Πρόσωπο των πρώτων ημερών του 2026 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά την επίθεση στη Βενεζουέλα και την απαγωγή Μαδούρο, καθώς και τις απειλές κατά Γροιλανδίας και Ιράν και τώρα μετά τις δηλώσεις για το Αφγανιστάν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προκάλεσε οργή στους Βρετανούς βουλευτές και βετεράνους με τον ισχυρισμό του ότι τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ έμειναν μακριά από τη γραμμή του μετώπου στο Αφγανιστάν. Ο Τραμπ έκανε τα σχόλιά του σε συνέντευξη που έδωσε στο Fox News, στην οποία επανέλαβε την άποψή του ότι το ΝΑΤΟ δεν θα υποστήριζε τις Ηνωμένες Πολιτείες, αν του ζητούνταν.
Όπως είπε, «δεν τους χρειασθήκαμε ποτέ». «Είπαν ότι θα στείλουν μερικά στρατεύματα στο Αφγανιστάν ... και το έκαναν, έμειναν λίγο πίσω, λίγο μακριά από τις γραμμές του μετώπου».
Οι παρατηρήσεις του προκάλεσαν καταδίκη απ' όλο το πολιτικό φάσμα, με επικριτές να επισημαίνουν ότι 457 Βρετανοί σκοτώθηκαν στο Αφγανιστάν και να υπογραμμίζουν το γεγονός ότι ο Τραμπ απέφυγε την στρατιωτική θητεία του στο Βιετνάμ.
Οργισμένες αντιδράσεις κατά Τραμπ μετά τις δηλώσεις για Αφγανιστάν
Η δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ έμειναν μακριά από τη γραμμή του μετώπου στο Αφγανιστάν ήταν «προσβλητική και ειλικρινά αποκρουστική», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.
«Θεωρώ τις παρατηρήσεις του προέδρου Τραμπ προσβλητικές και ειλικρινά αποκρουστικές και δεν μου προκαλεί έκπληξη ότι προκάλεσαν τέτοιο πόνο στους αγαπημένους όσων σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν», τόνισε ο Στάρμερ σε δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι αν ο ίδιος είχε κάνει τέτοιου είδους σχόλιο, «σίγουρα θα ζητούσε συγγνώμη».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός απέτισε φόρο τιμής στους 457 Βρετανούς στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Αφγανιστάν μεταξύ 2001 και 2021 στο πλαίσιο ενός διεθνούς συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Ο πρίγκιπας Χάρι, ο δευτερότοκος γιος του βασιλιά Καρόλου, απαντώντας στο σχόλιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι τα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα έμειναν μακριά από την πρώτη γραμμή στο Αφγανιστάν, δήλωσε ότι οι «θυσίες» που έκαναν οι ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις κατά τον πόλεμο αυτόν «δικαιούνται να αναφέρονται με αλήθειες και με σεβασμό».
«Υπηρέτησα εκεί, έκανα ισόβιους φίλους εκεί. Και έχασα φίλους εκεί. Μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο είχε 457 νεκρούς στρατιώτες», τόνισε στην ανακοίνωσή του.
Ο Κάλβιν Μπέιλι, βουλευτής των Εργατικών και πρώην αξιωματικός της RAF, της βρετανικής πολεμικής αεροπορίας, ο οποίος υπηρέτησε στο πλευρό αμερικανικών μονάδων ειδικών επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Press Association ότι ο ισχυρισμός του Τραμπ «δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματικότητα που βίωσαν όσοι από εμάς υπηρέτησαν εκεί».
Ο βουλευτής του Συντηρητικού Κόμματος Μπεν Ομπσι-Τζέκτι, ο οποίος υπηρέτησε στο Αφγανιστάν ως λοχαγός του Βασιλικού Συντάγματος Γιορκσάιρ, δήλωσε πως ήταν «λυπηρό να βλέπεις τη θυσία του έθνους μας και αυτή των εταίρων μας στο ΝΑΤΟ, να αντιμετωπίζεται τόσο φτηνά από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών».
Ο Ταν Ντέζι, πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Βουλής των Κοινοτήτων, δήλωσε πως τα σχόλια του προέδρου ήταν «απαίσια και ύβρις προς τους γενναίους βρετανούς στρατιώτες, άνδρες και γυναίκες, οι οποίοι διακινδύνευσαν τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητά τους για να βοηθήσουν τους συμμάχους μας, με πολλούς να κάνουν την υπέρτατη θυσία».
Επίσης η πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων Έμιλι Θόρνμπερι είπε ότι τα σχόλια του Τραμπ ήταν «κάτι πάρα πολύ μεγαλύτερο από ένα λάθος» και «μία ύβρη» προς τις οικογένειες αυτών που σκοτώθηκαν.
