Ένα μέρος των μικροπλαστικών σωματιδίων φαίνεται πως καταναλώνουν τα μικροσκοπικά καβούρια-βιολιστές (fiddler), όπως προέκυψε από νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Global Change Biology.
Στο πλαίσιο της ίδιας έρευνες, επιστήμονες παρακολούθησαν έναν πληθυσμό καβουριών-βιολιστών σε ιδιαίτερα μολυσμένο μαγκρόβιο δάσος, στη βόρεια ακτή της Κολομβίας. Στην περιοχή αυτή, η αστική και αγροτική επέκταση των τελευταίων ετών έχει υποβαθμίσει σοβαρά τα οικοσυστήματα των μαγκροβίων, οδηγώντας σε από τα υψηλότερα επίπεδα πλαστικής ρύπανσης που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως.
Παρά τις συνθήκες αυτές, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα αρθρόποδα όχι μόνο επιβιώνουν αλλά και «ευδοκιμούν», καθώς είναι σε θέση να καταπίνουν και να διασπούν μεγάλες ποσότητες μικροσκοπικών πλαστικών σωματιδίων που βρίσκονται στο ίζημα. Τα καβούρια χαρακτηρίζονται ως «μηχανικοί του οικοσυστήματος» και μπορούν να διασπούν τα πλαστικά μέσα σε λίγες ημέρες, πολύ ταχύτερα από τη δράση του ήλιου ή των κυμάτων.
Πώς προσαρμόζονται τα καβούρια στα μικροπλαστικά
Αν και στο παρελθόν είχε διαπιστωθεί σε εργαστηριακές συνθήκες ότι τα καβούρια-βιολιστές καταναλώνουν πλαστικό, αυτή είναι η πρώτη μελέτη που εξετάζει αν αποφεύγουν τα πλαστικά στο φυσικό περιβάλλον ή αν «προσαρμόζονται στην παρουσία τους». Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Αντιόχειας (σε Turbo και Μεντεγίν), το Πανεπιστήμιο του Έξετερ και το Κέντρο Αριστείας Θαλάσσιων Επιστημών (CEMarin) επέλεξαν πέντε τετραγωνικά μέτρα μαγκρόβιου δάσους σε αστική περιοχή και τα ψέκασαν με διαλύματα που περιείχαν πολυαιθυλένιες μικροσφαίρες , δηλαδή μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια που φωσφορίζουν υπό υπεριώδες φως.
Η διαδικασία επαναλήφθηκε επί 66 ημέρες και στη συνέχεια οι επιστήμονες ανέλυσαν το έδαφος και 95 καβούρια. Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Χοσέ Μ. Ριάσκος, στόχος ήταν να διαπιστωθεί πώς κατανέμονται τα μικροπλαστικά στα όργανα των ζώων και αν η επαφή τους με αυτά οδηγεί σε περαιτέρω φυσική θραύση των σωματιδίων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα καβούρια είχαν μαζέψει μικροπλαστικά σε συγκεντρώσεις 13 φορές υψηλότερες από εκείνες του ιζήματος. Τα σωματίδια δεν κατανέμονταν ομοιόμορφα στα όργανα, με τις μεγαλύτερες ποσότητες να εντοπίζονται στο οπίσθιο έντερο. Πολλά από τα μικροπλαστικά είχαν μάλιστα διασπαστεί περαιτέρω, πιθανότατα λόγω του εξειδικευμένου πεπτικού συστήματος των καβουριών και της δράσης βακτηρίων που αποδομούν το πλαστικό.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το εύρημα ότι στα θηλυκά παρατηρήθηκε μεγαλύτερη συχνότητα κατακερματισμένων σωματιδίων σε σχέση με τα αρσενικά.
Υπάρχουν κίνδυνοι για τα καβούρια και την τροφική αλυσίδα;
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτή η εντυπωσιακή ικανότητα των καβουριών μπορεί να έχει και αρνητικές συνέπειες. Η διάσπαση των μικροπλαστικών ενδέχεται να απελευθερώνει ακόμη πιο επικίνδυνα νανοπλαστικά, τα οποία μπορούν να εισχωρήσουν στους ιστούς των ζώων και στη συνέχεια να περάσουν στην τροφική αλυσίδα.
Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, ώστε να διαπιστωθεί αν αυτά τα θραύσματα επηρεάζουν την υγεία των καβουριών-βιολιστών, και αν μεταφέρονται στους θηρευτές τους. Παρότι δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό πώς -και σε ποιο βαθμό- τα μικροπλαστικά επηρεάζουν την ανθρώπινη και ζωική υγεία, πολλές μελέτες έχουν ήδη προειδοποιήσει για πιθανές συνδέσεις με σοβαρά προβλήματα, όπως καρκίνος, αναπνευστικές παθήσεις και καρδιακά επεισόδια.
Το εύρημα, πάντως, δείχνει ότι ακόμη και τα πιο μικρά πλάσματα μπορεί να παίζουν κρίσιμο ρόλο σε έναν πλανήτη που παλεύει με τη ρύπανση από πλαστικό.
Με πληροφορίες από Euronews
