«Οὐ παντὸς πλεῖ ἐς Κόρινθον» έλεγαν κατά την αρχαιότητα, τουτέστιν δεν μπορεί ο οποιοσδήποτε να ταξιδεύει στην Κόρινθο.
Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, η Κόρινθος ήταν πόλη για γερά πορτοφόλια, φημιζόταν για το εμπόριο, την πολυτέλεια, τη νυχτερινή ζωή και τις εταίρες της – ανάμεσά τους και η διάσημη και πολυπόθητη Λαΐς, που ζητούσε τεράστια ποσά από τους θαυμαστές της και, σύμφωνα με μια εκδοχή, στάθηκε η αφορμή για τη γέννηση της γνωστής παροιμιακής έκφρασης.
Οι αιώνες πέρασαν και οι Αθηναίοι έπαψαν να συρρέουν στην Κόρινθο για να «το κάψουν», παρότι συχνά πυκνά διασχίζουν τον Ισθμό κατευθυνόμενοι σε δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς της Πελοποννήσου.
Κάτι ανάλογο κάναμε κι εμείς για δεκαετίες, μέχρι που, αναζητώντας μια πολύ κοντινή εκδρομή, αποφασίσαμε να ακολουθήσουμε τις πινακίδες για Κόρινθο, η οποία πάει πακέτο με την Αρχαία Κόρινθο, τον Ακροκόρινθο και τον Ισθμό.
Αν αποφασίσει να τα δει κανείς όλα, μόνο μία μέρα αποδεικνύεται λίγη, εκτός αν η επίσκεψη γίνει εν τάχει. Με δεδομένο ότι, σε αντίθεση με το μακρινό παρελθόν, η πόλη είναι οικονομικά προσιτή σε όλους, δεν υπάρχει λόγος να μην της αφιερώσετε λίγο περισσότερο χρόνο.
Ανεβείτε στο ψηλότερο σημείο του κάστρου, όπου σύμφωνα με τον μύθο βρισκόταν ο ναός της Αφροδίτης που έχτισε η Μήδεια και στον οποίο «ιερουργούσαν» ιέρειες της θεάς, πάρτε βαθιά ανάσα και απολαύστε την ανυπέρβλητη θέα σε Στερεά Ελλάδα και Μοριά.
Πρώτη ημέρα
Η γνωριμία με την Κόρινθο ξεκινά από το παραλιακό της μέτωπο, όπου βρίσκεται η πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου με το εμβληματικό άγαλμα του Πήγασου, του φτερωτού αλόγου που δάμασε ο ήρωας Βελλεροφόντης.
Η πεζοδρομημένη οδός Ερμού, που ξεκινά κοντά στην πλατεία, είναι ο πολυσύχναστος εμπορικός δρόμος της πόλης, στον οποίο εκτός από καταστήματα θα βρείτε café και μπαρ, ενώ, αν αναζητάτε κάτι πιο ήσυχο, μπορείτε να ρίξετε μια ματιά και στην Πυλαρινού (Ζωγράφου).
Αν πάλι θέλετε να βλέπετε τη θάλασσα ή και να κάνετε μια βουτιά, τα Καλάμια, η οργανωμένη βοτσαλωτή παραλία της πόλης του Αποστόλου Παύλου είναι αυτό που ψάχνετε.
Οι λάτρεις των μουσείων δεν θα μείνουν παραπονεμένοι, καθώς η συλλογή του Ιστορικού Λαογραφικού Μουσείου αριθμεί γύρω στις 3.500 φορεσιές του 18ου και του 19ου αιώνα απ’ όλη τη χώρα, ενώ ενδιαφέρον έχει και το Εκκλησιαστικό Μουσείο.
Ο μητροπολιτικός ναός είναι αφιερωμένος στον Απόστολο Παύλο, που είναι και πολιούχος της πόλης, καθώς έζησε εδώ διδάσκοντας τους «Εθνικούς» περίπου ενάμιση χρόνο.