Πώς ο Τραμπ απέφυγε τη θητεία του στο Βιετνάμ
Ο Τραμπ είχε προηγουμένως επικριθεί επειδή είχε αποφύγει την στρατιωτική θητεία για να πολεμήσει στο Βιετνάμ με μια διάγνωση για εξόστωση στις φτέρνες, για την οποία έχουν διατυπωθεί σημαντικές αμφιβολίες.
Πρώην στρατιώτης, συγγραφέας και δημοσιογράφος, ο Στίβεν Στιούαρτ λέει: «Τα σχόλια του Τραμπ είναι τόσο προσβλητικά όσο και ανακριβή. Είναι τεράστια ειρωνεία να κάνει μια τέτοια επαίσχυντη δήλωση κάποιος που φέρεται ότι απέφυγε το στρατό στον Πόλεμο στο Βιετνάμ».
«Βεβήλωσε τη μνήμη εκατοντάδων βρετανών στρατιωτών που έκαναν την υπέρτατη θυσία στο Αφγανιστάν, ανθρώπους που αποκαλούμε φίλους και συντρόφους. Αν ήταν ένας έντιμος άνθρωπος, θα ζητούσε γονατιστός συγγνώμη από τις οικογένειες των πεσόντων» συμπλήρωσε.
Και ο επικεφαλής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Εντ Ντέιβι έγραψε σε ανάρτηση στο X: «Ο Τραμπ απέφυγε 5 φορές να υπηρετήσει στο στρατό. Πώς τολμά να αμφισβητεί τη θυσία τους. Ο Φάρατζ και όλοι οι άλλοι που εξακολουθούν να κολακεύουν τον Τραμπ θα πρέπει να ντρέπονται».
Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό νεκρών στρατιωτικών στη σύγκρουση στο Αφγανιστάν, μετά τις ΗΠΑ, η οποία είχε 2.461 νεκρούς. Συνολικά οι σύμμαχοι της Αμερικής είχαν 1.160 νεκρούς στη σύγκρουση, περίπου το ένα τρίτο του συνόλου των θανάτων στις τάξεις του συνασπισμού.
Ο Μπέιλι επισήμανε επίσης τον μεγάλο αριθμό θανάτων κατά κεφαλήν που είχε η Δανία, η οποία έστειλε στρατεύματα να πολεμήσουν στο πλευρό των Βρετανών στην επαρχία Χελμάντ, αλλά πρέπει τώρα να αποκρούσει την απόπειρα του Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Ο ίδιος δήλωσε: «Όπως υπενθύμισα στις δυνάμεις των ΗΠΑ με τις οποίες υπηρέτησα στις 4 Ιουλίου 2008, βρισκόμασταν εκεί λόγω μιας κοινής πεποίθησης, η οποία αρθρώθηκε κατά την ίδρυση της Αμερικής, ότι οι ελεύθεροι άνθρωποι έχουν απαράγραπτα δικαιώματα και δεν πρέπει να ζουν κάτω από τυραννία.
«Η πεποίθηση αυτή στήριξε την απάντηση στην 11η Σεπτεμβρίου και αξίζει να στοχαστούμε τώρα πάνω σ' αυτή».
Οι ΗΠΑ παραμένουν η μοναδική χώρα που έχει επικαλεσθεί την πρόβλεψη του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ περί συλλογικής άμυνας, στο πλαίσιο του οποίου η συμμαχία παρέσχε υποστήριξη στις ΗΠΑ μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν χαρακτήρισε «αφόρητη» την αμφισβήτηση από τον Ντόναλντ Τραμπ του ρόλου των συμμάχων του ΝΑΤΟ οι οποίοι, όπως είπε, «έμειναν λίγο μακριά από τις γραμμές του μετώπου» στο Αφγανιστάν.
«Καταλαβαίνω καλά το γεγονός ότι οι δανοί βετεράνοι δήλωσαν ότι καμιά λέξη δεν μπορεί να περιγράψει πόσο πονάει αυτό», έγραψε η πρωθυπουργός στο Facebook.
«Είναι αφόρητο ο αμερικανός πρόεδρος να αμφισβητεί τη δέσμευση των συμμάχων στρατιωτών στο Αφγανιστάν», πρόσθεσε.
Η Φρεντέρικσεν έκανε τη δήλωση αυτή μετά την αγανάκτηση που εκφράσθηκε από την Ένωση των Δανών Βετεράνων, η οποία δήλωσε πως «δεν βρίσκει λέξεις» μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
«Δεν βρίσκουμε τις λέξεις. Η Δανία ήταν ανέκαθεν στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών και δηλώσαμε παρόντες στις ζώνες κρίσης σε όλο τον κόσμο όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες μας το ζήτησαν», γράφει η ένωση σε ανακοίνωσή της.
Οι Δανοί βετεράνοι κάλεσαν σε μια σιωπηλή πορεία το Σάββατο 31 Ιανουαρίου στην Κοπεγχάγη σε διαμαρτυρία εναντίον των επιθέσεων του Τραμπ.
