Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, κοινώς UPF (Ultra-Processed Foods), συνδέονται με ποικίλες ανησυχίες των ειδικών για την υγεία.
Τώρα οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι είναι πιθανό να επηρεάσουν επίσης, τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται το σώμα μας, ιδίως το σχήμα της γνάθου μας.
Ορισμένες μελέτες με δείγματα από μετρήσεις κρανίων ατόμων από διαφορετικούς πληθυσμούς, συμπεραίνουν, ότι το σχήμα των ανθρώπινων γνάθων σχετίζεται με τη διατροφή. Οι πληθυσμοί που βασίζονται στη γεωργία έχουν διαφορετικό σχήμα, από τους δυτικούς πολιτισμούς, σύμφωνα με τις καταγραφές που συμπεριέλαβε σε πρόσφατο δημοσίευμα, ο Guardian.
Τα κύρια χαρακτηριστικά των UPFs
- Ζάχαρη, αλάτι, λίπη και έλαια σε υψηλές ποσότητες.
- Τεχνητά πρόσθετα (χρωστικές, ενισχυτικά γεύσης, συντηρητικά).
- Συστατικά που προέρχονται από την επεξεργασία τροφίμων, όπως υδρογονωμένα λίπη, γλυκόζη, σιρόπι καλαμποκιού.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν διαφορές στο μέγεθος και το σχήμα των γνάθων των ανθρώπων που έζησαν πριν και μετά την εκβιομηχάνιση, μια εποχή κατά την οποία η διατροφή άρχισε να βασίζεται περισσότερο στα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Αύξηση οδοντικής υπερανάπτυξης, στραβών δοντιών και κακής ευθυγράμμισης
Παρατηρείται δε, πως τα δόντια έχουν μικρύνει με την πάροδο του χρόνου και το μέγεθος των γνάθων έχει μειωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό. Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει, σύμφωνα με τους ειδικούς, γιατί πολλοί άνθρωποι σήμερα αντιμετωπίζουν οδοντική υπερανάπτυξη, στραβά δόντια ή κακή ευθυγράμμιση κατά τη διαδικασία της μάσησης.
«Μπορούμε πραγματικά να δούμε την κακή σύγκλειση να επιταχύνεται όταν μεταβαίνουμε σε μια βιομηχανοποιημένη διατροφή», δήλωσε η Δρ Carolyn Rando, αναπληρώτρια καθηγήτρια βιοαρχαιολογίας και ιατροδικαστικής ανθρωπολογίας στο UCL. Επισημαίνεται συγρόνως, ότι η αλλαγή σε μικρότερη γνάθο συνδέεται και με αλλαγές στον τρόπο ομιλίας. Οι συσχετίσεις αυτές εξακολουθούν να ερευνώνται μέχρι να καταλήξουν σε επίσημα αποτελέσματα. Ωστόσο, μια θεωρία είναι ότι η κατανάλωση σκληρών στη μάσηση τροφών, όπως τα ωμά λαχανικά και το κρέας, απαιτεί μεγαλύτερη δύναμη δαγκώματος, ενώ έρευνες σε ζώα διαπίστωσαν ότι η πιο έντονη μάσηση διεγείρει την ανάπτυξη του σαγονιού.
Μικρότερες οι γνάθοι των παιδιών σήμερα
Τα UPF είναι συχνά πολύ μαλακά, με ορισμένους επιστήμονες να προειδοποιούν, πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη μικρότερων γνάθων στα παιδιά.
Με αφορμή μια πιλοτική μελέτη, που δημοσιεύθηκε πέρυσι, από μια ομάδα στην Ισπανία, η ερευνητική ομάδα παρατήρησε τη διατροφή 25 παιδιών ηλικίας τριών έως πέντε ετών και ανέλυσε τα δεδομένα μαζί με μετρήσεις που αφορούσαν τα δόντια και το κρανίο τους. Μεταξύ των αποτελεσμάτων, διαπίστωσε ότι τα παιδιά των οποίων η διατροφή αποτελούνταν κυρίως από υγρά ή/και ημιστερεά τρόφιμα είχαν μικρότερα κενά μεταξύ των κάτω δοντιών τους σε σχέση με τα παιδιά που είχαν κυρίως στερεή διατροφή.
Εντούτοις, η μελέτη δεν εξέτασε αν οι τροφές ήταν UPFs και δεν παρακολούθησε τα παιδιά για να εξετάσει τη διάταξη των μόνιμων δοντιών τους. Επομένως, δεν μπόρεσε να αποδείξει την αιτία και το αποτέλεσμα. Ο καθηγητής Tim Spector δήλωσε στην Telegraph: «Η ισχυρότερη τρέχουσα θεωρία σχετικά με το γιατί οι γνάθοι έχουν συρρικνωθεί τόσο γρήγορα, είναι ότι ταΐζουμε τα παιδιά μας "παιδικές τροφές" πραγματικά για όλη τους τη ζωή, έτσι ώστε να μην αναπτύσσουν τους μυς των γνάθων ή το μέγεθος των γνάθων, και να μην είναι πραγματικά έτοιμοι για μάσηση».
«Αυτό είναι απλώς άλλο ένα σημάδι του πώς οι δυτικές χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ έχουν υποκύψει σε αυτό το κύμα μαλακών, εξαιρετικά επεξεργασμένων τροφών που είναι τώρα η κύρια διατροφή των παιδιών, έτσι ώστε πολλά από αυτά δεν έχουν ποτέ πραγματικά σκληρές σωστές τροφές» κατέληξε ο Spector, αναφορικά με τη συρρίκνωση της γνάθου.
Η συζήτηση παραμένει ανοικτή
Από τη δική της πλευρά, η Δρ Hayley Llandro, διευθύντρια εξωτερικών σχέσεων της Βρετανικής Ορθοδοντικής Εταιρείας, δήλωσε ότι οι αλλαγές στην ανάπτυξη των γνάθων μέσω της διατροφής θα μπορούσαν να είναι πιθανό σενάριο, αλλά δεν αποκλείεται να οφείλεται απλά στην εξέλιξη και τη γενετική. «Δεν υπάρχουν μόνο περιβαλλοντικοί παράγοντες στην ανάπτυξη του σκελετού και των δοντιών - η γενετική παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Δυστυχώς, η απλή κατανάλωση περισσότερων τροφών που χρειάζονται μάσημα δεν θα παρακάμψει τις προϋπάρχουσες γενετικές μας τάσεις», δήλωσε η ίδια.
Τέλος, η Δρ. Carolyn Rando σημείωσε, ότι η συζήτηση για τις αλλαγές στο σχήμα της γνάθου παραμένει ανοικτή, καθώς μπορεί να σχετίζονται είτε με εξελικτικές αλλαγές είτε με περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η διατροφή, ενώ ανέφερε, πως ακόμη και κατά τη βικτοριανή εποχή καταναλώνονταν μαλακά τρόφιμα, όπως λευκό ψωμί και μαρμελάδα.
Με πληροφορίες από Guardian
