Η Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθέτησε έκθεση που ζητά αυστηρότερη προστασία των καλλιτεχνών και των μέσων ενημέρωσης απέναντι στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, ανοίγοντας τον δρόμο για συζήτηση και ψήφιση στην ολομέλεια.
Στον πυρήνα της έκθεσης μπαίνουν δύο απαιτήσεις. Πρώτον, οι υπηρεσίες ΤΝ να δηλώνουν καθαρά αν έχουν αξιοποιήσει έργα, άρθρα, φωτογραφίες ή άλλο υλικό που καλύπτεται από πνευματικά δικαιώματα. Δεύτερον, όταν χρησιμοποιείται τέτοιο περιεχόμενο, οι κάτοχοι των δικαιωμάτων να αμείβονται με «δίκαιη αποζημίωση».
Η Επιτροπή ζητά οι κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας της ΕΕ να ισχύουν για κάθε εργαλείο ΤΝ που διατίθεται στην ευρωπαϊκή αγορά, ανεξάρτητα από το πού αναπτύχθηκε ή πού εκπαιδεύτηκε. Στην πράξη αυτό σημαίνει υποχρέωση ενημέρωσης των δικαιούχων για τη χρήση του περιεχομένου τους, καθώς και μηχανισμό αποζημίωσης. Αν δεν τηρούνται οι υποχρεώσεις αυτές, η έκθεση προβλέπει την επιβολή κυρώσεων.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αφορά τα μέσα ενημέρωσης και τον πλουραλισμό. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι ορισμένα συστήματα ΤΝ μπορούν να συγκεντρώνουν και να παρουσιάζουν πληροφορίες επιλεκτικά, αξιοποιώντας περιεχόμενο του Τύπου, αποσπώντας κίνηση και επηρεάζοντας τα έσοδα των εκδοτών. Για τον λόγο αυτό ζητούν μέτρα ώστε τα ΜΜΕ να έχουν πλήρη έλεγχο στο αν θα χρησιμοποιείται το περιεχόμενό τους για εκπαίδευση συστημάτων ΤΝ και για συλλογή δεδομένων, μαζί με το δικαίωμα να αρνηθούν.
Ο εισηγητής της έκθεσης, ο Γερμανός ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Άξελ Φος, υποστήριξε ότι στόχος είναι να προχωρήσει η καινοτομία χωρίς να υπονομευτούν οι βασικές αρχές της πνευματικής ιδιοκτησίας. Τόνισε επίσης ότι χρειάζονται σαφείς και εφαρμόσιμοι κανόνες, τους οποίους συνέδεσε με την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης.
Η έκθεση αναμένεται να τεθεί προς ψήφιση στην ολομέλεια τον Μάρτιο. Το ζήτημα της χρήσης δεδομένων από το διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένου περιεχομένου του Τύπου, για την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων ΤΝ παραμένει πεδίο αντιπαράθεσης στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται ότι το 2024 η ΕΕ ενέκρινε νόμο που προβλέπει ότι τα συστήματα ΤΝ οφείλουν να τηρούν τη νομοθεσία για τα πνευματικά δικαιώματα. Ωστόσο, μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δημοσιοποιήθηκε πέρυσι σημειώνει ότι παραμένει ανοιχτό το κατά πόσο αυτή η αρχή εφαρμόζεται στην πράξη, ειδικά ως προς τα δεδομένα και το περιεχόμενο που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των συστημάτων.
