Ο Στέφανος Ξενάκης ζει, εργάζεται και εμπνέεται στη Βουλιαγμένη. Με το τρίπτυχο «κίνηση - γνώση - δράση» άλλαξε τη ζωή του. Σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο και έκανε MBA στο Manchester Business School. Εργάστηκε με επιτυχία ως στέλεχος και επιχειρηματίας στον χώρο της διαφήμισης από το 1993 έως το 2015. Έκτοτε ασχολείται με το πάθος του, την αυτοβελτίωση και την προσωπική εξέλιξη, τις οποίες υπηρετεί παθιασμένα με τα κείμενα και τις ομιλίες του. Παράλληλα, εργάζεται εντατικά για το όνειρό του, το «Ναι, Μπορώ», ένα μάθημα αξιών και αυτογνωσίας το οποίο φιλοδοξεί να μπει σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας, από την Α' Δημοτικού.
Το πρώτο του βιβλίο με τίτλο Το Δώρο κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 2018, έγινε το Νο 1 στη λίστα των best sellers και εξακολουθεί να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις των ευπώλητων, ενώ φέτος στα ράφια των βιβλιοπωλείων υπάρχει το δεύτερο βιβλίο του με τίτλο Κάπταιν ‒ Γράμματα στον μπαμπά μου.
Τον επισκέφθηκα στο σπίτι του ένα ηλιόλουστο πρωινό. Ατενίζοντας την ασύγκριτη θέα προς τη θάλασσα, μου λέει χαριτολογώντας: «Εδώ κάνεις διακοπές καθόλη τη διάρκεια του χρόνου». Λίγο πριν από τη συνάντησή μας είχε oλοκληρώσει το καθημερινό του πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει πολύ πρωινό ξύπνημα, τρέξιμο, κολύμπι, σεμινάρια. Μάλιστα, κάθε πρωί, όση ώρα τρέχει, ακούει ηχογραφημένα βιβλία, ομιλίες στο YouTube κάποιων κορυφαίων ομιλητών, τον «Economist» και ενημερώνεται για τα σημαντικά που συμβαίνουν στον κόσμο. Είναι ο δικός του τρόπος να προσθέτει αξία και περιεχόμενο στη μέρα του. «Το YouTube θεωρώ ότι είναι το σημαντικότερο πανεπιστήμιο του κόσμου» επισημαίνει.
Έμαθα να τρέφομαι σωστά και να γυμνάζομαι. Επέλεξα να κλείσω την τηλεόραση. Να λέω όχι και να βάζω όρια. Να διαβάζω και να εξελίσσομαι κάθε μέρα. Να είμαι εστιασμένος σε αυτό που κάνω και να μη σκορπίζομαι. Να λέω «ευχαριστώ» όταν οι άλλοι μου λένε κάτι καλό και να μην κοκκινίζω
Όταν παρατήρησα τα πολυάριθμα παιχνίδια που ήταν διάσπαρτα στο διαμέρισμα, μου είπε ότι «είναι περήφανος πατέρας δύο κοριτσιών, της Αίνειας και της Αύρας». Στην ερώτηση πού οφείλεται η επιτυχία των βιβλίων του, μου εξήγησε ότι δεν είναι τίποτε άλλο παρά «ένας ρεπόρτερ καλών ιστοριών». Και πρόσθεσε: «Ο κόσμος δεν θέλει να ξεβολεύεται. Μας αρέσει να εστιάζουμε στο πρόβλημα και όχι στη λύση, στην κακή και όχι στην καλή είδηση. Προτιμώ, λοιπόν, να επικεντρώνομαι στην ομορφιά που υπάρχει δίπλα μας».
Όταν αναφέρεται στην αυτοβελτίωση, θυμίζει ότι δεν είναι τάση της εποχής αλλά ότι τη συναντάμε και στην αρχαία Ελλάδα και συμπληρώνει πως μια επίσκεψη στην Ακαδημία Πλάτωνος είναι η καλύτερη απόδειξη του πόσο σημαντικό είναι το ρητό: «Νους υγιής εν σώματι υγιεί».
Για τον Στέφανο Ξενάκη όλα είναι θέμα σωστής εστίασης. Έχει ζήσει χωρισμό, ασθένειες, χρεοκοπία και απώλειες. Όμως σ' αυτά οφείλει αυτό που έχει γίνει. «Το να εργάζεσαι σκληρά για κάτι που δεν σου αρέσει λέγεται άγχος, το να δουλεύεις σκληρά για κάτι που σου αρέσει ονομάζεται πάθος» τονίζει.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για όσα συχνά προσπερνάμε, για τον τρόπο που ζούμε, την αυτογνωσία, τι του έχει μάθει η αυτοβελτίωση, τους συμβιβασμούς της ζωής μας, την αγάπη άνευ ορίων, τα social media αλλά και το τι είναι σημαντικό στη ζωή.
— Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να συμβιβάζονται;
Παρακολουθώ μερικές φορές νέους ανθρώπους που έχουν μάθει να αποκτούν αυτά που θέλουν με ένα «κλικ». Αντιθέτως, η ζωή είναι μέθεξη, εξέλιξη και τριβή. Είναι προφανές ότι θα ηττηθείς, θα απελπιστείς και θα στενοχωρηθείς. Αλλά αυτή είναι η ζωή μας. Τα λάθη είναι η πείρα μας. Επομένως, θεωρώ ότι οι άνθρωποι γύρω μας συμβιβάζονται γιατί είναι φυγόπονοι. Προτιμούν τη διαρκή αναβολή των προβλημάτων. Δεν θέλουν να ζορίζονται. Δεν δραπετεύουν από το κελί τους. Δεν ελευθερώνονται από τα δεσμά τους.
Να τη φοβάσαι την εύκολη ζωή. Περπάτα, τρέξε, κολύμπα. Χωρίς κίνηση, δεν υπάρχει ζωή. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι το πρωινό ξύπνημα. Κολυμπώ χειμώνα - καλοκαίρι. Είναι κάτι που με αναγεννά. Υπάρχουν στιγμές που θα μπορούσα να το ακυρώσω. Όμως, έχω δεσμευτεί απέναντι στον εαυτό μου. Κι όταν το κάνεις στα μικρά, γνωρίζεις ότι θα το πράξεις και στα μεγάλα. Η ζωή σου, λοιπόν, είναι η σχέση με τον εαυτό σου. Και συνήθως αυτή η σχέση είναι η πιο παραμελημένη.
Μια αξέχαστη ανάμνηση ήταν όταν μια κυρία 39 ετών παρακολούθησε μια ομιλία μου και αποφάσισε να κάνει πράξη το όνειρό της, δίνοντας Πανελλήνιες. Έχοντας ήδη δύο παιδιά, αφιέρωσε χρόνο σε αυτό και πέτυχε. Δεν συμβιβάστηκε. Τέτοιου είδους μηνύματα με κάνουν να νιώθω πλήρης.
— Πότε αποφασίσατε να στραφείτε στην αυτοβελτίωση;
Ήταν Οκτώβριος του 2015 όταν αποφάσισα να κλείσω την εταιρεία μου. Τότε ήμουν ακόμα επιχειρηματίας και όχι συγγραφέας. Όμως φρόντιζα να παρακολουθώ σεμινάρια αυτοβελτίωσης σε Ελλάδα και εξωτερικό. Στη συνέχεια διάβασα πολλά βιβλία αυτογνωσίας, συμμετείχα σε ομάδες αυτοβοήθειας, άρχισα να μοιράζομαι μικρές ιστορίες από την καθημερινότητά μου στο Facebook και αργότερα στην «Καθημερινή». Και ύστερα πήρα την απόφαση να γράψω ένα βιβλίο.
Έτσι δημιουργήθηκε το Δώρο, το οποίο είναι μια συλλογή ιστοριών από τη ζωή μου, απ' αυτές που συμβαίνουν σε όλους μας, αλλά συχνά επιλέγουμε να προσπερνάμε. Όμως, είναι αυτές που κρύβουν μέσα τους όλο το νόημα της ζωής. Έτσι, έμαθα να παρατηρώ. Να μοιράζομαι. Να καταπολεμώ την αδράνεια. Να ενώνομαι με τους άλλους. Και κατάλαβα ότι σκοπός της ζωής είναι πάντα να ξεκινάς προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.
— Μόνο η αυτοβελτίωση είναι αυτή που μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο;
Το να δουλεύεις με τον εαυτό σου είναι για μένα κεφαλαιώδες. Η γνώση είναι δύναμη και η άγνοια κατάρα. Βλέπω ανθρώπους θυμωμένους, σε αδιέξοδο, συχνά ακινητοποιημένους. Σκορπούν τη ζωή τους και δεν ζουν αυτό που λαχταρούν. Ακόμα και στις λύσεις βλέπουν προβλήματα. Γκρινιάζουν και δεν δρουν. Βλέπω να τους επιλέγει η ζωή αντί να την επιλέγουν εκείνοι. Άνθρωποι που τους φταίνε τα πάντα, χωρίς ποτέ να έχουν αναλογιστεί μήπως φταίνε κι αυτοί.
