Η Κέρκυρα είναι ένα νησί ξεχωριστό, που δεν εξαντλείται σε μία επίσκεψη, αφενός λόγω μεγέθους, αφετέρου γιατί η γοητεία που ασκεί στον επισκέπτη είναι έντονη και τον καλεί να επιστρέψει. Η ύπαρξη αεροπορικής σύνδεσης καθιστά τo νησί των Φαιάκων ιδανική επιλογή για μια σύντομη απόδραση, που δεν αποκλείεται να αποδειχτεί εθιστική.
Νησί από το οποίο πέρασαν και άφησαν το στίγμα τους Ενετοί, Γάλλοι και Άγγλοι, η Κέρκυρα καμαρώνει σήμερα για την Παλιά Πόλη της, η οποία θεωρείται μνημειακό σύνολο με ιδιαίτερη ιστορική και πολιτιστική αξία, συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες οχυρωμένες πόλεις-λιμάνια της Μεσογείου και έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, ένα από τα σημαντικά πλεονεκτήματα του κοσμοπολίτικου νησιού των Επτανήσων είναι ότι δεν αποτελεί έναν ακόμα αυστηρά καλοκαιρινό προορισμό, καθώς –πέρα από το μοναδικό και δημοφιλές της Πάσχα–, όποτε και να βρεθεί κανείς στην Κέρκυρα, θα την απολαύσει· προσωπικά θυμάμαι με μεγάλη νοσταλγία τη φορά που βρέθηκα εκεί την ημέρα των Θεοφανίων.
Πρώτη ημέρα
Σημείο εκκίνησης για τη γνωριμία με την Παλιά Πόλη δεν μπορεί παρά να είναι η Σπιανάδα, η κεντρική και μεγαλύτερη πλατεία της Κέρκυρας αλλά και της Ελλάδας –ενδεχομένως και των Βαλκανίων–, που βρίσκεται ανάμεσα στην Παλιά Πόλη και το Παλαιό Φρούριο.
Αν αναρωτιέστε πού οφείλει το περίεργο όνομά της, προέρχεται από το ιταλικό ρήμα «spianare», ελληνιστί «ισοπεδώνω», μια και κατά τον 16ο αιώνα οι Ενετοί, θέλοντας να έχουν ελεύθερο πεδίο για αμυντικούς λόγους, κατεδάφισαν τα κτίρια που «έπνιγαν» το Παλαιό Φρούριο. Στη νότια πλευρά της πλατείας εδώ και δύο αιώνες παίζουν κρίκετ, μια μάλλον απροσδόκητη κληρονομιά από τους Άγγλους.
Το πιο κοσμικό σημείο του νησιού, το Λιστόν, σχεδιάστηκε από τον Ματιέ ντε Λεσέψ, πατέρα του κατασκευαστή της διώρυγας του Σουέζ, και –μεταξύ άλλων εκδηλώσεων– εκεί πραγματοποιείται η περιφορά των Επιταφίων και το σπάσιμο των «μπότηδων» το Πάσχα.
Δίπλα στη Σπιανάδα βρίσκεται το πολυφωτογραφημένο Λιστόν, ο πιο γνωστός πεζόδρομος της πόλης, με τις χαρακτηριστικές καμάρες που φιλοξενούν καφέ και εστιατόρια. Το Λιστόν η Κέρκυρα το οφείλει στους Γάλλους, καθώς κατασκευάστηκε επί γαλλικής κυριαρχίας στις αρχές του 19ου αιώνα, με πρότυπο τη Rue de Rivoli στο Παρίσι.
Το πιο κοσμικό σημείο του νησιού σχεδιάστηκε από τον Ματιέ ντε Λεσέψ, πατέρα του κατασκευαστή της διώρυγας του Σουέζ, και –μεταξύ άλλων εκδηλώσεων– εκεί πραγματοποιείται η περιφορά των Επιταφίων και το σπάσιμο των «μπότηδων» το Πάσχα, ενώ κατά το παρελθόν υπήρξε στρατώνας των Γάλλων αλλά και πολυτελές ξενοδοχείο.
Δεδομένου ότι δεν χρειάζεται πλέον να είστε γραμμένοι στο Libro d’Oro για να κάνετε εδώ τη βόλτα σας, εκμεταλλευτείτε την ευκαιρία και απολαύσετε τουλάχιστον έναν καφέ, μια και οι τιμές εξακολουθούν να απευθύνονται σε αριστοκράτες.
Στη βόρεια πλευρά της Σπιανάδας, ακριβώς δίπλα στο Παλαιό Φρούριο, δεσπόζει το Ανάκτορο Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου (1819-24), ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια της πόλης. Οι Άγγλοι αυτήν τη φορά έκαναν το θαύμα τους και έχτισαν το ανάκτορο για να λειτουργήσει ως έδρα της Αγγλικής Αρμοστείας, έδρα του ομώνυμου τάγματος αλλά και κατοικία του τυχερού λόρδου Ύπατου Αρμοστή των Ιονίων Νήσων, Τόμας Μέτλαντ.