Άμεσα συνδεδεμένη με την ιστορία της Κορίνθου είναι και η διώρυγα, μήκους 6.346 μέτρων, το σπουδαίο αυτό τεχνικό έργο. Αν και η υλοποίησή του ξεκίνησε το 1882, επί Χαριλάου Τρικούπη, η ιδέα θεωρείται πως ανήκει στον Περίανδρο (668 π.Χ.-584 π.Χ.), τον τύραννο της Κορίνθου, που τα βρήκε ωστόσο μπαστούνια.
Ο Περίανδρος δεν κατέθεσε τα όπλα και στην εποχή του αποδίδεται η κατασκευή του αρχαίου Δίολκου, ενός λιθόστρωτου δρόμου που κάλυπτε την ίδια ακριβώς ανάγκη: το γρήγορο πέρασμα των εμπορικών και πολεμικών πλοίων από τον Σαρωνικό Κόλπο στον Κορινθιακό και τούμπαλιν.
Τον Δίολκο –ίσως το πρώτο γνωστό μέσο σταθερής τροχιάς στον κόσμο–, ο οποίος φαίνεται πως εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται μέχρι τους βυζαντινούς χρόνους, μπορείτε να τον δείτε από τη δυτική πλευρά της διώρυγας, την Ποσειδωνία.
Κατά μήκος του Ισθμού εκτεινόταν και το Εξαμίλιον Τείχος, που οχύρωνε την Πελοπόννησο από βαρβαρικές επιδρομές και οφείλει τη σημερινή του μορφή στον Αυτοκράτορα Ιουστινιανό (482-565 μ.Χ.), εξού και Ιουστινιάνειο – σήμερα στέκουν μόνο διάσπαρτα κομμάτια του.
Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα για φρέσκο ψαράκι δίπλα στη θάλασσα, οπότε οδηγήστε προς τον κοντινό Κάβο Ισθμίας, όπου βρίσκεται από το 1964 η ψαροταβέρνα Κάβος, η φήμη της οποίας έχει κάνει πολλούς να «πεταχτούν» μέχρι εκεί.
Καθίστε «παρά θίν’ αλός» και απολαύστε τη στιγμή. Δεν είναι πάντα μακριά ό,τι αξίζει.
Δεύτερη ημέρα
Λίγα χιλιόμετρα από την πόλη της Κορίνθου βρίσκεται η Αρχαία Κόρινθος, ένα κλασικό πελοποννησιακό χωριό χτισμένο στα όρια του αρχαιολογικού χώρου, στο οποίο διασώζονται μερικά από τα πλέον παλιομοδίτικα μαγαζιά με σουβενίρ – δεν το λέω απαραίτητα για κακό.
Αφού αφήσετε το αυτοκίνητο στο ευρύχωρο πάρκινγκ, κατευθυνθείτε προς τα απομεινάρια της πάλαι ποτέ πλουσιότερης πόλης της αρχαίας Ελλάδας και θα εντυπωσιαστείτε προτού προλάβετε να διαβείτε την είσοδο.
Ο Χένρι Μίλερ διέσωσε τις σκέψεις του Λόρενς Ντάρελ από την επίσκεψή του εκεί και δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να το περιγράψω καλύτερα. «Ο Ντάρελ είχε δίκιο: υπάρχει κάτι πλούσιο, αισθησιακό και τριανταφυλλί στην Κόρινθο. Είναι ο θάνατος σε πλήρη άνθιση, ο θάνατος εν μέσω της λαγνείας, ξεχειλίζοντας από διαφθορά. Οι κίονες του ρωμαϊκού ναού είναι χοντροί. Είναι σχεδόν ανατολίτικοι στις αναλογίες τους, βαρείς, κοντόχοντροι, ριζωμένοι στη γη, σαν τα πόδια ενός ελέφαντα που χτυπήθηκε από αμνησία. Παντού αυτή η θαλερότητα, η υπεραναπτυγμένη, η υπερώριμη ποιότητα επιδεικνύεται, τονισμένη από ένα τριανταφυλλί χρώμα που εκπέμπει η δύση του ήλιου». [Χένρι Μίλερ, «Ο Κολοσσός του Μαρουσιού και πρώτες εντυπώσεις από την Ελλάδα», μτφρ. Ι. Καρατζαφέρη, εκδόσεις Μεταίχμιο 2004].