Παρατηρώ ανθρώπους να μην είναι ευτυχισμένοι. Κι αυτό είναι κάτι που με πονά. Όπως τότε που με πονούσε κι εμένα. Διότι πέρασα κι εγώ απ' αυτήν τη φάση και τη γνωρίζω πολύ καλά. Πονούσα πολύ τα προηγούμενα χρόνια, αλλά δεν το συνειδητοποιούσα γιατί ο πόνος είχε γίνει ένα μ' εμένα. Στην πορεία άλλαξα προσανατολισμό. Το έψαξα. Δούλεψα πολύ με τον εαυτό μου. Πήγα σε σεμινάρια και σε ομάδες αυτογνωσίας. Διάβασα. Τόλμησα. Ρίσκαρα. Και τελικά ανταμείφθηκα.
— Γιατί πιστεύετε ότι ο κόσμος έχει ανάγκη από καλές ιστορίες;
Ο κόσμος συνήθως εστιάζει στο πρόβλημα, στο κακό, στον εχθρό, στο χθες. Είναι εθισμένος στο δυσάρεστο. Για μένα όλα είναι θέμα εστίασης. Εσύ επιλέγεις τι θα δεις. Κι εγώ στον κήπο μου θέλω να φυτεύω ωραία πράγματα, όχι ζιζάνια. Γι' αυτό προτιμώ τις όμορφες ιστορίες, στις οποίες οι τυχεροί δεν γεννιούνται αλλά γίνονται.
— Συμφωνείτε ότι η πιο χαρακτηριστική φράση της εποχής είναι το «μην άγχεσαι;»
Πράγματι. Και δυστυχώς αυτό ξεκινά από πολύ νωρίς. Ένα παιδί ως την ηλικία των δεκαοκτώ ετών έχει ακούσει περισσότερες από 150.000 φορές τις λέξεις «μη», «δεν θα τα καταφέρεις», «πρόσεχε» και περίπου 5.000 φορές κάτι αντίστοιχο θετικό. Προγραμματίζουμε τα παιδιά μας να προχωρούν στη ζωή τους έχοντας κατά νου κάτι αρνητικό που μπορεί να τους συμβεί. Επίσης, από μικρή ηλικία μάς έμαθαν ότι έχουμε δίκιο και ότι είναι αδυναμία να έχεις άδικο. Απεναντίας, η λέξη που έχει δύναμη είναι το «ναι». Όλες οι λύσεις είναι μέσα σου, στην καρδιά και στο μυαλό σου.
— Σε τι περιβάλλον μεγαλώσατε;
Τα πρώτα χρόνια της ζωής μου τα πέρασα στα πλοία, μαζί με τον πατέρα μου, που ήταν καπετάνιος, και τη μητέρα μου. Από 2 έως 7 ετών μεγάλωσα μέσα σε ένα καράβι, περιτριγυρισμένος από ένα πλήρωμα που αποτελούνταν από ανθρώπους όλων των εθνοτήτων. Όλοι με είχαν σαν δικό τους παιδί. Μάλιστα, στις δύο πρώτες τάξεις η μάνα μου ήταν η δασκάλα μου και τα μαθήματα τα λάμβανα μέσω αλληλογραφίας στα λιμάνια. Συναρπαστικές εμπειρίες, διαφορετικοί τόποι και ασυνήθιστες παιδικές αναμνήσεις. Ήταν το μεγαλύτερο δώρο που μου έκαναν ποτέ οι γονείς μου.
— Πώς ανακαλύπτει ένας άνθρωπος τι είναι αυτό που θέλει στη ζωή;
Δράση, δράση, δράση. Πέφτω, σηκώνομαι. Για παράδειγμα, στη δική μου διαδρομή έμαθα να τρέφομαι σωστά και να γυμνάζομαι. Επέλεξα να κλείσω την τηλεόραση. Να λέω όχι και να βάζω όρια. Να διαβάζω και να εξελίσσομαι κάθε μέρα. Να είμαι εστιασμένος σε αυτό που κάνω και να μη σκορπίζομαι. Να λέω «ευχαριστώ» όταν οι άλλοι μου λένε κάτι καλό και να μην κοκκινίζω. Κυρίως, έμαθα να μοιράζομαι με τους γύρω μου. Να είμαι συνεπής στις δεσμεύσεις μου και περισσότερο απέναντι στον εαυτό μου. Έμαθα να ζορίζομαι. Είπα, δεν πειράζει. Συνειδητοποίησα ότι η μάθηση και η εξέλιξη δεν τελειώνουν ποτέ. Έχοντας ένα πάθος για το οποίο θα πέθαινες, έχεις βρει και έναν λόγο για να ζεις.
