Στα ασαφή πρώτα κεφάλαια της ανθρώπινης ιστορίας υπάρχει ένας άγνωστος πρόγονος που έκανε τη μετάβαση από το περπάτημα στα τέσσερα, στο όρθιο περπάτημα, όμως μία ανάλυση οστών φέρνει νέα στοιχεία που μπορεί να βοηθήσουν να πέσει φως στις μέχρι τώρα εικασίες.
Οι πιθανότητες να βρεθεί το αποδεικτικό στοιχείο μιας τέτοιας εξελικτικής επιτυχίας είναι ελάχιστες, αλλά σε μια νέα έρευνα, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ένα πιθηκοειδές ζώο που ζούσε στην Αφρική πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια είναι ο καλύτερος υποψήφιος μέχρι στιγμής.
Τι εντόπισε μία νέα ανάλυση οστών
Μετά από μια νέα ανάλυση των οστών που ανήκουν σε ένα είδος που ονομάζεται Sahelanthropus tchadensis, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, ενώ μοιάζει με πίθηκο, τα οστά του ήταν προσαρμοσμένα στο να περπατά όρθιο, αντί να κινείται στα τέσσερα. Θεωρείται το παλαιότερο γνωστό ανθρωποειδές, ή μέλος της ανθρώπινης γενεαλογίας από την εξελικτική διαίρεση με τους χιμπατζήδες.
«Με βάση τα χαρακτηριστικά που βρήκαμε, θα έμοιαζε με δίποδο πίθηκο, παρόμοιο με χιμπατζή ή μπονόμπο», είπε ο Δρ Scott Williams, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και κύριος συγγραφέας της μελέτης. Ενώ οι χιμπατζήδες και οι μπονόμπο μπορούν να περπατούν όρθιοι για μικρές αποστάσεις, κυρίως περπατούν με τις αρθρώσεις των δακτύλων.
Η εργασία αυτή είναι η τελευταία σε μια συζήτηση που είναι σε εξέλιξη από το 2001, όταν ανακαλύφθηκαν μερικά απολιθώματα Sahelanthropus στην έρημο Djurab στο Τσαντ. Όταν η ανακάλυψη έγινε δημόσια, ο επικεφαλής ερευνητής της ομάδας, ο καθηγητής Michel Brunet του Πανεπιστημίου Poitiers στη Γαλλία, πρότεινε ότι ο Sahelanthropus περπατούσε όρθιος λόγω του τρόπου με τον οποίο κρατούσε το κεφάλι του. Δήλωσε ότι το είδος αυτό ήταν «ο πρόγονος όλης της ανθρωπότητας».
Άλλοι επιστήμονες δεν ήταν τόσο πεπεισμένοι ότι ο Sahelanthropus ανήκε στην ανθρώπινη γενεαλογία. Και χωρίς περισσότερα οστά, ιδιαίτερα από το κάτω μέρος του σώματος, ήταν δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια πώς κινούνταν. Αργότερα ανακαλύφθηκαν τμήματα του μηριαίου οστού και των οστών του αντιβραχίου του Sahelanthropus, αλλά αυτό δεν έδωσε λύση στη συζήτηση: οι ερευνητές εξακολουθούσαν να διαφωνούν ως προς το αν περπατούσε όρθιος ή όχι.
Σε αυτή την τελευταία έρευνα, ο Williams και οι συνεργάτες του αποφάσισαν να επανεξετάσουν το οστό του μηρού και του αντιβραχίου με νέες τεχνικές, συγκρίνοντας το μέγεθος, τις αναλογίες και τα τρισδιάστατα περιγράμματα τους με οστά γνωστών ανθρωποειδών και πιθήκων. Ένα χαρακτηριστικό τους τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή: ένα εξόγκωμα στο οστό του μηρού του Sahelanthropus.
«Είναι το σημείο πρόσφυσης του μεγαλύτερου και ισχυρότερου συνδέσμου στο σώμα μας», εξήγησε ο Williams. «Όταν καθόμαστε, ο σύνδεσμος αυτός είναι χαλαρός, ενώ όταν στέκεστε όρθιοι σφίγγεται. Αποτρέπει τον κορμό σας από το να πέφτει προς τα πίσω ή από τη μία πλευρά στην άλλη καθώς περπατάτε, οπότε είναι μια πολύ σημαντική προσαρμογή για το δίποδο βάδισμα. Από όσο γνωρίζω, αυτό έχει εντοπιστεί μόνο σε δίποδα ανθρωποειδή».
Η ανάλυση αποκάλυψε περαιτέρω χαρακτηριστικά της όρθιας βάδισης που έχουν εντοπίσει και άλλες ομάδες, όπως η φυσική συστροφή στο οστό του μηρού που βοηθά το πόδι να στρέφεται προς τα εμπρός και οι γλουτιαίοι μύες που διατηρούν τους γοφούς σταθερούς και βοηθούν στο στέκεται, το περπάτημα και το τρέξιμο. Οι λεπτομέρειες δημοσιεύονται στο Science Advances.
Αμφιβολίες για τα ευρήματα
Για τον Williams, τα στοιχεία υποδηλώνουν ένα ζώο παρόμοιο με τον πίθηκο που ζούσε περίπου την εποχή της εξελικτικής διαίρεσης μεταξύ ανθρώπων και χιμπατζήδων και περπατούσε όρθιο στο έδαφος, αν όχι συνεχώς. «Πιστεύουμε ότι τα πρώτα ανθρωποειδή προσαρμόζονταν στη δίποδη βάδιση», είπε, «αλλά εξακολουθούσαν να βασίζονται στα δέντρα για την αναζήτηση τροφής και ασφάλειας».
Ωστόσο, η υπόθεση απέχει πολύ από το να κλείσει. Η Δρ Marine Cazenave του Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck στη Γερμανία, δήλωσε ότι τα περισσότερα αποτελέσματα υποδεικνύουν ομοιότητες με τους μεγάλους πιθήκους της Αφρικής ή τους εξαφανισμένους πιθήκους, και χαρακτήρισε τα στοιχεία για την όρθια βάδιση «αδύναμα».
Θεώρησε επίσης ότι ο μηριαίος όζος δεν είναι πειστικός, προσθέτοντας ότι δεν σχετίζεται άμεσα με την όρθια βάδιση και ήταν «πολύ αχνός» σε μια «πολύ κατεστραμμένη» περιοχή του μηριαίου οστού.
Η Δρ Rhianna Drummond-Clarke, από το ίδιο ινστιτούτο, βρήκε μερικά από τα στοιχεία πειστικά, αλλά εξακολουθούσε να έχει απορίες. «Χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να διευκρινιστεί αν η βάδιση με τα δύο πόδια χρησιμοποιούνταν για να περπατάνε στα δέντρα ή για να κινούνται στο έδαφος, το οποίο είναι ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης καταγωγής», είπε.
Ο Δρ Guillaume Daver και ο Δρ Franck Guy από το Πανεπιστήμιο του Poitiers, οι οποίοι υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι ο Sahelanthropus ήταν δίποδος, χαιρέτισαν τα νέα στοιχεία, αλλά δήλωσαν ότι η συζήτηση δεν θα κλείσει χωρίς περισσότερα απολιθώματα.
Με πληροφορίες από Guardian
