Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης για την απομάκρυνση σχεδόν 1.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σύνθετη και υψηλού ρίσκου επιχείρηση, η οποία θα απαιτούσε την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος για αρκετές ημέρες ή και περισσότερο.
Ο Τραμπ δεν έχει λάβει οριστική απόφαση, με τους αξιωματούχους να σημειώνουν ότι σταθμίζει τον κίνδυνο για τα αμερικανικά στρατεύματα. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτός στο ενδεχόμενο, καθώς θεωρεί ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τον βασικό του στόχο, να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Παράλληλα, έχει ζητήσει από συνεργάτες του να πιέσουν την Τεχεράνη να παραδώσει το υλικό στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με πηγή με γνώση των συζητήσεων. Ο ίδιος έχει καταστήσει σαφές σε συνομιλίες με πολιτικούς συμμάχους ότι το Ιράν δεν μπορεί να διατηρήσει το ουράνιο, ενώ έχει εξετάσει και το ενδεχόμενο κατάσχεσής του με στρατιωτικά μέσα, εάν δεν υπάρξει συμφωνία.
Την ίδια ώρα, χώρες όπως το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη δεν έχουν ακόμη προχωρήσει σε απευθείας διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι «είναι καθήκον του Πενταγώνου να προετοιμάζει επιλογές ώστε να παρέχεται στον πρόεδρο το μέγιστο εύρος δυνατοτήτων», διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει πως έχει ληφθεί απόφαση. Το Πεντάγωνο δεν σχολίασε, ενώ και εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ απέφυγε να τοποθετηθεί.
Ο Τραμπ πιέζει το Ιράν για παράδοση του ουρανίου μέσω διαπραγματεύσεων
Σε δηλώσεις του την Κυριακή, ο Τραμπ ανέφερε ότι το Ιράν πρέπει να συμμορφωθεί με τις αμερικανικές απαιτήσεις, «διαφορετικά δεν θα έχει χώρα», προσθέτοντας, αναφερόμενος στο ουράνιο, ότι «θα μας δώσουν την πυρηνική σκόνη».
Πριν από τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο, η χώρα εκτιμάται ότι διέθετε περισσότερα από 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60% και σχεδόν 200 κιλά υλικού εμπλουτισμένου στο 20%, το οποίο μπορεί σχετικά εύκολα να μετατραπεί σε υλικό κατάλληλο για πυρηνικά όπλα.
Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, έχει εκτιμήσει ότι το μεγαλύτερο μέρος του ουρανίου βρίσκεται σε δύο από τις τρεις εγκαταστάσεις που επλήγησαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Ιούνιο, συγκεκριμένα στο υπόγειο συγκρότημα στην Ισφαχάν και σε αποθηκευτικό χώρο στη Νατάνζ. Σύμφωνα με ειδικούς, το Ιράν διατηρεί επίσης τη δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου μέσω φυγοκεντρητών, καθώς και την τεχνογνωσία για τη δημιουργία νέας υπόγειας εγκατάστασης.
🚨JUST IN: President Donald Trump dropped a bombshell statement, "Iran is going to give up nuclear weapons. They’re going to give us the nuclear dust." pic.twitter.com/If8wnxzD8l
— WORLD NEWS (@_MAGA_NEWS_) March 30, 2026
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, ο Τραμπ και ορισμένοι συνεργάτες του εκτιμούν ότι θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μια στοχευμένη επιχείρηση κατάσχεσης του υλικού χωρίς να παραταθεί σημαντικά η σύγκρουση, με στόχο την ολοκλήρωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων έως τα μέσα Απριλίου. Ο ίδιος έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί έναν παρατεταμένο πόλεμο, ενώ συνεργάτες του τον πιέζουν να επικεντρωθεί και σε εσωτερικά ζητήματα, όπως οι επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές, όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πιθανές απώλειες για τους Ρεπουμπλικανούς.
Ωστόσο, πρώην στρατιωτικοί και ειδικοί επισημαίνουν ότι μια επιχείρηση κατάσχεσης του ουρανίου θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη και επικίνδυνη, ενδεχομένως από τις πιο απαιτητικές που θα μπορούσαν να διαταχθούν. Μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα από το Ιράν και να παρατείνει τη σύγκρουση πέρα από το χρονικό πλαίσιο των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που έχει θέσει δημοσίως η αμερικανική πλευρά.
Μια σύνθετη και επικίνδυνη αποστολή στο ιρανικό έδαφος
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, αμερικανικές δυνάμεις θα έπρεπε να μεταφερθούν στις εγκαταστάσεις πιθανότατα υπό απειλή από ιρανικά αντιαεροπορικά συστήματα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Στη συνέχεια, μονάδες μάχης θα έπρεπε να ασφαλίσουν την περιοχή, ώστε ειδικές ομάδες μηχανικών να μπορέσουν να ερευνήσουν τα ερείπια για εκρηκτικούς μηχανισμούς και παγιδεύσεις.