— Μπορεί να υπάρξει μια ζωή χωρίς προβλήματα;
Με τίποτα. Αυτό που μπορείς να κάνεις, όμως, είναι να προχωράς καθημερινά, ελαχιστοποιώντας τον αριθμό των προβλημάτων σου. Κάθε φορά που κατάφερα να πάω παρακάτω στη ζωή μου ήταν χάρη σε ένα πρόβλημα που παρουσιάστηκε. Άρα, το πρόβλημα μπορεί να αποτελέσει μια πρόκληση ικανή να μετεξελιχθεί σε ευκαιρία.
Συγκεκριμένα, το 1998, εξαιτίας κάποιου περιστατικού που με είχε στενοχωρήσει πάρα πολύ, πήγα να μιλήσω για τη διαφημιστική εταιρεία την οποία είχα δημιουργήσει και ξαφνικά έχασα τη φωνή μου. Από κείνη τη στιγμή και για περίπου επτά μήνες ήμουν σε αφωνία. Η αιτία που το προκάλεσε ήταν ψυχοσωματική. Κόντεψα να τρελαθώ. Είχα πληροφορηθεί ότι κάποιος είχε πει κάτι πολύ κακό για εμένα, που δεν μπορούσα να το αναστρέψω. Μέχρι τότε είχα μάθει στη ζωή μου ότι όλοι έπρεπε να μας αγαπούν και να μας αποδέχονται. Είχα το ελάττωμα να έχω την απόλυτη ανάγκη αποδοχής απ' όλους. Αυτός ο άνθρωπος όμως, με αυτήν του την πράξη, με βοήθησε να καταλάβω ότι δεν γίνεται να είναι όλοι ικανοποιημένοι από εμένα. Δεν γίνεται να σ' αγαπάνε όλοι. Έτσι συνειδητοποίησα πως αν όλοι είναι ευχαριστημένοι από σένα, τότε εσύ σίγουρα δεν θα είσαι ευχαριστημένος με τον εαυτό σου. Ύστερα από μια περίοδο λογοθεραπείας και ψυχοθεραπείας, βρήκα ξανά τη φωνή μου. Αυτό ήταν ένα μεγάλο μάθημα ζωής.
— Και δέκα χρόνια μετά βιώνετε τη χειρότερη κατάθλιψη της ζωής σας.
Όλα πήγαιναν υπέροχα. Ήμουν επιτυχημένος στον μέγιστο βαθμό. Ωστόσο, ένα βράδυ αντιλήφθηκα ότι δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Ξεκίνησα να κάνω θεραπεία και κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ήμουν το παιδί για όλους τους άλλους εκτός από τον εαυτό μου. Ήμουν παντού για όλους και πουθενά για μένα. Μέχρι τότε δεν είχα ζητήσει τίποτα από κανέναν. Είχα απίστευτη αυτοπεποίθηση και καθόλου αυτοεκτίμηση.
Λίγο καιρό αργότερα και ενώ βρισκόμουν σε θεραπεία, ένα από τα βράδια που δεν μπορούσα να κοιμηθώ πήγα σε ένα φαστφουντάδικο για να αγοράσω ένα σάντουιτς. Τη στιγμή της προετοιμασίας ήθελα να ζητήσω από την υπάλληλο να μου βάλει λίγη παραπάνω ντομάτα. Μέσα μου έλεγα: «Άσ' το, ρε, θα σε κράξει». Ταυτόχρονα είπα: «Βρίσκεσαι σε θεραπεία, μίλα». Τελικά, της το είπα και η κοπέλα, με πολύ ευγενικό τρόπο, μου απάντησε: «Πολύ ευχαρίστως». Όταν επέστρεψα στο σπίτι μου θυμάμαι πόσο ευχάριστα κοιμήθηκα. Να φροντίζεις τον εαυτό σου σαν να είναι ο σημαντικότερος άνθρωπος στον κόσμο.
