Ο μαζικός εκβρασμός και ο θάνατος 55 μαυροδέλφινων στο νησί Λιούις της Σκωτίας το 2023 αποδίδονται τελικά στην έντονη κοινωνική συνοχή του είδους, σύμφωνα με έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα.
Αρχικά, οι ερευνητές εκτιμούσαν ότι το ασυνήθιστα μεγάλο περιστατικό στην παραλία Tràigh Mhòr, στην περιοχή Τόλστα, ίσως οφειλόταν σε τραύμα, ασθένεια ή σε ακουστική διαταραχή από θόρυβο στρατιωτικής ή βιομηχανικής προέλευσης.
Ωστόσο, η έκθεση της Διεύθυνσης Θαλάσσιων Υποθέσεων της σκωτσέζικης κυβέρνησης κάνει λόγο για «σύγκλιση βιολογικών, συμπεριφορικών και περιβαλλοντικών παραγόντων». Όπως αναφέρεται, τα μαυροδέλφινα, ένα ιδιαίτερα κοινωνικό είδος, φαίνεται πως οδηγήθηκαν στον θάνατο επειδή η ομάδα ακολουθούσε ένα θηλυκό που βρισκόταν σε παρατεταμένο και δύσκολο τοκετό.
Ο δρ Άντριου Μπράουνλοου, επικεφαλής επιστήμονας της έρευνας που διεξήγαγε το Scottish Marine Animal Stranding Scheme (Smass), δήλωσε ότι το περιστατικό στην Τόλστα υπενθυμίζει πως οι μαζικοί εκβρασμοί σπάνια οφείλονται σε μία μόνο αιτία.
Όπως είπε, τέτοια συμβάντα συνήθως προκύπτουν από την αλληλεπίδραση της φυσιολογικής κατάστασης ενός ζώου, της κοινωνικής συμπεριφοράς της ομάδας και των εξωτερικών συνθηκών στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Γιατί τα μαυροδέλφινα βρέθηκαν στις ακτές της Σκωτίας
Σύμφωνα με την έκθεση, τα μαυροδέλφινα βρίσκονταν σε καλή κατάσταση πριν από τον εκβρασμό, αλλά φαίνεται ότι κινήθηκαν προς τα ρηχά νερά ακολουθώντας «ένα και μόνο θηλυκό σε κρίσιμη κατάσταση». Η νεκροψία έδειξε ότι το θηλυκό αντιμετώπιζε παρατεταμένο και δύσκολο τοκετό, γεγονός που λειτούργησε ως πυροδότης για τη μοιραία είσοδο της ομάδας στον ρηχό κόλπο.
Πριν εκβραστούν, τα ζώα είχαν παρατηρηθεί να κινούνται κοντά στην ακτή. Σύμφωνα με τον Μπράουνλοου, τέτοια συμπεριφορά —κατά την οποία τα μέλη της ομάδας συγκεντρώνονται για να στηρίξουν ένα άρρωστο ή τραυματισμένο ζώο— μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας στην ανοιχτή θάλασσα, καθώς λειτουργεί ως μορφή προστασίας από θηρευτές.
«Αν κάποιο μέλος της ομάδας βρισκόταν σε κατάσταση δυσχέρειας, η καλά τεκμηριωμένη κοινωνική συνοχή του είδους θα οδηγούσε τα υπόλοιπα ζώα να συγκεντρωθούν κοντά του, σε μια προστατευτική αντίδραση», ανέφερε.
Στην προκειμένη περίπτωση, αυτή η συμπεριφορά φαίνεται πως οδήγησε ολόκληρη την ομάδα στα ρηχά και αμμώδη νερά της Tràigh Mhòr, όπου η ήπια κλίση του βυθού και τα αιωρούμενα λεπτά ιζήματα ενδέχεται να δημιούργησαν μια «ακουστική παγίδα». Αυτό πιθανότατα αποδυνάμωσε τα σήματα ηχοεντοπισμού και περιόρισε την ικανότητα των ζώων να επιστρέψουν με ασφάλεια στα βαθύτερα νερά.
Καθώς δεν ήταν δυνατό να επιστρέψουν στη θάλασσα, τα μαυροδέλφινα υποβλήθηκαν σε ευθανασία στην ακτή, ώστε να μην υποστούν περαιτέρω ταλαιπωρία.
Τα ευρήματα των επιστημόνων θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά και για την κατανόηση ενός ακόμη περιστατικού εκβρασμού 77 ζώων του ίδιου είδους, σχεδόν έναν χρόνο αργότερα, στην παραλία Σάντεϊ του Όρκνεϊ — ενός από τα μεγαλύτερα που έχουν καταγραφεί στις βρετανικές ακτές. Η υπόθεση αυτή εξακολουθεί να ερευνάται από το Smass.
Τα μακροχρόνια στοιχεία παρακολούθησης της οργάνωσης δείχνουν ότι οι μαζικοί εκβρασμοί φαλαινών και δελφινιών στα σκωτσέζικα ύδατα έχουν αυξηθεί σε κλίμακα και συχνότητα έως και κατά 300% τα τελευταία 30 χρόνια.
Άλλες πρόσφατες εκθέσεις για εκβρασμούς μαυροδέλφινων ενισχύουν επίσης το συμπέρασμα του Smass ότι ο ανθρωπογενής ήχος δεν ήταν παράγοντας σε αυτά τα περιστατικά.
Ωστόσο, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο εκβράστηκαν 10 φυσητήρες σε περιοχές όπως η Κορνουάλη, η Δανία και η Γερμανία. Οι ασυνήθιστοι αυτοί εκβρασμοί έχουν εντείνει τις ανησυχίες επιστημόνων ότι η ηχητική ρύπανση από στρατιωτικές ή βιομηχανικές δραστηριότητες μπορεί να ωθεί τα μεγάλα βαθυσκάφα κητώδη σε ρηχά νερά, όπου αδυνατούν να τραφούν.
Με πληροφορίες από Guardian
