Έναν αιώνα μετά τον θάνατο του εκκεντρικού και καινοτόμου Γάλλου συνθέτη Ερίκ Σατί, 27 άγνωστα μέχρι σήμερα έργα του ετοιμάζονται να παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό. Από μινιμαλιστικά νυχτερινά κομμάτια έως παιχνιδιάρικα τραγούδια καμπαρέ, οι νέες συνθέσεις αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της μουσικής ιδιοφυΐας που χάραξε τον δρόμο για τον μοντερνισμό.
Τα έργα προέκυψαν έπειτα από χρόνια ερευνητικής δουλειάς από τον Βρετανό μουσικολόγο και συνθέτη James Nye και τη Γιαπωνέζα συνθέτρια και βιολονίστα Sato Matsui, οι οποίοι εντόπισαν τα χειρόγραφα σε διάφορα αρχεία, ανάμεσά τους και στη Γαλλική Εθνική Βιβλιοθήκη.
Τα περισσότερα από τα κομμάτια εκτιμάται ότι γράφτηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα, σε καφέ και μπιστρό της Μονμάρτης, όπου ο Σατί εργαζόταν ως πιανίστας. Όπως λέει ο Nye, ο συνθέτης είχε τη συνήθεια να σημειώνει μουσικές ιδέες όσο περπατούσε από το ταπεινό του δωμάτιο στο Αρκέιγ μέχρι το Παρίσι – ακόμη και αργά το βράδυ.
Το νέο υλικό, που εντοπίστηκε μέσα σε δεκάδες μικρά σημειωματάρια, έπρεπε να αποκατασταθεί από ξεθωριασμένες μολυβιές, ενώ οι ερευνητές έπρεπε να αποκωδικοποιήσουν το ιδιότυπο ύφος του Σατί. Η ερμηνεία των έργων γίνεται από τον διακεκριμένο Γάλλο πιανίστα Αλεξάντρ Ταρό (Alexandre Tharaud), στο άλμπουμ Satie: Discoveries, που κυκλοφορεί αυτή την Παρασκευή από την Erato, θυγατρική της Warner Classics.
Ο Nye, που δηλώνει «διαχρονικά γοητευμένος» από τον Σατί, σημειώνει: «Είναι σπάνιο να βρίσκεις έστω και ένα άγνωστο έργο του, πόσω μάλλον 27. Το γεγονός ότι για πρώτη φορά έπειτα από έναν αιώνα αυτά τα έργα θα ακουστούν, είναι συγκλονιστικό».
Τα έργα που ανακαλύφθηκαν εκτείνονται σε διάφορα ύφη: από σύντομα κομμάτια με απλότητα αντίστοιχη των Gymnopédies και Gnossiennes, όπως τα Réflexions nocturnes και Autour du 1er nocturne, έως πρωτοποριακές συνθέσεις με σουρεαλιστικούς τίτλους όπως Poil (Τρίχα) και ζωηρές παριζιάνικες βαλς.
Ο Σατί, γνωστός για τον ιδιόμορφο χαρακτήρα του, σατίριζε τον εαυτό του στην αυτοβιογραφία Memoirs of an Amnesiac, γράφοντας: «Ξυπνώ στις 7.18, εμπνέομαι από τις 10.23 έως τις 11.47, γευματίζω στις 12.11 και φεύγω από το τραπέζι στις 12.14…».
Ο θάνατος του Σατί στις 1 Ιουλίου 1925 σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής στη γαλλική μουσική, όμως το έργο του επηρέασε γενιές συνθετών, από τον John Cage μέχρι τον Peter Dickinson. Με την κυκλοφορία του νέου άλμπουμ και τα αφιερώματα του BBC που θα ακολουθήσουν, η επέτειος των 100 ετών αναμένεται να αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον για έναν από τους πιο απρόβλεπτους δημιουργούς του 20ού αιώνα.
Με πληροφορίες από Guardian
