Το άγχος κατά την εγκυμοσύνη και τα πρώτα χρόνια ζωής φαίνεται να αφήνει «αποτύπωμα» στο έντερο, που διαρκεί για χρόνια, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Το ερευνητικό πλαίσιο σύνδεσης του στρες με το έντερο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Gastroenterology, και «δείχνει» πως οι πρώιμες εμπειρίες άγχους συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πεπτικών προβλημάτων αργότερα στη ζωή.
Η συναισθηματική παραμέληση, η ψυχολογική πίεση πριν και μετά τη γέννηση, και άλλες δυσμενείς εμπειρίες στην παιδική ηλικία μπορούν να επηρεάσουν βαθιά την ανάπτυξη του οργανισμού, και ειδικά τον τρόπο με τον οποίο «επικοινωνούν» ο εγκέφαλος και το έντερο.
Τι προέκυψε από την έρευνα για το άγχος και το έντερο στην παιδική ηλικία
Οι ερευνητές από το Κέντρο Έρευνας Πόνου της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης εστίασαν ακριβώς σε αυτή τη σύνδεση. Όπως εξηγούν, όταν διαταράσσεται η αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και εντέρου, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, κοιλιακός πόνος, δυσκοιλιότητα ή διάρροια.
«Όταν επηρεάζεται ο εγκέφαλος, είναι πολύ πιθανό να επηρεάζεται και το έντερο. Τα δύο αυτά συστήματα βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία», σημειώνει η επικεφαλής της μελέτης, Κάρα Μαργκόλις.
Για να κατανοήσουν καλύτερα τον μηχανισμό, οι επιστήμονες συνδύασαν δεδομένα από πειράματα σε ζώα και μεγάλες μελέτες σε ανθρώπους.
Στα πειράματα με ποντίκια, τα νεογνά απομακρύνονταν από τις μητέρες τους για αρκετές ώρες καθημερινά. Μήνες αργότερα, τα ζώα εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα άγχους, εντερικό πόνο και διαταραχές στη λειτουργία του εντέρου. Ενδιαφέρον είναι ότι οι επιπτώσεις διαφοροποιήθηκαν ανάλογα με το φύλο: τα θηλυκά εμφάνισαν κυρίως διάρροια, ενώ τα αρσενικά δυσκοιλιότητα.
Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και σε ανθρώπινες μελέτες μεγάλης κλίμακας.
Οι πεπτικές διαταραχές και η κατάθλιψη
Σε πληθυσμιακή μελέτη στη Δανία, με περισσότερα από 40.000 παιδιά που παρακολουθήθηκαν έως και 15 χρόνια, διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά μητέρων με αδιάγνωστη ή μη θεραπευμένη κατάθλιψη κατά την εγκυμοσύνη ή μετά τον τοκετό είχαν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν πεπτικές διαταραχές. Σε αυτές περιλαμβάνονται η ναυτία, οι εμετοί, οι κολικοί, η δυσκοιλιότητα και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Σε δεύτερη μελέτη στις ΗΠΑ, με σχεδόν 12.000 παιδιά, οι ερευνητές εξέτασαν τις λεγόμενες «δυσμενείς εμπειρίες παιδικής ηλικίας», όπως κακοποίηση, παραμέληση και ψυχικά προβλήματα των γονέων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο αυξάνονταν τα επίπεδα στρες, τόσο συχνότερα εμφανίζονταν και τα γαστρεντερικά συμπτώματα.
Σε αντίθεση με τα ευρήματα στα πειράματα με ζώα, στις ανθρώπινες μελέτες δεν εντοπίστηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών. Αυτό υποδηλώνει ότι το άγχος στα πρώτα στάδια της ζωής μπορεί να επηρεάσει την υγεία του εντέρου ανεξαρτήτως φύλου.
Συνολικά, οι επιστήμονες καταλήγουν ότι το πρώιμο στρες μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η σύνδεση εγκεφάλου και εντέρου, συμβάλλοντας σε πεπτικά προβλήματα που μπορεί να επιμένουν για χρόνια.
