Το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε την έναρξη του έργου αποκατάστασης και ενίσχυσης της προστασίας του αρχαιολογικού χώρου του Ιερού των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη, μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών (υδραυλικών, στατικών, αρχιτεκτονικών και συντήρησης).
Το έργο εντάσσεται στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης του ΕΣΠΑ 2021–2027 και αφορά την αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσαν τα ακραία καιρικά φαινόμενα του 2017.
Οι κύριες παρεμβάσεις στο Ιερό των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη
Το έργο αφορά τρεις ζώνες στον αρχαιολογικό χώρο:
- Την παρόχθια ζώνη του κεντρικού ρέματος που διασχίζει το Ιερό,
- Τη ζώνη του ρέματος Αγίας Παρασκευής κοντά στις εγκαταστάσεις υγιεινής των επισκεπτών,
- Τη ζώνη εκβολής του ρέματος κοντά στο ναΐσκο της Αγίας Παρασκευής και τον χώρο στάθμευσης.
Οι προβλεπόμενες επεμβάσεις περιλαμβάνουν:
- Γεωτεχνικά και υδραυλικά έργα για τη διευθέτηση των ρεμάτων και την αποτροπή νέων φθορών, με ελάχιστη επέμβαση στην αρχαία κοίτη και σε αρχαιολογικά κατάλοιπα.
- Κατασκευή δύο νέων μεταλλικών πεζογεφυρών για ασφαλή πρόσβαση στον χώρο.
- Αποκατάσταση αναλημματικών τοίχων και του πυθμένα των ρεμάτων, με σεβασμό στην ιστορική μορφολογία του τοπίου.
- Διαμόρφωση του χώρου στάθμευσης και της ζώνης υποδοχής επισκεπτών, με πρόβλεψη για σημεία ενημέρωσης και θέασης.
Προτάσεις για επιπλέον μέτρα αντιπλημμυρικής προστασίας, μεταξύ των οποίων η εκτροπή μέρους των ομβρίων από την πλαγιά του όρους Σάος, ώστε να μειωθεί η πίεση του νερού εντός του αρχαιολογικού χώρου.
Το Ιερό των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη
Το Ιερό των Μεγάλων Θεών βρίσκεται κοντά στην αρχαία πόλη της Σαμοθράκης, στη σημερινή Παλαιόπολη.
Πρόκειται για μνημειακό συγκρότημα μυστηριακής λατρείας, η οποία ξεκινά από τον 7ο αιώνα π.Χ. Η ταυτότητα των θεοτήτων παραμένει αινιγματική, καθώς δεν ταυτίζονται με τους Ολύμπιους θεούς και σχετίζονται πιθανώς με τους χθόνιους Κάβειρους.
Το Ιερό προσείλκυε αποστολές από ελληνικά πόλεις-κράτη, ενώ τα περισσότερα σωζόμενα οικοδομήματα χρονολογούνται στους 4ο και 3ο αιώνα π.Χ., με σημαντικά ευρήματα και από άλλες περιόδους, έως και τον 2ο αιώνα μ.Χ.
Μενδώνη: Προχωρούμε στην υλοποίηση του έργου αποκατάστασης και αντιπλημμυρικής θωράκισης
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε:
«Το Ιερό, τόπος μυστηριακής λατρείας από τον 7ο αιώνα π.Χ., αφιερωμένο στους Μεγάλους Θεούς, αποτελεί αρχαιολογικό σύνολο μοναδικής σημασίας. Τα έντονα καιρικά φαινόμενα του 2017 έπληξαν τις υποδομές, το φυσικό τοπίο και την ασφάλεια του χώρου, προκαλώντας φθορές σε αναλημματικούς τοίχους, πεζογέφυρες και στην κοίτη του ρέματος που διασχίζει τον αρχαιολογικό χώρο. Από το 2020 ολοκληρώσαμε σωστικές επεμβάσεις για την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών - παρεμβάσεις που έπρεπε να είχαν γίνει αμέσως μετά τις πλημμύρες. Με την έγκριση των μελετών από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, προχωρούμε στην υλοποίηση του έργου αποκατάστασης και αντιπλημμυρικής θωράκισης, συμπληρωματικά με τα έργα που αφορούν την Περιφέρεια και τα συναρμόδια υπουργεία».
Η υπουργός σημείωσε επίσης ότι το ΥΠΠΟ υλοποιεί στη Σαμοθράκη πρόγραμμα έργων προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης του πολιτιστικού αποθέματος συνολικού ύψους 6,5 εκατ. ευρώ, από πόρους του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης. Σε αυτό εντάσσονται, πέρα από τις επεμβάσεις στο Ιερό των Μεγάλων Θεών, εργασίες αποκατάστασης στο Κάστρο και τον Πύργο του Φονιά, καθώς και μελέτες για την αποκατάσταση του κτιρίου του παλαιού Ξενία, το οποίο προγραμματίζεται να λειτουργήσει ως πωλητήριο και αναψυκτήριο του αρχαιολογικού χώρου.
«Ευχαριστώ θερμά τον Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χριστόδουλο Τοψίδη, για τη στενή και εποικοδομητική συνεργασία μας», πρόσθεσε η υπουργός.
