Η τεχνική της δερματοστιξίας ή αλλιώς του τατουάζ κρατά αιώνες.
Είτε πρόκειται για «μανίκι», είτε για μικρά διακριτικά σχέδια, εκατομμύρια άνθρωποι επιλέγουν να διακοσμήσουν το δέρμα τους, με τη μόνη τους ανησυχία να είναι η μεταμέλεια.
Ωστόσο, ένας αυξανόμενος όγκος ερευνών υποδηλώνει ότι τα τατουάζ ενδέχεται να ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
Τα τατουάζ έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή τα τελευταία χρόνια, με περίπου 13% έως 21% του πληθυσμού της Δυτικής Ευρώπης να έχει τουλάχιστον ένα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Public Health.
Παρά τη μεγάλη τους διάδοση, είναι εντυπωσιακό το πόσα λίγα γνωρίζουμε για τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία.
Παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι το μελάνι των τατουάζ μπορεί να συσσωρεύεται στους ανθρώπινους λεμφαδένες, κάτι που ενδέχεται να προκαλέσει φλεγμονή και - σε σπάνιες περιπτώσεις - λέμφωμα (έναν τύπο καρκίνου του αίματος).
Πιο πρόσφατα, μελέτη του 2025 από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας (SDU) ανέφερε ότι τα άτομα με τατουάζ εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος και λεμφώματος.
Χρησιμοποιώντας δείγμα τυχαία επιλεγμένων διδύμων, οι ερευνητές συνέκριναν όσους είχαν διαγνωστεί με κάποια μορφή καρκίνου με όσους δεν είχαν. Σύμφωνα με τη μελέτη - που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό BMC Public Health - οι δίδυμοι με τατουάζ είχαν σχεδόν τετραπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.
Η έρευνα σημείωνε επίσης ότι το μέγεθος του τατουάζ μπορεί να παίζει ρόλο, με σχέδια μεγαλύτερα από το μέγεθος της παλάμης να ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο.
«Έχουμε ενδείξεις ότι υπάρχει συσχέτιση [μεταξύ της ποσότητας του μελανιού και του κινδύνου] τόσο για το λέμφωμα όσο και για τον καρκίνο του δέρματος», δήλωσε στο Euronews Health η Signe Bedsted Clemmensen, συν-συγγραφέας της μελέτης και επίκουρη καθηγήτρια βιοστατιστικής στο SDU.
«Για το λέμφωμα, ο δείκτης κινδύνου είναι 2,7 φορές υψηλότερος, κάτι που είναι αρκετά σημαντικό. Και για τους καρκίνους του δέρματος, από 1,6 που ήταν παλαιότερα, τώρα φτάνει το 2,4. Αυτό δείχνει ότι όσο περισσότερο μελάνι έχει κανείς, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος», πρόσθεσε.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα ευρήματα αυτά βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και περιορίζονται από τον μεγάλο αριθμό παραγόντων που εμπλέκονται. Για παράδειγμα, ο τύπος του μελανιού, η θέση του τατουάζ, τα υποείδη καρκίνου, καθώς και άλλοι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες πρέπει να ληφθούν υπόψη για μια πιο ακριβή ανάλυση.
«Το συμπέρασμα είναι ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα», δήλωσε η Clemmensen, επισημαίνοντας ότι μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να βασιστούν σε μεγαλύτερα δείγματα και σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
«Επίσης, το επόμενο βήμα είναι να μελετήσουμε τους βιολογικούς μηχανισμούς [της δερματοστιξίας] και να κατανοήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει».
Πόσο πρέπει να ανησυχούμε;
Δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι τα τατουάζ προκαλούν καρκίνο, ωστόσο υπάρχουν άλλοι κίνδυνοι που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Αυτοί περιλαμβάνουν τη διασφάλιση ότι ο εξοπλισμός είναι αποστειρωμένος για την αποφυγή λοιμώξεων, καθώς και ότι τα ίδια τα μελάνια είναι ασφαλή.
Όλα τα μελάνια τατουάζ αποτελούνται από μια χρωστική ουσία (για το χρώμα) και ένα υγρό φορέα (που βοηθά στην έγχυση του χρώματος στο μεσαίο στρώμα του δέρματος, το χόριο).
Επειδή τα περισσότερα μελάνια εισάγονται από διάφορες χώρες, τα συστατικά τους συχνά είναι δύσκολο να ελεγχθούν και μερικές φορές περιέχουν επιβλαβείς ουσίες.
«Ορισμένα μελάνια περιέχουν ίχνη βαρέων μετάλλων, όπως νικέλιο, χρώμιο, κοβάλτιο και περιστασιακά μόλυβδο», έγραψε η Manal Mohammed, καθηγήτρια ιατρικής μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Westminster, σε άρθρο της στο The Conversation. «Τα βαρέα μέταλλα μπορεί να είναι τοξικά σε ορισμένα επίπεδα και είναι γνωστό ότι προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις και ευαισθησία του ανοσοποιητικού».
Το 2022, η Ευρωπαϊκή Ένωση περιόρισε περισσότερες από 4.000 επικίνδυνες ουσίες σε μελάνια τατουάζ και μόνιμο μακιγιάζ, στο πλαίσιο του κανονισμού REACH (Καταχώριση, Αξιολόγηση, Αδειοδότηση και Περιορισμός Χημικών Ουσιών).
Σε αυτές περιλαμβάνονται ουσίες που χαρακτηρίζονται ως καρκινογόνες, ενώ όλα τα μελάνια πρέπει να φέρουν σαφή σήμανση.
Τελικά, τα τατουάζ θεωρούνται ασφαλή όταν γίνονται με υγειονομικούς κανόνες, με την επιφύλαξη ότι - όπως σε πολλά πράγματα στη ζωή - μπορεί να υπάρχει κίνδυνος μακροπρόθεσμης βλάβης.
Όμως, προς το παρόν, δεν γνωρίζουμε αρκετά για να απαντήσουμε με βεβαιότητα, σύμφωνα με την Clemmensen.
«Είναι επιλογή του καθενός πώς θέλει να ζήσει τη ζωή του. Αλλά ως ερευνήτρια, είναι και δική μου ευθύνη να ενημερώνω τον κόσμο για αυτούς τους κινδύνους», είπε.
Με πληροφορίες από euronews.com