Η απομάκρυνση του υλικού θα απαιτούσε τη συμμετοχή εξειδικευμένων μονάδων ειδικών επιχειρήσεων, εκπαιδευμένων στη διαχείριση ραδιενεργών υλικών σε συνθήκες σύγκρουσης. Το εμπλουτισμένο ουράνιο εκτιμάται ότι βρίσκεται σε 40 έως 50 ειδικούς κυλίνδρους, οι οποίοι θα πρέπει να τοποθετηθούν σε ειδικά δοχεία μεταφοράς για την αποφυγή ατυχημάτων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, αυτό θα απαιτούσε τη χρήση πολλών φορτηγών οχημάτων.
Εφόσον δεν υπάρχει διαθέσιμο αεροδρόμιο, θα χρειαστεί να δημιουργηθεί πρόχειρη υποδομή για τη μεταφορά εξοπλισμού και την απομάκρυνση του υλικού. Συνολικά, η επιχείρηση θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετές ημέρες ή και μία εβδομάδα.
Όπως σημειώνουν στρατιωτικές πηγές, δεν πρόκειται για μια ταχεία επιχείρηση περιορισμένης διάρκειας, αλλά για μια διαδικασία με πολλαπλά στάδια και σημαντικούς κινδύνους.
Το προηγούμενο ειρηνικών μεταφορών πυρηνικού υλικού
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποφύγουν μια τέτοια επιχείρηση εάν το Ιράν συμφωνούσε να παραδώσει το ουράνιο στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Στο παρελθόν έχουν υπάρξει αντίστοιχες μεταφορές εμπλουτισμένου ουρανίου χωρίς στρατιωτική εμπλοκή. Το 1994, οι ΗΠΑ απομάκρυναν ουράνιο από το Καζακστάν στο πλαίσιο της επιχείρησης «Project Sapphire», ενώ το 1998 ΗΠΑ και Βρετανία συμμετείχαν σε επιχείρηση απομάκρυνσης υλικού από πυρηνικό αντιδραστήρα κοντά στην Τιφλίδα, με προορισμό εγκατάσταση στη Σκωτία.
Ο Τραμπ δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για το αν θα διατάξει μια τέτοια επιχείρηση. Το Σάββατο, ωστόσο, προέτρεψε τους υποστηρικτές του να παρακολουθήσουν εκπομπή του συντηρητικού σχολιαστή Μαρκ Λέβιν στο Fox News, κατά την οποία διατυπώθηκε η άποψη ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να «πάρουν το ουράνιο».
Την τελευταία εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αναφερθεί στην ανάγκη για μία διπλωματική λύση, καλώντας το Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα στο πλαίσιο συμφωνίας. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μπορούν να επιτύχουν τους βασικούς τους στόχους χωρίς την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το Ιράν δεν εμπλουτίζει επί του παρόντος ουράνιο, αλλά θα μπορούσε να το επαναφέρει σε επίπεδα κατάλληλα για πυρηνικά όπλα και να αναπτύξει κεφαλή, εφόσον το επιλέξει. Παράλληλα, δεν διαθέτει διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο ικανό να πλήξει τις ΗΠΑ, αν και εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποκτήσει τέτοια δυνατότητα έως το 2035, εφόσον προσαρμόσει την τεχνολογία εκτόξευσης που ήδη διαθέτει.
Οι επιλογές στο τραπέζι και τα όρια της αμερικανικής στρατηγικής
Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, ο Τραμπ ενημερώνεται για τις δυσκολίες που θα συνεπαγόταν μια επιχείρηση κατάσχεσης του ουρανίου, ενώ το Πεντάγωνο εξετάζει και εναλλακτικά σενάρια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η ανάπτυξη δυνάμεων ταχείας αντίδρασης, όπως μονάδων πεζοναυτών και αλεξιπτωτιστών της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, για την κατάληψη στρατηγικών σημείων στην περιοχή.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το Πεντάγωνο διαθέτει ήδη σημαντικά μέσα στην περιοχή, ενώ εξετάζεται και η αποστολή έως και 10.000 επιπλέον στρατιωτών, ώστε να διευρυνθούν οι επιλογές του προέδρου.
WSJ asks about "physically taking control" of nuke materials - implying ground ops.
— Caleb Howe (@CalebHowe) March 13, 2026
"We have a range of options," Hegseth answers. "I would never tell this group or the world what we're willing to do or how far we're willing to go, but we have options for sure." pic.twitter.com/o7y3PyrrBT
Ερωτηθείς για το πώς σκοπεύουν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι προτιμητέα λύση θα ήταν η παράδοσή του μέσω συμφωνίας, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης.
«Ο πρόεδρος έχει επικεντρωθεί στις πυρηνικές δυνατότητες», ανέφερε στις 13 Μαρτίου. «Διαθέτουμε ένα εύρος επιλογών, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης όπου το Ιράν θα αποφασίσει να τις εγκαταλείψει, κάτι που θα ήταν ευπρόσδεκτο».
«Δεν πρόκειται να εξηγήσω δημόσια πόσο μακριά είμαστε διατεθειμένοι να φτάσουμε», πρόσθεσε, «αλλά έχουμε επιλογές».
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
