Η Αλγερία προχώρησε στην απελευθέρωση του γαλλοαλγερινού συγγραφέα Μπουαλέμ Σανσάλ, ο οποίος είχε παραμείνει στη φυλακή για έναν χρόνο, σε συνθήκες που προκάλεσαν έντονη διεθνή ανησυχία.
Ο 74χρονος συγγραφέας, άρρωστος και αποδυναμωμένος, κινδύνευε, σύμφωνα με πηγές του περιβάλλοντός του, να χάσει τη ζωή του στη φυλακή, κάτι που θα επιβάρυνε περαιτέρω την εικόνα της αλγερινής κυβέρνησης στο εξωτερικό. Έτσι, η αλγερινή κυβέρνηση επέλεξε να τον απελευθερώσει και να τον απομακρύνει από το αλγερινό έδαφος.
Ο Σανσάλ δεν επεστράφη στη Γαλλία, παρότι είναι Γάλλος υπήκοος, αλλά στάλθηκε απευθείας στη Γερμανία, με την οποία δεν έχει προσωπικούς δεσμούς. Η επιλογή αυτή θεωρείται πολιτική: η Αλγερία δεν ήθελε να δώσει την εντύπωση ότι υποχωρεί σε πιέσεις από την πρώην αποικιακή δύναμη, τη Γαλλία.
Η αποφυλάκιση του Σανσάλ συμπίπτει με μια δύσκολη περίοδο για το αλγερινό καθεστώς. Η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια, περιφερειακές εντάσεις με Μαρόκο και Μάλι, αλλά και αυξανόμενη διπλωματική απομόνωση. Παράλληλα, το Αλγέρι είχε αρχίσει να στέλνει σήματα ότι επιθυμεί μια περιορισμένη επαναπροσέγγιση με το Παρίσι, ιδιαίτερα σε θέματα ασφάλειας και ανταλλαγής πληροφοριών, κάτι που ήταν αδύνατο όσο ο Σανσάλ παρέμενε στη φυλακή.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, η λύση που προκρίθηκε ήταν η απελευθέρωσή του, αλλά με μεταφορά σε τρίτη χώρα, ώστε καμία πλευρά να μην εμφανιστεί ως «νικήτρια» στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων.
Γιατί ο Σανσάλ μεταφέρθηκε στη Γερμανία
Παρότι η απόφαση να μεταφερθεί ο Σανσάλ στη Γερμανία προκάλεσε αρχικά έκπληξη, οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν βαθιές ιστορικές ρίζες. Οι επαφές ξεκινούν ήδη από τη δεκαετία του 1940, όταν το ναζιστικό καθεστώς επιχειρούσε να ενισχύσει αραβικά εθνικιστικά κινήματα που αντιμάχονταν τις αποικιακές δυνάμεις της εποχής, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ορισμένοι από τους μετέπειτα ηγέτες του αντι-αποικιακού αγώνα είχαν τότε επαφές με τις γερμανικές υπηρεσίες.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, οι σχέσεις Βερολίνου–Αλγερίου παρέμειναν σταθερές και, σε αντίθεση με τις γαλλοαλγερινές, δεν επιβαρύνθηκαν από το αποικιακό παρελθόν. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Αλγερίας, δυτικογερμανικές υπηρεσίες διατηρούσαν δίκτυα επαφών με στελέχη του FLN, ενώ μετά την ανεξαρτησία η συνεργασία επεκτάθηκε σε οικονομικά και στρατιωτικά πεδία.
Σήμερα, η Γερμανία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος προμηθευτής όπλων της Αλγερίας, μετά την Κίνα και τη Ρωσία, και η ενεργειακή συνεργασία αποτελεί βασικό πυλώνα των διμερών σχέσεων. Η ανάγκη του Βερολίνου να μειώσει την εξάρτησή του από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη στρατηγική αξία της αλγερινής αγοράς.
Ο ρόλος της Ιταλίας στη Βόρεια Αφρική
Παράλληλα με τη Γερμανία, σημαντική είναι και η παρουσία της Ιταλίας στη Βόρεια Αφρική, καθώς η Ρώμη επιδιώκει τα τελευταία χρόνια να ενισχύσει την επιρροή της στη Μεσόγειο. Η ιταλική κυβέρνηση έχει αναβαθμίσει τις σχέσεις της με χώρες όπως η Αλβανία, η Τυνησία, η Λιβύη και, φυσικά, η Αλγερία, με το ενεργειακό σκέλος να αποτελεί βασικό κίνητρο για αυτή την πολιτική.
Το αλγερινό φυσικό αέριο καλύπτει πλέον σημαντικό μέρος των ιταλικών αναγκών, γεγονός που έχει οδηγήσει σε μια περίοδο στενότερης συνεργασίας.
Το παρασκήνιο της απελευθέρωσης του Σανσάλ δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς το ευρύτερο πλαίσιο της σταδιακής υποχώρησης της γαλλικής επιρροής στη Βόρεια Αφρική. Τα τελευταία χρόνια, το Παρίσι αντιμετωπίζει διαδοχικές πολιτικές και διπλωματικές ήττες στην περιοχή, χάνοντας έδαφος τόσο σε επίπεδο συνεργασιών όσο και σε οικονομική παρουσία.
Αυτή η «αποδυνάμωση» έχει δημιουργήσει χώρο για άλλους ευρωπαϊκούς παίκτες — κυρίως τη Γερμανία και την Ιταλία — να καλύψουν το κενό. Η επιλογή του Βερολίνου ως προορισμού για τον Σανσάλ υπογραμμίζει αυτή τη μετατόπιση ισχύος και δείχνει ότι η Αλγερία επιλέγει πλέον τους εταίρους της βάσει των πιο άμεσων στρατηγικών της συμφερόντων, αφήνοντας τη Γαλλία στο περιθώριο.
Με πληροφορίες από Marianne
