Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος έχει υποστεί τη μεγαλύτερη ετήσια απώλεια ζωντανών κοραλλιών των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των αυστραλιανών αρχών.
Παρά το γεγονός ότι η κάλυψη των κοραλλιών είχε αυξηθεί σημαντικά από το 2017, η μαζική λεύκανση που καταγράφηκε πέρυσι -συνδεόμενη με την κλιματική αλλαγή- οδήγησε σε δραματική μείωση, αφήνοντας το ποσοστό ζωντανών κοραλλιών στο σύνολο του υφάλου κοντά στον μακροπρόθεσμο μέσο όρο. Τα στοιχεία προέρχονται από την ετήσια έρευνα του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Θαλάσσιων Επιστημών, η οποία υπογραμμίζει ότι το εμβληματικό μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO αντιμετωπίζει πλέον νέα επίπεδα αστάθειας.
Ο επικεφαλής του μακροπρόθεσμου προγράμματος παρακολούθησης του Ινστιτούτου, Μάικ Έμσλι, δήλωσε ότι η κάλυψη ζωντανών κοραλλιών που μετρήθηκε το 2024 ήταν η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί στα 39 χρόνια ερευνών. Οι απώλειες, αν και μετριάστηκαν εν μέρει λόγω αυτής της υψηλής αρχικής βάσης, αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στο μεγαλύτερο σύστημα κοραλλιογενών υφάλων στον κόσμο, που εκτείνεται σε 344.000 τ. χλμ. στα ανοιχτά των βορειοανατολικών ακτών της Αυστραλίας.
«Οι μειώσεις που καταγράψαμε είναι οι μεγαλύτερες που έχουμε δει ποτέ σε ένα μόνο έτος παρακολούθησης», τόνισε ο Έμσλι, επισημαίνοντας πως «η συχνή λεύκανση αρχίζει να έχει πραγματικά σοβαρές συνέπειες για τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο».
Ο ύφαλος χωρίζεται σε τρεις μεγάλες περιοχές: βόρεια, κεντρική και νότια. Η κάλυψη ζωντανών κοραλλιών μειώθηκε σχεδόν κατά το ένα τρίτο στο νότο, κατά ένα τέταρτο στο βορρά και κατά 14% στην κεντρική περιοχή μέσα σε μόλις ένα έτος.
Η παγκόσμια θερμότητα-ρεκόρ το 2023 και το 2024 προκάλεσε το μεγαλύτερο και τέταρτο στην ιστορία μαζικό φαινόμενο λεύκανσης κοραλλιών, επηρεάζοντας σχεδόν το 84% των κοραλλιογενών υφάλων παγκοσμίως - συμπεριλαμβανομένου του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου. Το φαινόμενο ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2023 και κηρύχθηκε παγκόσμια κρίση τον Απρίλιο του 2024, ξεπερνώντας το προηγούμενο αντίστοιχο γεγονός της περιόδου 2014-2017.
Η λεύκανση συμβαίνει όταν η θερμοκρασία του νερού παραμένει για εβδομάδες σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα τα κοράλλια να αποβάλλουν τα συμβιωτικά φύκια που τους δίνουν το χρώμα και την ενέργεια για να επιβιώσουν. Αν και τα λευκασμένα κοράλλια δεν είναι νεκρά, είναι πιο αδύναμα και ευάλωτα σε ασθένειες, ενώ η αποκατάστασή τους, ακόμη και όταν επιτυγχάνεται, συχνά δεν επαναφέρει το οικοσύστημα στην αρχική του ανθεκτικότητα.
Η Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή έχει χαρακτηρίσει τους τροπικούς κοραλλιογενείς υφάλους ως «μοναδικό και απειλούμενο σύστημα», ιδιαίτερα ευάλωτο στην υπερθέρμανση πέραν των 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Σήμερα, ο πλανήτης έχει ήδη θερμανθεί κατά 1,3°C, και τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι κίνδυνοι ίσως είναι μεγαλύτεροι από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι σε θερμοκρασίες γύρω στους 1,2°C ή υψηλότερες, τα οικοσυστήματα που κυριαρχούνται από κοράλλια μπορεί να εξαφανιστούν πλήρως σε πολλές περιοχές, με την αφθονία τους να πλησιάζει το μηδέν.
Με πληροφορίες από Associated Press