Στον αρχαιολογικό χώρο, που είναι χτισμένος σε ένα πλάτωμα, δεσπόζει ο επιβλητικός Ναός του Απόλλωνα (6ος αι. π.Χ.), ένας από τους αρχαιότερους δωρικούς ναούς της Πελοποννήσου.
Γύρω του εκτείνεται η Αρχαία Αγορά, το διοικητικό και εμπορικό κέντρο της πόλης, όπου βρίσκονταν καταστήματα και δημόσια κτίρια. Αγάλματα, ερείπια στοών, κρηνών και ρωμαϊκών οικοδομημάτων θα σας τραβήξουν την προσοχή, ενώ διασώζονται επίσης ρωμαϊκά λουτρά, μικροί ναοί και ατόφια τμήματα δρόμων.
Καθώς συνεχίζετε την περιήγηση, θα συναντήσετε το μερικώς αναστηλωμένο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, το σημείο όπου, σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, δικάστηκε –με την κατηγορία ότι κήρυττε «παράνομες δοξασίες»– και δίδαξε ο απόστολος κατά την παραμονή του στην Κόρινθο. Εδώ έγραψε και τον περίφημο «Ύμνο της Αγάπης», που περιλαμβάνεται στην «Α’ Επιστολή προς Κορινθίους».
Αξιόλογο είναι και το καλοστημένο Αρχαιολογικό Μουσείο που βρίσκεται στον χώρο, από όπου το 1990 κλάπηκαν 285 αρχαία αντικείμενα, για να εντοπιστούν στην πλειονότητά τους στις ΗΠΑ το 1999 και να επιστρέψουν στη θέση τους το 2001. Στα χέρια αρχαιοκάπηλων βρέθηκαν και οι Δίδυμοι Κούροι της αρχαίας Τενέας που φιλοξενούνται στη νέα πτέρυγα, δύο σχεδόν πανομοιότυπα επιτύμβια αγάλματα νέων ανδρών της αρχαϊκής εποχής (περίπου 530-520 π.Χ.), μοναδικά στον ελλαδικό χώρο.
Αφού πιείτε ένα καφεδάκι συνοδευμένο από το κατιτίς του στο Sweet Cookies, έχοντας «πιάτο» τον Ναό του Απόλλωνα και τον Ακροκόρινθο, ετοιμαστείτε να ανεβείτε στο μεγαλύτερο κάστρο της Πελοποννήσου.
Χτισμένος στο ομώνυμο βουνό, σε υψόμετρο 575 μέτρων, «ο επιβλέπων την Πελοπόννησο οφθαλμός» θεμελιώνεται γύρω στον 7ο π.Χ. αιώνα από τον Περίανδρο και μέχρι την απελευθέρωσή του από τους Τούρκους το 1823 πέρασε, επίσης, από τα χέρια Ρωμαίων, Φράγκων και Ενετών – τα ίχνη όλων τους είναι ορατά στο μνημείο.
Ανεβείτε στο ψηλότερο σημείο του κάστρου, όπου σύμφωνα με τον μύθο βρισκόταν ο ναός της Αφροδίτης που έχτισε η Μήδεια και στον οποίο «ιερουργούσαν» ιέρειες της θεάς –ή εταίρες, σύμφωνα με τους κυνικότερους–, πάρτε βαθιά ανάσα και απολαύστε την ανυπέρβλητη θέα σε Στερεά Ελλάδα και Μοριά. Πώς να μην αγαπήσει κανείς αυτόν τον τόπο; Δίνει πολλά και ζητάει λίγα.
