Νέα μελέτη δείχνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να χάσουν σημαντικά περισσότερο βάρος αποφεύγοντας τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα - ακόμη και αυτά που συχνά θεωρούνται «υγιεινά».
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine, είναι η μεγαλύτερη και μακροβιότερη κλινική δοκιμή που έχει εξετάσει τις επιπτώσεις των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στο σωματικό βάρος. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες έχασαν διπλάσιο βάρος ακολουθώντας διατροφή βασισμένη σε ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα - όπως ζυμαρικά, κοτόπουλο, φρούτα και λαχανικά - σε σύγκριση με δίαιτες πλούσιες σε υπερεπεξεργασμένα προϊόντα που πληρούσαν μεν τα διατροφικά πρότυπα, αλλά περιελάμβαναν έτοιμα γεύματα, δημητριακά πρωινού, μπάρες πρωτεΐνης και μιλκσέικ.
Σύμφωνα με τις ομοσπονδιακές αρχές, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν περίπου το 70% της προσφοράς τροφίμων στις ΗΠΑ. Αν και πολλές μελέτες έχουν συνδέσει τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα με την παχυσαρκία, οι περισσότερες ήταν παρατηρητικές και δεν απέδειξαν άμεση αιτιώδη σχέση. Προηγούμενες μικρές δοκιμές έδειξαν ότι οι ενήλικες κατανάλωναν 500 έως 800 επιπλέον θερμίδες την ημέρα με δίαιτα πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Ωστόσο, οι μελέτες αυτές είχαν διάρκεια μόλις δύο εβδομάδων, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Η νέα μελέτη περιέλαβε 55 συμμετέχοντες, κυρίως γυναίκες 20 έως 65 ετών, με δείκτη μάζας σώματος σε επίπεδα υπερβάλλοντος βάρους ή παχυσαρκίας. Οι ερευνητές παρείχαν δύο τύπους δίαιτας, αμφότερες σύμφωνες με τις διατροφικές οδηγίες του Ηνωμένου Βασιλείου:
- Δίαιτα ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων: βρώμη, απλό γιαούρτι, σπιτικό σπαγγέτι μπολονέζ.
- Δίαιτα υπερεπεξεργασμένων τροφίμων (υγιεινής εκδοχής): δημητριακά ολικής άλεσης, φυτικό γάλα, αρωματισμένο γιαούρτι, κατεψυγμένα λαζάνια.
Οι συμμετέχοντες ακολούθησαν κάθε δίαιτα για δύο μήνες, με ενδιάμεσο διάλειμμα ενός μήνα. Το σχέδιο «διασταύρωσης» επέτρεψε την αξιολόγηση των επιπτώσεων κάθε δίαιτας στο ίδιο άτομο.
Οι περισσότεροι συμμετέχοντες έχασαν βάρος και με τις δύο δίαιτες, αλλά:
- Με ελάχιστα επεξεργασμένη διατροφή: μέση απώλεια 4 κιλών σε δύο μήνες.
- Με υπερεπεξεργασμένη διατροφή: μέση απώλεια 2 κιλών.
Η εκτίμηση για ένα χρόνο έδειξε ότι η πρώτη ομάδα θα μπορούσε να χάσει έως 9–13% του σωματικού βάρους της, έναντι μόλις 4–5% στη δεύτερη. Επιπλέον, η απώλεια σωματικού λίπους ήταν υπερδιπλάσια στην πρώτη ομάδα.
Τα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν χαμηλότερη θερμιδική πυκνότητα και απαιτούν περισσότερο μάσημα, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να τρώνε πιο αργά και να χορταίνουν με λιγότερες θερμίδες. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν επίσης καλύτερο έλεγχο της όρεξης και λιγότερες λιγούρες.
Η Filippa Juul, διατροφική επιδημιολόγος στο SUNY Downstate, εκτιμά ότι η μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφών μπορεί να «μηδενίσει» τις λιγούρες και να βοηθήσει τους ανθρώπους να τρώνε μόνο όταν πεινάνε πραγματικά.
Η μελέτη ήταν μικρή και σχετικά σύντομη, ενώ οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι κατανάλωσαν και τρόφιμα εκτός των παρεχόμενων. Ωστόσο, τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η προτίμηση σε ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα προσφέρει πρόσθετο όφελος ακόμη και σε μια κατά τα άλλα υγιεινή διατροφή.
Η πλήρης αποφυγή των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων δεν είναι πάντα εφικτή, καθώς είναι φθηνότερα και πιο διαδεδομένα. Οι ειδικοί συστήνουν επιλογή τροφίμων με αναγνωρίσιμα συστατικά και μαγείρεμα στο σπίτι με φρέσκα υλικά, άπαχες πρωτεΐνες και δημητριακά ολικής άλεσης.
Με πληροφορίες από New York Times
