Ερευνητές της Microsoft παρουσίασαν νέα τεχνολογία αποθήκευσης δεδομένων σε γυαλί, η οποία, σύμφωνα με δοκιμές, μπορεί να διατηρεί πληροφορίες για περισσότερα από 10.000 χρόνια. Η μέθοδος περιγράφεται σε δημοσίευση στο «Nature» και προορίζεται κυρίως για μεγάλες υποδομές cloud και αρχεία, όχι για οικιακή χρήση.
Η έρευνα εντάσσεται στο Project Silica, μια προσπάθεια που στοχεύει να δώσει λύση στο πρόβλημα της μακροχρόνιας ψηφιακής αποθήκευσης. Σήμερα, ακόμη και τα κέντρα δεδομένων που στηρίζουν το cloud βασίζονται σε μαγνητικές ταινίες και σκληρούς δίσκους με περιορισμένη διάρκεια ζωής, γεγονός που απαιτεί συνεχή αντιγραφή σε νέα μέσα.
Στη νέα μέθοδο, τα δεδομένα μετατρέπονται σε ομάδες συμβόλων και «γράφονται» μέσα στο γυαλί ως μικροσκοπικές παραμορφώσεις, τα λεγόμενα voxels. Η εγγραφή γίνεται με femtosecond laser, ενώ μπορούν να δημιουργηθούν εκατοντάδες στρώσεις voxels μέσα σε μόλις 2 χιλιοστά γυαλιού.
Η ομάδα αναφέρει ότι κάθε voxel παράγεται με έναν παλμό, κάτι που επιταχύνει τη διαδικασία. Με διαχωρισμό της δέσμης σε τέσσερις ανεξάρτητες ακτίνες που γράφουν ταυτόχρονα, η ταχύτητα καταγραφής φτάνει τα 65,9 εκατ. bits ανά δευτερόλεπτο.
Στα πειράματα, οι ερευνητές κατάφεραν να αποθηκεύσουν 4,84 terabytes σε ένα κομμάτι γυαλιού fused silica επιφάνειας 12 τετραγωνικών εκατοστών και πάχους 2 χιλιοστών. Σε συνοδευτικό σχόλιο ερευνητών στην Κίνα αναφέρεται ότι πρόκειται για όγκο πληροφορίας αντίστοιχο με αυτόν που περιέχεται σε περίπου 2 μέτρα έντυπων βιβλίων.
Παράλληλα, η ομάδα παρουσίασε και μέθοδο δημιουργίας voxels σε βοριοπυριτικό γυαλί, το υλικό που χρησιμοποιείται και στο Pyrex. Όπως δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μπλακ, επικεφαλής έρευνας του Project Silica, το βοριοπυριτικό γυαλί είναι πιο διαδεδομένο και φθηνότερο, ενώ διευκολύνει και τη μαζική παραγωγή.
Η ανάγνωση γίνεται με αυτόματο μικροσκόπιο και κάμερα που «σαρώνουν» το γυαλί και καταγράφουν εικόνες από κάθε στρώση. Στη συνέχεια, ένα σύστημα μηχανικής μάθησης επεξεργάζεται τις εικόνες και αποκωδικοποιεί τα δεδομένα. Η ομάδα υποστηρίζει ότι η εγγραφή, η ανάγνωση και η αποκωδικοποίηση είναι πλήρως αυτοματοποιημένες.
Ο Μπλακ σημείωσε ότι η τεχνολογία δεν στοχεύει σε χρήση από ιδιώτες, αλλά σε εταιρείες cloud και οργανισμούς που θέλουν πολύ μακράς διάρκειας αρχειοθέτηση.
Η Μέλισσα Τέρας, καθηγήτρια ψηφιακής πολιτιστικής κληρονομιάς στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, χαιρέτισε τη μελέτη, σημειώνοντας ότι κάθε λύση που επιτρέπει μακροχρόνια διαχείριση ψηφιακής πληροφορίας έχει ενδιαφέρον, ειδικά όταν το υλικό δεν απαιτεί ιδιαίτερη συντήρηση. Ταυτόχρονα, επισήμανε ότι παραμένει ερώτημα αν σε βάθος χρόνου θα υπάρχουν οι οδηγίες και η τεχνολογία για την ανάγνωση των γυάλινων μέσων, αλλά και ότι θα χρειαστούν σημαντικές επενδύσεις για να εφαρμοστεί η λύση σε μεγάλη κλίμακα.
Με πληροφορίες από Guardian
