Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το 2026 ενδέχεται να εξελιχθεί σε χρονιά ενός ιδιαίτερα ισχυρού Ελ Νίνιο, ενός «σούπερ» φαινομένου που μπορεί να φέρει ακραίες καιρικές συνθήκες σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), αυξάνονται οι πιθανότητες το φαινόμενο να ξεκινήσει ήδη από την άνοιξη ή το καλοκαίρι.
Οι τελευταίες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 50% πιθανότητα ενός ισχυρού Ελ Νίνιο και 25% για ένα «πολύ ισχυρό», με τις θερμοκρασίες στον Ειρηνικό Ωκεανό να ανεβαίνουν τουλάχιστον κατά 1,5°C πάνω από τον μέσο όρο.
This year’s potential super El Niño is looking increasingly likely to have wide-reaching climate impacts that last into 2027.
— The Washington Post (@washingtonpost) April 7, 2026
Here’s what you should know: https://t.co/mIzAjxj3qD
Τι είναι το Ελ Νίνιο και πώς δημιουργείται
Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό μοτίβο που εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και επηρεάζει τη θερμοκρασία των ωκεανών και την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας σε παγκόσμια κλίμακα. Συνήθως διαρκεί από εννέα έως δώδεκα μήνες.
Η «αφετηρία» του βρίσκεται στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Εκεί, υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι άνεμοι σπρώχνουν τα θερμά νερά προς τη δυτική πλευρά (προς την Ινδονησία), αφήνοντας πιο ψυχρά νερά κοντά στις ακτές του Περού και του Ισημερινού. Όταν αυτοί οι άνεμοι εξασθενούν, τα θερμά νερά μετακινούνται προς τα ανατολικά - και μαζί τους μεταφέρονται και τα συστήματα καταιγίδων.
Το αποτέλεσμα είναι μια αύξηση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια του ωκεανού, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει την ατμόσφαιρα και αλλάζει τα καιρικά μοτίβα παγκοσμίως.
Οι επιστήμονες παρακολουθούν το φαινόμενο μέσω δορυφόρων, αλλά και με ειδικούς αισθητήρες που βρίσκονται σε πλωτούς σταθμούς στον ωκεανό και καταγράφουν τη θερμοκρασία ακόμη και σε βάθος εκατοντάδων μέτρων. Το θερμό νερό που συσσωρεύεται κάτω από την επιφάνεια μπορεί να «ανέβει» σταδιακά και να ενισχύσει τις συνθήκες για ένα ισχυρό Ελ Νίνιο.
Strongest El Niño on record this year?!
— Ben Noll (@BenNollWeather) April 6, 2026
New ECMWF guidance shows a *75% chance of a super El Niño* by October, with some scenarios suggesting the most intense event in more than a century.
It will bring wide-reaching weather impacts that last into 2027 🧵 pic.twitter.com/cRZrxGCxAa
Τι σημαίνει «σούπερ Ελ Νίνιο»
Ο όρος «σούπερ Ελ Νίνιο» δεν είναι αυστηρά επιστημονικός, αλλά χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα πολύ ισχυρό επεισόδιο, όταν η θερμοκρασία των υδάτων αυξάνεται κατά τουλάχιστον 2°C πάνω από τον μέσο όρο.
Τέτοια φαινόμενα είναι σχετικά σπάνια. Το τελευταίο καταγράφηκε την περίοδο 2015-2016 και είχε σημαντικές επιπτώσεις, όπως έντονη δραστηριότητα τυφώνων στον Ειρηνικό, ξηρασία σε περιοχές της Αφρικής, ελλείψεις νερού σε μέρη της Καραϊβικής και, τότε, τις υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες που είχαν ποτέ καταγραφεί.
Σύμφωνα με το National Geographic, ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει μεγάλες ανατροπές στον καιρό.
Σε ορισμένες περιοχές ενισχύει τις βροχοπτώσεις και τις καταιγίδες, ενώ σε άλλες φέρνει ξηρασία και ακραία ζέστη. Στο παρελθόν, οι νότιες ΗΠΑ έχουν δει αυξημένες βροχές κατά τη διάρκεια Ελ Νίνιο, ενώ η νότια Αφρική έχει αντιμετωπίσει έντονη ξηρασία που επηρέασε σοβαρά τη γεωργία και την επισιτιστική ασφάλεια.
Ταυτόχρονα, περιοχές όπως η Ινδονησία και η Αυστραλία έχουν δει περισσότερες πυρκαγιές, λόγω μειωμένων βροχοπτώσεων και υψηλότερων θερμοκρασιών.
Οι θερμότεροι ωκεανοί οδηγούν και σε θερμότερο αέρα, κάτι που σημαίνει ότι τα έτη με Ελ Νίνιο συγκαταλέγονται συχνά στα θερμότερα που έχουν καταγραφεί.
Επιπτώσεις στη φύση και την άγρια ζωή από το Ελ Νίνιο
Οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν μόνο τον καιρό, αλλά τα οικοσυστήματα. Για παράδειγμα, οι πληθυσμοί πιγκουίνων στα νησιά Γκαλαπάγκος έχουν καταρρεύσει μετά από ισχυρά επεισόδια Ελ Νίνιο στο παρελθόν. Η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων μειώνει τα θρεπτικά συστατικά και τα ψάρια, με αποτέλεσμα τα ζώα να δυσκολεύονται να βρουν τροφή.
Την ίδια ώρα, το Ελ Νίνιο έχει διαφορετική επίδραση στους ωκεανούς.
Στον Ειρηνικό τείνει να ενισχύει τη δραστηριότητα των τυφώνων, ενώ στον Ατλαντικό την περιορίζει. Αυτό συμβαίνει επειδή αυξάνει τους ισχυρούς ανέμους σε μεγάλα ύψη (wind shear), οι οποίοι «διαλύουν» τα τροπικά συστήματα πριν προλάβουν να ενισχυθούν.
Για το 2026, οι πρώτες προβλέψεις κάνουν λόγο για μια μέση ή και ελαφρώς πιο ήπια περίοδο τυφώνων στον Ατλαντικό, ακριβώς λόγω της πιθανής παρουσίας ενός ισχυρού Ελ Νίνιο.
Τι θα γίνει φέτος με το Ελ Νίνιο
Παρότι οι ενδείξεις είναι ισχυρές, οι επιστήμονες είναι επιφυλακτικοί. Τα μοντέλα πρόβλεψης την άνοιξη συχνά υπερεκτιμούν την ένταση του φαινομένου, κάτι που σημαίνει ότι η τελική εικόνα μπορεί να διαφέρει.
Πιο σαφή δεδομένα αναμένονται προς τις αρχές του φθινοπώρου, όταν θα φανεί αν το φαινόμενο θα εξελιχθεί πράγματι σε ένα «σούπερ Ελ Νίνιο».
Παρά τις πιθανές καταστροφικές επιπτώσεις, οι επιστήμονες τονίζουν ότι το Ελ Νίνιο δεν είναι από μόνο του ούτε θετικό ούτε αρνητικό. Πρόκειται για ένα φυσικό φαινόμενο που υπάρχει εδώ και εκατομμύρια χρόνια.
Η διαφορά σήμερα είναι ότι, σε έναν πλανήτη ήδη επιβαρυμένο από την κλιματική αλλαγή, ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής ακραίων φαινομένων.
Με πληροφορίες από National Geographic