— Το δεύτερο βιβλίο σας «Κάπταιν» είναι γραμμένο για τον πατέρα σας. Πώς ξεπερνιέται η απώλεια;
Το βιβλίο αυτό αποτελείται από γράμματα προς τον πατέρα μου. Το έγραψα σε διάστημα τριών μηνών. Περιέχει πολύ πόνο αλλά και λύτρωση. Ήταν ο δικός μου τρόπος να πενθήσω τον πατέρα μου. Η απώλεια δεν ξεπερνιέται ποτέ. Το συναίσθημα δεν λογοκρίνεται. Μόνο να το ζήσεις μπορείς. Ο θάνατος είναι ένα τραύμα που δεν κλείνει ποτέ. Ο χρόνος, σαφώς, βοηθά, αλλά δεν είναι αναγκαία συνθήκη που σε κάνει να ξεχάσεις. Από τα 19 του χρόνια ως τα 84 δεν σταμάτησε να δουλεύει. Έζησε τη ζωή που όλοι ονειρευόμαστε. Κάθε μέρα επιζητούσε τη δράση, το καλύτερο αντικαταθλιπτικό. «Πέτρα που δεν κυλά χορταριάζει» έλεγε. Ήταν ο ήρωάς μου. Πάντα είχε, ακόμα κι όταν δεν είχε. Μου λείπει πολύ.
— Έχετε πολλούς ακόλουθους στα social media. Θεωρείτε ότι τα social media έχουν επηρεάσει την καθημερινότητά μας;
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μια μορφή επικοινωνίας, της οποίας ο χειρισμός απαιτεί προσοχή. Είναι σημαντικό να τα χρησιμοποιούμε ως εργαλεία που ήρθαν στη ζωή μας για να μας βοηθήσουν. Όμως η ανεξέλεγκτη χρήση της τεχνολογίας έχει αποδειχτεί ότι είναι η Νο 1 αιτία της κατάθλιψης, κυρίως επειδή αποτελεί μέσο σύγκρισης. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι κανείς δεν δημοσιεύει στο προφίλ του τις αποτυχίες του. Ωστόσο, πιστεύω ότι το μεγαλύτερο δώρο που μπορείς να κάνεις στους ανθρώπους σου είναι η παρουσία σου. Έχουμε χίλιους μήνες να ζήσουμε. Αν ο φίλος σου έχει γενέθλια, να τον παίρνεις τηλέφωνο και να μην του ποστάρεις. Όταν είσαι εκεί, να είσαι εκεί. Κλείσε, λοιπόν, το κινητό σου.
— Τι θα λέγατε σήμερα σ' έναν νέο άνθρωπο;
Δούλεψε με τον εαυτό σου. Ποτέ μη σταματάς. Να ψάχνεις, να ρωτάς, να διαβάζεις, να γράφεις καθημερινά. Μόνον έτσι θα ανακαλύψεις ό,τι επιθυμείς απ' αυτήν τη ζωή. Ας μην ξεχνάμε ότι ο κόσμος ποτέ στην ιστορία του δεν ήταν τόσο υπερπληροφορημένος και ταυτόχρονα τόσο ανέμπνευστος.
— Τι είναι αυτό που κάνει τον άνθρωπο ευτυχισμένο;
Οι ανθρώπινες σχέσεις. Μόνο η αγάπη υπάρχει, αυτή που πήρες κι αυτή που έδωσες.
— Μπορεί να υπάρξει αγάπη άνευ ορίων;
Είναι πολύ σημαντική ιστορία η αγάπη, αλλά εξίσου ή και περισσότερο πρωταρχική είναι η συγχώρεση. Συγχωρώ σημαίνει απελευθερώνομαι. Ο δάσκαλος μου Αντώνης Καλογήρου έχει πει ότι η ποιότητα της αγάπης είναι αντιστρόφως ανάλογη του συνόλου των προϋποθέσεων που βάζουμε. Η αγάπη δεν είναι συναλλαγή. Όταν θέλεις κάτι να το ζητάς και όταν έχεις παράπονο να το λες. Κάθε μέρα που δεν αγάπησες είναι μια μέρα που δεν έζησες.
— Ευτυχία τι θα πει;
Είχα διαβάσει κάποτε ότι «επιτυχία είναι να έχεις αυτό που θέλεις, αλλά ευτυχία είναι να θέλεις αυτό που έχεις».
— Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή;
Την αγάπη, τη σύνδεση, την εξέλιξη και την προσφορά. Να ζεις τη ζωή και να μην την προσπερνάς. Και όσο μπορείς να αφήνεις τον κόσμο λίγο καλύτερο απ' ό,τι τον βρήκες.
Τα βιβλία του Στέφανου Ξενάκη «Το Δώρο» και «Κάπταιν» κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Key Books.
