Ύστερα από δεκαετίες εγκατάλειψης, το εμβληματικό Δημοτικό Σχολείο των Κάτω Αμπελοκήπων στη Μεσσηνία μπαίνει ξανά σε τροχιά ζωής.
Ενενήντα χρόνια μετά την πρώτη του λειτουργία και εξήντα χρόνια μετά την παύση της, το κτίριο που φιλοξένησε γενιές μαθητών αλλά και αποτέλεσε Αρχηγείο της Εθνικής Αντίστασης στη Νότια Μεσσηνία, αναστηλώνεται και ετοιμάζεται να ανοίξει τις πόρτες του ως μουσειακός χώρος και κέντρο πολιτισμού.
Το σχολείο, χτισμένο στον παραδοσιακό οικισμό των Κάτω Αμπελοκήπων, είχε αφεθεί στη φθορά του χρόνου για περισσότερο από μισό αιώνα.
Χάρη σε μια δεκαετή κινητοποίηση πολιτών, επιστημόνων και φορέων, το κτίριο χαρακτηρίστηκε το 2018 «Διατηρητέο Νεώτερο Μνημείο» από το Υπουργείο Πολιτισμού. Ακολούθησαν μελέτες αποτύπωσης και αρχιτεκτονικής τεκμηρίωσης, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τη διάσωσή του.
Τον Σεπτέμβριο ολοκληρώθηκαν οι πρώτες επείγουσες στερεωτικές εργασίες, ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος κατάρρευσης. Η επόμενη φάση αφορά την οριστική αποκατάσταση και επανάχρηση του μνημείου, που θα χρηματοδοτηθεί μέσω ειδικού προγράμματος.
Στόχος είναι το ιστορικό σχολείο να μετατραπεί σε «Μουσειακό Χώρο και Παρατηρητήριο Πολιτιστικής Κληρονομιάς», αλλά και σε εστία πολιτιστικών εκδηλώσεων και επιμορφωτικών δράσεων. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου και ο Δήμος Πύλου–Νέστορος έχουν ήδη εκφράσει τη βούλησή τους να στηρίξουν οικονομικά και θεσμικά την προσπάθεια.
Παράλληλα, το σχολείο καθιερώθηκε από το 2024 ως τόπος εορτασμού των εθνικών αγώνων και της Αντίστασης, με επίσημη τελετή κάθε 9η Μαΐου. Η συμβολική αυτή απόφαση ενισχύει τον ρόλο του ως ζωντανό σημείο αναφοράς για τη συλλογική μνήμη.
Η διάσωση του σχολείου δεν είναι μόνο μια υπόθεση αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Για την τοπική κοινωνία, σημαίνει την επιστροφή ενός χώρου που σημάδεψε γενιές μαθητών και αποτέλεσε σύμβολο αντίστασης.
«Η διάσωσή του είναι φόρος τιμής στα παιδιά που φοίτησαν εκεί, αλλά και σε όσους αγωνίστηκαν κατά του φασισμού», αναφέρουν μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής.
