Ένα λείο, λευκό πέτρινο αντικείμενο της ρωμαϊκής εποχής, που είχε βρεθεί στην Ολλανδία και για χρόνια μπέρδευε τους ερευνητές, φαίνεται πως έκρυβε τελικά ένα παιχνίδι στρατηγικής, με τη λύση να δίνεται μέσω της τεχνητής νοημοσύνης.
Το κυκλικό κομμάτι από ασβεστόλιθο φέρει χαραγμένες διαγώνιες και ευθείες γραμμές. Μέσω τρισδιάστατης απεικόνισης, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ορισμένες γραμμές ήταν πιο βαθιές από άλλες, ένδειξη ότι πάνω τους μετακινούνταν ένα είδος πιονιού, το οποίο δεν είχε σαφή χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων.
«Βλέπουμε φθορά ακριβώς στα σημεία όπου θα γλιστρούσε ένα κομμάτι», εξηγεί ο αρχαιολόγος Walter Crist από το Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, ειδικός στα αρχαία παιχνίδια.
A smooth, white stone dating from the Roman era and unearthed in the Netherlands has long baffled researchers. Now with the help of artificial intelligence, scientists believe they have cracked the mystery: the stone is an ancient board game.https://t.co/nzrgfAh7Ca
— AFP News Agency (@AFP) February 11, 2026
Πώς συνέβαλε στην ανακάλυψη η Τεχνητή Νοημοσύνη
Στη συνέχεια, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ χρησιμοποίησαν ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης που μπορεί να προτείνει πιθανούς κανόνες για αρχαία παιχνίδια. Το σύστημα, με την ονομασία Ludii, «εκπαιδεύτηκε» με περίπου 100 γνωστά παιχνίδια της ίδιας γεωγραφικής περιοχής και περιόδου.
Ο υπολογιστής παρήγαγε δεκάδες πιθανά σύνολα κανόνων και στη συνέχεια έπαιξε το παιχνίδι εναντίον του εαυτού του, προκειμένου να εντοπίσει τις εκδοχές που είναι πιο «ευχάριστες» και λειτουργικές για ανθρώπινους παίκτες, σύμφωνα με τον ερευνητή Dennis Soemers. Οι επιστήμονες διασταύρωσαν τις πιθανές εκδοχές με τα ίχνη φθοράς πάνω στην πέτρα, ώστε να καταλήξουν στο πιο πιθανό σύνολο κινήσεων.
Παρόλα αυτά, οι ερευνητές κρατούν επιφυλάξεις: «Αν δώσεις στο Ludii ένα τέτοιο μοτίβο γραμμών, θα βρει πάντα κάποιους κανόνες παιχνιδιού. Δεν μπορούμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι οι Ρωμαίοι έπαιζαν ακριβώς έτσι», σημειώνει ο Soemers.
Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, στόχος του «απλού αλλά συναρπαστικού παιχνιδιού στρατηγικής» ήταν η παγίδευση και η αιχμαλώτιση των πιονιών του αντιπάλου με όσο το δυνατόν λιγότερες κινήσεις.
Η έρευνα και οι προτεινόμενοι κανόνες δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Antiquity.
Με πληροφορίες από AFP News Agency
