Στην αίθουσα πωλήσεων του Sotheby’s στο Λονδίνο, ο πίνακας La Belle Rafaëla της Tamara de Lempicka πωλήθηκε για 7,47 εκατομμύρια λίρες (περί τα 8,76 εκατομμύρια ευρώ), στην πρώτη του εμφάνιση σε δημοπρασία έπειτα από σχεδόν 40 χρόνια.
Τη δημοπρασία ανέλαβε η Helena Newman, πρόεδρος του Sotheby's Europe, με το έργο να θεωρείται ευρέως ένα από τα πλέον εμβληματικά της Lempicka.
Ζωγραφισμένο το 1927, το έργο επαναπροσδιορίζει το γυναικείο γυμνό μέσα από το βαθιά προσωπικό βλέμμα της Lempicka. Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, το La Belle Rafaëla συνεχίζει να εμπνέει: αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το περσινό μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ, αλλά και για το μυθιστόρημα της Ellis Avery, The Last Nude (2012).
Το έργο έχει περιγραφεί από τους ειδικούς ως «ένα από τα πιο αξιοσημείωτα γυμνά του 20ού αιώνα» και «το ύψιστο επίτευγμα της ζωγράφου».
Ο πίνακας απεικονίζει τη Ραφαέλα, μούσα και ερωμένη της Ταμάρα ντε Λεμπίτσκα, σε μια έντονα στυλιζαρισμένη και αισθησιακή στάση, αποκαλύπτοντας την ικανότητα της καλλιτέχνιδας να γεφυρώνει την κομψότητα με τον ερωτισμό. Οι γραμμές του σώματος της Ραφαέλα αναδεικνύονται από τις δραματικές σκιές και το έντονο φως που τονίζουν τις καμπύλες της, αποδίδοντας στο έργο μια σχεδόν κινηματογραφική δύναμη.
«Η σύνθεση είναι μαγνητική», παρατηρεί η Newman για το συγκεκριμένο έργο. «[Η Ραφαέλα] κυριαρχεί πλήρως στην εικόνα - με εκείνη τη χαρακτηριστική πινελιά κόκκινου υφάσματος τυλιγμένη γύρω από τους μηρούς της και σηκωμένη να αγγίζει το στήθος της, σε συνδυασμό με το έντονο κόκκινο του κραγιόν της. Είναι ένα απίστευτα ερωτικό έργο - το σώμα της αποπνέει δύναμη και αισθησιασμό. Πάνω απ’ όλα, όμως, αυτό που ξεχωρίζει είναι η ελευθερία της Lempicka και η ακομπλεξάριστη στάση της απέναντι στη σεξουαλικότητά της και στο θέμα της».
Το έργο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω του συμβολισμού του: περισσότερο από ένα εντυπωσιακό εικαστικό δημιούργημα, το La Belle Rafaëla αναπλαισιώνει το γυμνό γυναικείο σώμα μέσα από τη δική του, θηλυκή και προσωπική ματιά, απομακρυνόμενο από την παραδοσιακή, ανδροκρατούμενη απεικόνιση της γυμνότητας.
Στο βλέμμα της Λεμπίτσκα, η Ραφαέλα δεν είναι αντικείμενο αλλά υποκείμενο - ακτινοβολεί δύναμη και ανεπιτήδευτο αισθησιασμό, προτείνοντας ένα νέο, αδιαπραγμάτευτο όραμα γυναικείας ταυτότητας.
Η Ραφαέλα υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μούσες της Lempicka. Σύμφωνα με τη ζωγράφο, η συνάντησή τους έγινε στο παρισινό πάρκο Bois de Boulogne: «Ξαφνικά είδα μια γυναίκα να περπατά μπροστά μου. Όλοι όσοι έρχονταν από την αντίθετη κατεύθυνση σταματούσαν και την κοιτούσαν. Την προσπέρασα για να τη δω από κοντά. Ήταν η πιο όμορφη γυναίκα που είχα δει ποτέ - τεράστια μαύρα μάτια, αισθησιακό στόμα, εκπληκτικό σώμα».
Η Lempicka συστήθηκε ως ζωγράφος και τη ρώτησε αν θα ήθελε να της ποζάρει. «Ναι, γιατί όχι;» ήταν η απάντηση.
