Για πρώτη φορά στην Ελλάδα τίθεται σε εφαρμογή ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας, με στόχο τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων σε καπνικά προϊόντα, νικοτίνη και αλκοόλ.
Η πρωτοβουλία υλοποιείται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνέχεια του σχετικού νόμου του υπουργείου Υγείας και με τη συνδρομή του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, αποτελώντας ένα νέο εργαλείο για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας.
Το σύστημα, που είχε παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καλοκαίρι, βασίζεται σε απλές διαδικασίες και δεν απαιτεί εξειδικευμένες ψηφιακές γνώσεις από καταναλωτές ή επαγγελματίες. Στόχος είναι να αποτρέπεται αποτελεσματικά η αγορά προϊόντων καπνού, νικοτίνης – συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων – και αλκοόλ από ανηλίκους.
Η νέα ψηφιακή λύση λειτουργεί συμπληρωματικά προς το πρόσφατο θεσμικό πλαίσιο για τη δημόσια υγεία, ενισχύοντας την εφαρμογή του στην πράξη.
Το πλαίσιο στηρίζεται σε πέντε βασικούς άξονες: πρόληψη και προστασία των ανηλίκων, αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς, ειδική ρύθμιση για τα νέα προϊόντα νικοτίνης, δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχων και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και των κυρώσεων.
Παράλληλα, θεσπίζεται για πρώτη φορά καθολική απαγόρευση πώλησης και διάθεσης των συγκεκριμένων προϊόντων σε ανηλίκους. Η ευθύνη για την επιβεβαίωση της ηλικίας μεταφέρεται ρητά στον πωλητή, ενώ σε περίπτωση που δεν προσκομιστεί σχετικό αποδεικτικό, η συναλλαγή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί.
«Η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επίλυση πραγματικών κοινωνικών προβλημάτων κι αυτή είναι η ομορφιά της. Υπό τον συντονισμό του Υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου και σε στενή συνεργασία με τα Υπουργεία Υγείας και Προστασίας του Πολίτη, υλοποιούμε ένα συνεκτικό ψηφιακό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων. Με το alto.gov.gr διασφαλίζουμε για πρώτη φορά την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς προϊόντων καπνού, άτμισης και αλκοόλ, ενισχύοντας τον στοχευμένο έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, μέσω της πλατφόρμας events.gov.gr θεσπίζουμε ένα σαφές και διαφανές πεδίο για τη δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων, περιορίζοντας φαινόμενα καταστρατήγησης και διευκολύνοντας τους ελέγχους. Επιπλέον, η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας μέσω του Kids Wallet και Gov.gr Wallet εισάγει μια ασφαλή και αξιόπιστη διαδικασία, που περιορίζει ουσιαστικά την πρόσβαση ανηλίκων σε επιβλαβή προϊόντα, χωρίς περιττή έκθεση προσωπικών δεδομένων. Η ίδια προσέγγιση θα επεκταθεί και στις διαδικτυακές αγορές, μετά από ένα διάστημα προσαρμογής των επιχειρήσεων. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που ήρθε για να μείνει, ώστε να διαμορφώσουμε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για τα παιδιά μας και για αυτό απαιτείται η στήριξη όλων μας», δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, κατά την παρουσίαση στη συνέντευξη Τύπου, του Οδικού Χάρτη και Επιχειρησιακού Σχεδίου για την Καθολική Εφαρμογή της Απαγόρευσης Πώλησης Καπνικών και Αλκοόλ σε Ανήλικους.
Πώς λειτουργεί η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας
Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται στην εισαγωγή ψηφιακού συστήματος επαλήθευσης ηλικίας: η ταυτοποίηση της ενηλικότητας θα γίνεται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet.
Στα σημεία λιανικής, ο πωλητής επιλέγει στην εφαρμογή την απαιτούμενη ηλικιακή ομάδα (π.χ. άνω των 18) και εμφανίζεται ένα QR code. Ο υποψήφιος αγοραστής σκανάρει το QR είτε με το Gov.gr Wallet είτε με το Kids Wallet και επιτρέπει την κοινοποίηση ενός πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας.
Το σύστημα εμφανίζει στον πωλητή πράσινη ή κόκκινη ένδειξη για το αν επιτρέπεται ή όχι η πώληση, χωρίς να αποκαλύπτεται η ακριβής ηλικία του αγοραστή, προσδίδοντας έτσι αξιοπιστία, ταχύτητα και σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα.
Η χρήση των ψηφιακών εργαλείων αναμένεται να περιορίσει ουσιαστικά την πρόσβαση των ανηλίκων σε απαγορευμένα προϊόντα και να διευκολύνει την εφαρμογή του νόμου.
Το πλαίσιο προβλέπει επίσης αυστηρές ρυθμίσεις για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης: η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγώς μπαρ και νυχτερινά κέντρα απαγορεύεται, ενώ εξαιρέσεις για ιδιωτικές εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων επιτρέπονται μόνο σε οριοθετημένους χώρους, εκτός ωραρίου λειτουργίας και μετά από υποχρεωτική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.
Σημαντικό εργαλείο εποπτείας γίνεται το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr), όπου θα εγγραφούν υποχρεωτικά όλες οι επιχειρήσεις και τα σημεία πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και συναφών μη καπνικών προϊόντων, επιτρέποντας για πρώτη φορά την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς, τη στοχευμένη εποπτεία και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ αρμοδίων αρχών.
Με την εγγραφή εκδίδεται έγγραφο με QR code για την ταχύτερη και πιο αξιόπιστη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων. Η προθεσμία εγγραφής στο alto.gov.gr λήγει στις 16 Απριλίου 2026.
Το νέο ψηφιακό οικοσύστημα -συνδυάζοντας Gov.gr Wallet, Kids Wallet, alto.gov.gr και events.gov.gr- φιλοδοξεί να μετασχηματίσει την εφαρμογή της νομοθεσίας σε καθημερινό και αποτελεσματικό εργαλείο, αυξάνοντας την αποτρεπτική ικανότητα απέναντι στην πρόσβαση ανηλίκων σε εξαρτήσεις και ενισχύοντας συνολικά την προστασία της δημόσιας υγείας.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ
