Η μεγαλύτερη πρόκληση για το πράσινο εμπόριο εδώ και δεκαετίες τίθεται σε ισχύ σήμερα, καθώς οι εταιρείες που πωλούν χάλυβα, τσιμέντο και άλλα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα στην ΕΕ θα πρέπει να αποδείξουν ότι συμμορφώνονται με τους κανονισμούς για τις χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, διαφορετικά θα επιβληθούν πρόστιμα.
Ωστόσο, η ασαφής εφαρμογή των κανόνων και η αποτυχία της βρετανικής κυβέρνησης να καταλήξει σε συμφωνία με τις Βρυξέλλες σχετικά με το θέμα ενδέχεται να οδηγήσουν σε σύγχυση στα αρχικά στάδια, προειδοποίησαν οι ειδικοί.
Τι φέρνουν τα νέα μέτρα για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην Ευρώπη
Οι εταιρείες θα πρέπει να χαιρετίσουν τον μηχανισμό προσαρμογής των ορίων για τις εκπομπές άνθρακα (CBAM), ο οποίος αποσκοπεί στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ της ΕΕ και των ανταγωνιστών της στο εξωτερικό, δήλωσε ο Stéphane Séjourné, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ευημερία και τη βιομηχανική στρατηγική.
«Οι ευρωπαίοι βιομηχανικοί παραγωγοί πρέπει να ενθαρρύνονται – και όχι να αποθαρρύνονται – στις προσπάθειές τους για απομάκρυνση από το κάρβουνο», δήλωσε. «Η μεταρρύθμιση του CBAM φέρνει κρίσιμα και πολυαναμενόμενα μέτρα για τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των βιομηχανικών παραγωγών της ΕΕ και των τρίτων χωρών. Με την ενίσχυση του CBAM, υποστηρίζουμε την απομάκρυνση της βιομηχανίας μας από την χρήση άνθρακα και διασφαλίζουμε την ανταγωνιστικότητα των Ευρωπαίων φορέων στη διεθνή σκηνή».
Πολλές χώρες περίμεναν ότι η ΕΕ θα υποχωρούσε από τους κανόνες για τους «πράσινους δασμούς», όπως συνέβη πρόσφατα με την αποδυνάμωση άλλων περιβαλλοντικών κανονισμών, αλλά η Ένωση προχώρησε παρά τις διαμαρτυρίες της Κίνας, των ΗΠΑ, της Αυστραλίας και άλλων χωρών.
Ο κινεζικός χάλυβας, για παράδειγμα, θα μπορούσε να χάσει το πλεονέκτημα της τιμής του έναντι του ευρωπαϊκού χάλυβα. Ωστόσο, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερπροσφορά χάλυβα και άλλων προϊόντων με υψηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα, τα οποία, όπως φοβούνται ορισμένοι, θα μπορούσαν να διατεθούν σε χαμηλές τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλες αγορές. Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να θεσπίσει το δικό του CBAM το επόμενο έτος.
Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, οι εξαγωγείς προς την Ένωση μπορούν να αγοράζουν πιστοποιητικά για να καλύψουν τις εκπομπές άνθρακα που προκαλούνται κατά την παραγωγή των προϊόντων τους. Το CBAM έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι ανταγωνιστές από χώρες με χαμηλά περιβαλλοντικά πρότυπα δεν μπορούν να υποτιμήσουν τις επιχειρήσεις της ΕΕ και να αποτρέψει τη «διαρροή άνθρακα», όταν οι παραγωγοί μετακινούνται σε περιοχές με χαλαρούς κανονισμούς επειδή αυτές οι χώρες έχουν πλεονέκτημα κόστους.
Αρχικά, οι κανόνες θα καλύπτουν το σίδηρο και το χάλυβα, το αλουμίνιο, το τσιμέντο, το υδρογόνο, την ηλεκτρική ενέργεια και τα λιπάσματα.