«Την πήγα σπίτι με το αυτοκίνητό μου, φάγαμε μεσημεριανό, και μετά, στο στούντιό μου, της είπα: "Γδύσου, θέλω να σε ζωγραφίσω". Γδύθηκε χωρίς καμία ντροπή. Της είπα να ξαπλώσει στον καναπέ - κάθε στάση της ήταν τέχνη. Άρχισα να τη ζωγραφίζω και τη ζωγράφιζα για πάνω από έναν χρόνο».
Άλλες πηγές αναφέρουν ότι η Ραφαέλα ήταν πόρνη, άλλες ότι ήταν εξωτική χορεύτρια. Σε κάθε περίπτωση, η σχέση της με τη Lempicka διήρκεσε περισσότερο από έναν χρόνο - μια περίοδος κατά την οποία δημιουργήθηκαν μερικά από τα κορυφαία έργα της ζωγράφου, συμπεριλαμβανομένου του La Belle Rafaëla.
Ο πίνακας είχε δημοπρατηθεί για τελευταία φορά στη Νέα Υόρκη, το 1985, για 242.000 δολάρια. Έκτοτε, υπήρξε κεντρικό έκθεμα σε αναδρομικές εκθέσεις αφιερωμένες στο έργο της Lempicka, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης μεγάλης αναδρομικής στις ΗΠΑ, πέρυσι.
Ποια ήταν η Ταμαρα ντε Λεμπίτσκα
Η Tamara de Lempicka γεννήθηκε το 1894 στη Βαρσοβία, κόρη ενός Ρωσοεβραίου δικηγόρου και μιας Πολωνής αριστοκράτισσας. Το πραγματικό της όνομα παραμένει αντικείμενο αμφισβήτησης - άλλοι αναφέρουν την ονομασία Tamara Ροζαλία Γκούρβικ - Γκόρσκα, άλλοι Tamara Ρόζα Χούρβιτς.
Έζησε στην Αγία Πετρούπολη με θεία της και εκεί γνώρισε τον πρώτο της σύζυγο, τον Πολωνό δικηγόρο Tadeusz Lempicki, με τον οποίο εγκατέλειψε τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της Επανάστασης για να εγκατασταθούν στο Παρίσι.
Στη γαλλική πρωτεύουσα ξεκίνησε από το μηδέν. Εγγράφηκε στην Ακαδημία de la Grande Chaumière και σπούδασε κοντά στον André Lhote, διαμορφώνοντας το εμβληματικό στυλ της. Το 1925, δύο έργα της παρουσιάστηκαν στην Διεθνή Έκθεση Σύγχρονων Διακοσμητικών και Βιομηχανικών Τεχνών, κάνοντάς την γνωστή στο ευρύ κοινό.
Η καλλιτεχνική της ακμή σημειώθηκε μεταξύ 1925 και 1935, σε μια εποχή γεμάτη σαμπάνια, λάμψη και ηδονισμό - το πνεύμα της Art Deco ενσαρκωνόταν πλήρως στη ζωή και το έργο της. Ο γάμος της με τον Αυστροουγγρικό αριστοκράτη Ραούλ Κούφνερ το 1934 της χάρισε το παρατσούκλι «Η Βαρόνη με το Πινέλο».
Με την άνοδο του Αφηρημένου Εξπρεσιονισμού, το ενδιαφέρον για τη Lempicka μειώθηκε, και μέχρι τον θάνατό της, το 1980, είχε αρχίσει να ξεχνιέται. Ωστόσο, η φήμη της αναβίωσε τις τελευταίες δεκαετίες. Τον Φεβρουάριο του 2020, ο πίνακας της Portrait of Marjorie Ferry πουλήθηκε για 16,3 εκατομμύρια λίρες (περίπου 19 εκατομμύρια ευρώ) - τιμή ρεκόρ για έργο της. Τον Μάρτιο του 2025, το Portrait of Dr. Pierre Boucard δημοπρατήθηκε για 6,6 εκατομμύρια λίρες (7,9 εκατ. ευρώ).
Με πληροφορίες από tvpworld.com
