Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στα ανοιχτά της Βρετάνης έφερε στο φως ένα τεράστιο υποθαλάσσιο τείχος ηλικίας περίπου 7.000 ετών.
Το εύρημα, το μεγαλύτερο υποθαλάσσιο κατασκεύασμα που έχει εντοπιστεί ποτέ στη Γαλλία, εκτιμάται ότι ανήκει σε λίθινη κοινωνία της Μεσολιθικής ή πρώιμης Νεολιθικής περιόδου και ενδέχεται να συνδέεται με τον τοπικό θρύλο της χαμένης πόλης Ys.
Το τείχος, μήκους 120 μέτρων, εντοπίστηκε κοντά στο Île de Sein, στο δυτικότερο σημείο της Βρετάνης. Όταν χτίστηκε, βρισκόταν στο όριο της παλίρροιας, ανάμεσα στην άμπωτη και την πλημμυρίδα. Σήμερα όμως βρίσκεται εννέα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, καθώς το νησί έχει συρρικνωθεί δραματικά μέσα στους αιώνες.
Το τείχος έχει κατά μέσο όρο πλάτος 20 μέτρα και ύψος δύο μέτρα. Κατά μήκος του, σε δύο παράλληλες σειρές, δύτες εντόπισαν επιβλητικούς γρανιτένιους μονόλιθους που προεξέχουν πάνω από τη δομή.
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι οι μονόλιθοι τοποθετήθηκαν πρώτοι πάνω στον βράχο της θαλάσσιας βάσης και στη συνέχεια περιβλήθηκαν από έναν ογκώδη τοίχο κατασκευασμένο με μεγάλες πλάκες και μικρότερες πέτρες.
Δύο είναι τα επικρατέστερα σενάρια για τη χρήση του τείχους. Το πρώτο υποστηρίζει ότι επρόκειτο για παγίδα ψαριών, με τους μονόλιθους να λειτουργούν ως στήριξη για φράχτη από κλαδιά ή δίχτυα που θα εγκλώβιζαν τα ψάρια όταν έπεφτε η παλίρροια. Το δεύτερο σενάριο θεωρεί ότι το τείχος είχε ρόλο αντιπλημμυρικού έργου, ως ανάχωμα που προστάτευε την κοινότητα από τη σταδιακή άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Με συνολικό βάρος περίπου 3.300 τόνων, το έργο θα απαιτούσε πολυάριθμη και σταθερή κοινότητα. Το γεγονός ότι παραμένει στη θέση του επί 7.000 χρόνια μαρτυρά εξαιρετική τεχνική αρτιότητα.
Μεσοολιθικοί κυνηγοί ή πρώιμοι αγρότες;
«Χτίστηκε από μια πολύ οργανωμένη κοινωνία κυνηγών-τροφοσυλλεκτών που είχε γίνει πλέον μόνιμα εγκατεστημένη όταν οι πόροι το επέτρεψαν. Ή από τους πρώτους νεολιθικούς πληθυσμούς που έφτασαν στην περιοχή γύρω στο 5.000 π.Χ.», δήλωσε ο αρχαιολόγος Ιβάν Παγιέ.
Οι μονόλιθοι θυμίζουν —αλλά προηγούνται— των διάσημων μενίρ της Βρετάνης. Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι η τεχνογνωσία στην εξόρυξη, κοπή και μεταφορά λίθων μεταφέρθηκε από Μεσολιθικούς πληθυσμούς στους νεοφερμένους αγρότες της Νεολιθικής περιόδου.
Ο γεωλόγος Ιβ Φουκέ εντόπισε πρώτος την παράξενη ευθύγραμμη δομή σε υποθαλάσσιους χάρτες βάθους υψηλής ακρίβειας. «Είδα μια γραμμή 120 μέτρων να φράζει μια υποθαλάσσια κοιλάδα. Δεν μπορούσε να είναι φυσικό», δήλωσε στη Le Monde.
Αρχαιολόγοι έκαναν την πρώτη κατάδυση το καλοκαίρι του 2022, αλλά χρειάστηκε να περιμένουν τον χειμώνα, όταν η θαλάσσια βλάστηση υποχωρεί, για να χαρτογραφήσουν πλήρως τη δομή.
Ο θρύλος της βυθισμένης πόλης Ys
Σύμφωνα με την επιστημονική δημοσίευση στο International Journal of Nautical Archaeology, τέτοια έργα μπορεί να βρίσκονται στη ρίζα τοπικών μύθων για βυθισμένες πολιτείες, ιδιαίτερα της θρυλικής πόλης Ys, που λέγεται ότι κάποτε βρισκόταν στον κόλπο του Ντουαρνενέ, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά.
«Η εγκατάλειψη μιας τόσο αναπτυγμένης περιοχής από μια οργανωμένη κοινωνία θα είχε χαραχθεί στη συλλογική μνήμη», σημειώνουν οι συγγραφείς. «Η βύθιση που προκάλεσε η ταχεία άνοδος της στάθμης της θάλασσας, και η εγκατάλειψη αλιευτικών, οχυρωματικών και οικιστικών δομών, θα άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα».
Με πληροφορίες από BBC