Το κτίριο, που είναι ένα από τα πρώτα νεοκλασικά στην Ελλάδα, μέχρι το 1864 στέγαζε τη Γερουσία και την Ιόνιο Βουλή, ενώ στη συνέχεια λειτούργησε ως βασιλικό εξοχικό, εξού και η επιβλητική αίθουσα του θρόνου.
Σήμερα το ανάκτορο, με αυθεντικά έπιπλα και κειμήλια, είναι επισκέψιμο και σε κάποιες από τις πτέρυγές του φιλοξενεί το μοναδικό στην Ελλάδα Μουσείο Ασιατικής Τέχνης, με χιλιάδες εκθέματα από την Κίνα, την Ιαπωνία, την Καμπότζη, την Ταϊλάνδη, το Θιβέτ, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν.
Το Παλαιό Φρούριο (16ος αιώνας) είναι η επόμενη επίσκεψη, αφού –μαζί με το Νέο Φρούριο– είναι ενταγμένο στον κατάλογο με τα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Όταν οι Ενετοί κατέκτησαν την Κέρκυρα, αποφάσισαν να οχυρώσουν εκ νέου την παλιά βυζαντινή πρωτεύουσα του νησιού, την Κορυφώ –aka Corfu–, η οποία ήταν χτισμένη σε μια χερσόνησο με δύο κορυφές. Παράλληλα, έσκαψαν ένα τεχνητό κανάλι, την Κόντρα Φόσα –όπου σήμερα δένουν ψαρόβαρκες–, ενώνοντας τον κόλπο της Κέρκυρας με τον όρμο της Γαρίτσας και μετατρέποντας έτσι την πρωτεύουσα σε ένα άψογα οχυρωμένο τεχνητό νησί.
Αφού εξερευνήσετε το Παλαιό Φρούριο με τους ενετικούς πύργους Castel de Terre και Castel de Mare, τον πρώτο φάρο που λειτούργησε στην Ελλάδα, το 1822, και τη μάλλον αναπάντεχη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου (1840), που έχτισαν οι Άγγλοι κατ’ εικόνα ενός αρχαίου δωρικού ναού, έρχεται η σειρά του Νέου Φρουρίου.
Το Νέο Φρούριο δεν είναι και τόσο νέο, καθώς η κατασκευή του στον Λόφο του Αγίου Μάρκου ξεκίνησε το 1576, διά χειρός και πάλι των Ενετών, που θέλησαν με αυτό να προστατεύσουν τον οικισμό έξω από το Παλαιό Φρούριο. Μάλιστα, φρόντισαν να συνδέσουν τα δυο φρούρια με παράκτιες οχυρώσεις – το αποτέλεσμα θεωρείται ένα από τα τελειότερα αμυντικά σύνολα της περιόδου. Αν σας κρατάνε ακόμα τα πόδια σας, ανεβείτε τη σιδερένια σκάλα που οδηγεί στις βάσεις των πυροβολείων και απολαύστε τη μοναδική θέα προς την πόλη αλλά και τη θάλασσα.
Ένα χορταστικό κλείσιμο της ημέρας, μετά από τόσο περπάτημα, νομίζω ότι είναι απαραίτητο. Μια καλή ιδέα για να γευτεί κανείς τη φημισμένη κερκυραϊκή κουζίνα είναι το καλαίσθητο Ταβερνάκι της Μαρίνας, που βρίσκεται κρυμμένο στα καντούνια της Οβριακής Συνοικίας. Δοκιμάστε μπουρδέτο, σοφρίτο, τσιγαρέλι και παστιτσάδα: θα γλείφετε και τα δάχτυλά σας.
Δεύτερη ημέρα
Η ημέρα δεν μπορεί παρά να ξεκινήσει με την εξερεύνηση του Καμπιέλου, της παλαιότερης συνοικίας της πόλης, που μας γυρίζει πίσω στην εποχή της Ενετοκρατίας. Με τα στενά καντούνια υπό τη σκιά απλωμένων μπουγάδων και τα χρωματιστά πολυώροφα κτίρια με μπαρόκ και νεοκλασικές επιρροές, το Καμπιέλο συνθέτει ένα μοναδικό σκηνικό, που αποτελεί εξαίρετο δείγμα συνύπαρξης καλλιτεχνικών και πολιτιστικών στοιχείων της Ανατολικής και της Δυτικής Μεσογείου.