Τι θα ισχύει στο Ηνωμένο Βασίλειο
Τα CBAM στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο θα συμβάλουν στην προστασία των εγχώριων παραγωγών, δήλωσε η Diana Casey, εκτελεστική διευθύντρια της Ένωσης Ορυκτών Προϊόντων στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία περιλαμβάνει παραγωγούς τσιμέντου. «Η πρόκληση για εμάς είναι ότι ο υπόλοιπος κόσμος δεν συμβαδίζει όσον αφορά την απομάκρυνση από το κάρβουνο. Αυτό έχει ως συνέπεια η παραγωγή προϊόντων όπως το τσιμέντο να είναι πολύ φθηνότερη εκτός Ευρώπης», είπε.
Οι εισαγωγές τσιμέντου στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν τριπλασιαστεί, είπε, από περίπου 10% της αγοράς πριν από μια δεκαετία σε περίπου ένα τρίτο σήμερα. «Χρειαζόμαστε το CBAM για να εξισορροπήσουμε το κόστος του άνθρακα», είπε η Casey. «Πραγματικά το θεωρούμε θεμελιώδες για τη διασφάλιση του μέλλοντος της παραγωγής τσιμέντου εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο».
Αν και οι βιομηχανίες της ΕΕ υποστήριξαν το CBAM, το οποίο θα επιβάλει στις εισαγωγές μια έκδοση των ίδιων κανονισμών για τον άνθρακα που ισχύουν εντός του μπλοκ, ορισμένες προειδοποίησαν για υψηλότερες τιμές, επειδή δεν θα λαμβάνουν πλέον δωρεάν δικαιώματα που καλύπτουν το διοξείδιο του άνθρακα που παράγουν, στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ, αλλά θα πρέπει να τα αγοράζουν.
Ο Adrien Assous, εκτελεστικός διευθυντής του think tank Sandbag, δήλωσε ότι η επίδραση στις τιμές θα είναι πιθανώς περιορισμένη, τουλάχιστον στην αρχή. «[Το CBAM θα έχει] εξαιρετικά ευεργετική επίδραση στην προσπάθεια για αποδέσμευση της ΕΕ από τον άνθρακα», είπε. «Ωστόσο, ο αντίκτυπος του CBAM [στις τιμές και την οικονομία] τα πρώτα χρόνια θα είναι αρκετά ήπιος. Συζητάμε για ένα πρόβλημα που δεν είναι πολύ μεγάλο, επειδή η ποσότητα των εκπομπών που καλύπτεται δεν είναι πολύ μεγάλη».
Οι βρετανικές εταιρείες ήλπιζαν να μην τιμωρηθούν στο πλαίσιο του CBAM, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο ρυθμίζει ήδη τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ έχουν εργαστεί για τη σύνδεση των αγορών διοξειδίου του άνθρακα, αλλά αυτό δεν έχει ακόμη συμβεί, και μια προτεινόμενη συμφωνία για την εξαίρεση του Ηνωμένου Βασιλείου από την αρχή έχει αποδειχθεί αδύνατη, πράγμα που σημαίνει ότι οι βρετανικές εταιρείες θα μπορούσαν να εμπλακούν στο δίκτυο.
Ο Wopke Hoekstra, επίτροπος της ΕΕ για το κλίμα, δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν από τα Χριστούγεννα ότι οι βρετανικές εταιρείες δεν έχουν να ανησυχούν ιδιαίτερα για το CBAM, παρά την απουσία συμφωνίας, και ότι μόλις συνδεθούν τα δύο συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, το ζήτημα της ευθυγράμμισης με το CBAM θα είναι απλό.
«Το τίμημα που θα πληρώσει [το Ηνωμένο Βασίλειο] είναι στην πραγματικότητα ελάχιστο», είπε. «Η εκτίμησή μου είναι ότι, εάν έχει πραγματοποιηθεί η πλήρης σύνδεση των [αγορών άνθρακα], τότε είναι πιθανό να μην υπάρχει τίποτα στη λογιστική και τίποτα σε ό,τι αφορά τα έγγραφα που πρέπει να γίνουν».
Με πληροφορίες από Guardian
