Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να απείλησε με διακοπή της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία, προκειμένου να πιέσει ευρωπαϊκές χώρες να συμμετάσχουν σε πρωτοβουλία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν γνώση των σχετικών συζητήσεων.
Τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμη θαλάσσια δίοδος από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, έχουν ουσιαστικά κλείσει μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές των Financial Times, ο Τραμπ ζήτησε από ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ να συμβάλουν στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, αίτημα που απορρίφθηκε από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ορισμένες χώρες φέρονται να υποστήριξαν ότι δεν μπορούν να εμπλακούν ενόσω η σύγκρουση βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ άλλες σημείωσαν ότι πρόκειται για σύγκρουση στην οποία δεν συμμετέχουν άμεσα.
Τρεις αξιωματούχοι ανέφεραν ότι, ως απάντηση, ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε να αναστείλει την υποστήριξη προς το Purl, τον μηχανισμό προμήθειας οπλικών συστημάτων για την Ουκρανία που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές χώρες.
Υπό αυτές τις συνθήκες και μετά από παρεμβάσεις του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ομάδα χωρών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέδωσε στις 19 Μαρτίου κοινή δήλωση, με την οποία εξέφρασε ετοιμότητα να συμβάλει σε προσπάθειες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Σύμφωνα με αξιωματούχο που συμμετείχε στις διαβουλεύσεις, η δήλωση διαμορφώθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα, έπειτα από πιέσεις της ηγεσίας του ΝΑΤΟ, καθώς υπήρχε ανησυχία για ενδεχόμενη αποχώρηση των ΗΠΑ από τον μηχανισμό στήριξης της Ουκρανίας.
Ο Ρούτε είχε διαδοχικές επικοινωνίες με τον Τραμπ και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο τις ημέρες πριν από την έκδοση της δήλωσης. Άλλος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Τραμπ εμφανιζόταν ιδιαίτερα πιεστικός λόγω της άρνησης των Ευρωπαίων να εμπλακούν στην προστασία των Στενών.
Από βρετανικής πλευράς επισημάνθηκε ότι υπήρχαν ήδη στρατιωτικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ για την ασφάλεια της περιοχής πριν από τις 19 Μαρτίου, χωρίς όμως να διαψευστεί ότι η Ουάσινγκτον συνέδεσε το ζήτημα με τη στήριξη προς την Ουκρανία.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα θυμούνται» τη στάση αυτή.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα τη δυσαρέσκειά του για τη στάση των συμμάχων, τονίζοντας ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα θυμούνται» τη στάση αυτή.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία αποτελεί κυρίως ευρωπαϊκό ζήτημα, ενώ έχει επικρίνει τους συμμάχους για της περιορισμένη συμβολή τους στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Σε δηλώσεις του άφησε ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
Από την πλευρά της Συμμαχίας, αξιωματούχος παρέπεμψε σε δημόσια δήλωση του Ρούτε, ο οποίος εξέφρασε την εκτίμηση ότι τα κράτη-μέλη θα ενεργήσουν με γνώμονα τα κοινά τους συμφέροντα.
Στο μεταξύ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι θα φιλοξενήσει συνομιλίες μεταξύ των 35 χωρών που έχουν υπογράψει τη σχετική δήλωση, με στόχο τη συγκρότηση «συμμαχίας προθύμων» για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, όταν οι εχθροπραξίες το επιτρέψουν.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη επηρεάσει και τις αμυντικές προμήθειες, καθώς αυξάνεται η ζήτηση για πυραύλους αναχαίτισης Pac-3, που χρησιμοποιούνται στα συστήματα Patriot τόσο από χώρες του Κόλπου όσο και από την Ουκρανία.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ διαβεβαίωσε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει εκτροπή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν, χωρίς ωστόσο να αποκλείσει μελλοντικές αλλαγές, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο για τις ανάγκες των ΗΠΑ.
Με πληροφορίες από Financial Times