Στην πλατεία της επτανησιακού τύπου Παναγίας Κρεμαστής (πριν από τον 16ο αιώνα) θα δείτε ένα πέτρινο βενετσιάνικο πηγάδι (1699) με ανάγλυφο διάκοσμο, ενώ στην Παναγία Αντιβουνιώτισσα (15ος αιώνας), ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία του νησιού, στεγάζεται το αξιόλογο Βυζαντινό Μουσείο.
Άλλη μια εκκλησία στο Καμπιέλο με μακραίωνη ιστορία είναι ο Άγιος Νικόλαος των Γερόντων (14ος αιώνας), με εικόνες του σημαντικού Κρητικού αγιογράφου Εμμανουήλ Τζάνε και του Μιχαήλ Δαμασκηνού – εδώ βαφτίστηκε στις 11 Φεβρουαρίου 1776 ο Ιωάννης Καποδίστριας.
Η χαλαρή περιπλάνηση θα σας οδηγήσει σε κουκλίστικες πλατείες με κομψά καφέ, ιδανικά για να πάρετε μια ανάσα και να ανακτήσετε δυνάμεις.
Στο καντούνι του Αγίου Βασιλείου, στην πλατεία Βραχλιώτη, ξεχωρίζει το Γαλακτοπωλείο Περικλής Αλέξης, που από το 1950 παράγει το περίφημο βούτυρο Κερκύρας – τρία κιλά «πετούσαν» κάθε εβδομάδα για Λονδίνο, καθώς ο Αριστοτέλης Ωνάσης τού είχε αδυναμία. Εκτός από τις απαραίτητες προμήθειες για το σπίτι, καθίστε στα λιγοστά τραπεζάκια που βγάζει στο καντούνι για να γλυκαθείτε με γαλακτομπούρεκο, κρέμα ή ρυζόγαλο αλά παλαιά.
Στην καρδιά της Παλιάς Πόλης στέκει περήφανα ο ναός του Άγιου Σπυρίδωνα (16ος αιώνας), που χτίστηκε για να στεγάσει το σκήνωμα του πολιούχου και προστάτη της Κέρκυρας, το οποίο μεταφέρθηκε στο νησί το 1456, μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Το περίοπτο καμπαναριό του, που χρονολογείται από τα τέλη του 16ου αιώνα, αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία της πόλης, ενώ το γεμάτο τάματα εσωτερικό του ναού δημιουργεί ιδιαίτερη κατάνυξη, καθώς ο Άγιος Σπυρίδωνας θεωρείται θαυματουργός – πρόκειται, εξάλλου, για ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Ελλάδας.
Όσοι θέλετε να πάρετε μια μικρή γεύση από την «εκτός των τειχών» Κέρκυρα, πάρτε τον δρόμο για το Κανόνι, όπου εξακολουθεί να βρίσκεται ένα από τα κανόνια της πυροβολαρχίας που τοποθέτησαν οι Γάλλοι το 1798. Μπροστά του βρίσκεται η Ιερά Μονή Βλαχερνών, ένα μοναστήρι του 17ου αιώνα χτισμένο σε μια νησίδα που απέχει τριακόσια μέτρα από την ακτή και ενώνεται με αυτήν με πεζογέφυρα. Μικρές βάρκες μπορούν να σας μεταφέρουν και στο φωτογενές Ποντικονήσι, το κατάφυτο βραχώδες νησάκι με τη βυζαντινή Μεταμόρφωση του Σωτήρος (11ος αιώνας).
Οι λάτρεις της πριγκίπισσας Σίσι μάλλον θα απογοητευτούν, αφού το αγαπημένο της Αχίλλειον ανακαινίζεται και επισκέψιμοι, προς το παρόν, είναι μόνο οι κήποι του. Το ανάκτορο Μον Ρεπό (1831), ωστόσο, που έχτισε ο Άγγλος Αρμοστής Σερ Φρέντερικ Άνταμ, απέχει μόλις τρία χιλιόμετρα από την Παλιά Πόλη και περιβάλλεται από ένα καταπληκτικό πάρκο – και εδώ, μετά την Ένωση, ερχόταν η βασιλική οικογένεια να πάρει τον αέρα της, προφανώς.
Αν πάλι το μόνο που λαχταράτε είναι να κάνετε μια βουτιά, η Παλαιοκαστρίτσα εκτός από «τα πιο νόστιμα κορίτσια» έχει και υπέροχα νερά, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι μία αλλά μια σειρά από παραλίες, με πιο γνωστή τον Άγιο Σπυρίδωνα, όπου γίνεται… «προσκύνημα». Όσο ο καιρός κρατάει, είναι ευκαιρία να πάτε προς τα εκεί, προτού καταφθάσουν τα πλήθη. Ακόμα κι αν παγώσετε λίγο, θα το απολαύσετε.
