετήθηκε ως εθνικιστής που θέλει να τερματίσει την επιρροή των ΗΠΑ και του Ιράν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράκ.
Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ δήλωσε την ανησυχία του για τα γεγονότα και ζήτησε «άμεσα μέτρα για την αποκλιμάκωση της κατάστασης».
«Εκφράζουμε την ιδιαίτερη ανησυχία μας για τις πρόσφατες συγκρούσεις στη Βαγδάτη, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο αμάχων», αναφέρει και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.
«Καλούμε για την αποφυγή χρήσης βίας και την άμεση αποκλιμάκωση της κατάστασης», προσθέτει.
«Οι πολιτικές δυνάμεις θα πρέπει να ξεκινήσουν πολιτικό διάλογο, εντός των προβλεπόμενων από το Σύνταγμα και τη Νομοθεσία της χώρας, πλαισίων. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να στηρίζει την ασφάλεια, σταθερότητα και κυριαρχία του Ιράκ», καταλήγει η ανακοίνωση.
Με πληροφορίες του BBC/Reuters