Τα «γύρισε» ο Τραμπ μετά τις αντιδράσεις
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε, λίγες ώρες μετά, τον ρόλο των Βρετανών στρατιωτών στον πόλεμο του Αφγανιστάν, αφού είχε ισχυριστεί προηγουμένως ότι οι σύμμαχοι της χώρας του στο ΝΑΤΟ είχαν μείνει «μακριά από τις γραμμές του μετώπου».
«Οι ΜΕΓΑΛΟΙ και ΠΟΛΥ ΓΕΝΝΑΙΟΙ στρατιώτες του Ηνωμένου Βασιλείου θα είναι πάντα στο πλευρό των ΗΠΑ. Στο Αφγανιστάν, 457 σκοτώθηκαν, πολλοί τραυματίστηκαν σοβαρά και συγκαταλέγονταν στους καλύτερους πολεμιστές. Είναι ένας πολύ ισχυρός δεσμός που δεν θα διασπαστεί ποτέ» ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.
«Πληροφορηθήκαμε με έκπληξη τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, σύμφωνα με τον οποίο οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ φέρονται να "έμειναν πίσω", σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν», αναφέρεται σε ανακοίνωση της ιταλικής κυβέρνησης.
Στην ανακοίνωση, προστίθεται ότι μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, το ΝΑΤΟ ενεργοποίησε το άρθρο 5, για πρώτη και μοναδική φορά στην ιστορία του. Μια απόφαση που αποτέλεσε «πράξη εξαιρετικής αλληλεγγύης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Η κυβέρνηση της Ρώμης υπενθυμίζει, παράλληλα, ότι η Ιταλία συμμετείχε στην επιχείρηση αυτή -μαζί με τους συμμάχους- με χιλιάδες άνδρες, αναλαμβάνοντας την ευθύνη του Περιφερειακού Δυτικού Αρχηγείου, μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρησιακές περιοχές ολόκληρης της διεθνούς αποστολής. Παράλληλα, στην ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση Μελόνι αναφέρει ότι σε διάστημα σχεδόν είκοσι χρόνων, στο Αφγανιστάν έχασαν την ζωή τους 53 Ιταλοί στρατιώτες και πάνω από 700 τραυματίσθηκαν, ενώ συμμετείχαν σε αποστολές ασφαλείας, βρίσκονταν στο πεδίο μάχης και εκπαίδευαν τις αφγανικές δυνάμεις.
Με αναφορά στο ίδιο πάντα θέμα, η ιταλική κυβέρνηση πρόσθεσε: «Για τους λόγους αυτούς, δεν μπορούμε να δεχθούμε δηλώσεις οι οποίες μειώνουν τη σημασία της συμβολής των χωρών του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν, ιδίως αν προέρχονται από σύμμαχο χώρα. Ιταλία και Ηνωμένες Πολιτείες συνδέονται με ισχυρή φιλία, η οποία βασίζεται σε κοινές αξίες και ιστορική συνεργασία. Συνεργασία η οποία είναι ακόμη πιο αναγκαία, λόγω του ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με πολυάριθμες προκλήσεις. Αλλά η φιλία χρειάζεται σεβασμό, κύριας σημασίας προϋπόθεση για να μπορέσει να συνεχίσει να τυγχάνει εγγύησης η αλληλεγγύη, στην οποία βασίζεται η Ατλαντική Συμμαχία».
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν θέλει να επαναλάβει την «αναγνώριση» του γαλλικού έθνους στις οικογένειες των Γάλλων στρατιωτών που έπεσαν στο Αφγανιστάν, μετά τις «απαράδεκτες» δηλώσεις του Αμερικανού ομολόγου του, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αμφισβήτησε την υπηρεσία των στρατιωτών των χωρών μελών του ΝΑΤΟ.
«Αυτές οι απαράδεκτες δηλώσεις (του Τραμπ) δεν επιδέχονται σχολιασμού. Ο πρόεδρος επιθυμεί να συμπαρασταθεί και να εκφράσει και πάλι την ευγνωμοσύνη τους στις οικογένειες των πεσόντων στρατιωτών», ανέφερε το περιβάλλον του Μακρόν.
Η Γαλλία συμμετείχε στον πόλεμο αυτόν από το 2001 μέχρι το 2014 και θρήνησε 89 νεκρούς και περισσότερους από 700 τραυματίες.
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους υπεραμύνθηκε της αποστολής των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων (Bundeswehr) στο Αφγανιστάν υπενθυμίζοντας το «βαρύ τίμημα» που κατέβαλε η Γερμανία, μετά την αμφισβήτηση από τον Ντόναλντ Τραμπ του ρόλου των συμμάχων του ΝΑΤΟ σ' αυτή τη χώρα.
«Ο στρατός μας ήταν έτοιμος όταν οι αμερικανοί σύμμαχοί μας ζήτησαν υποστήριξη μετά την ισλαμιστική τρομοκρατική επίθεση του 2001», δήλωσε μέσω του καναλιού του υπουργείου του στο WhatsApp.
Η Γερμανία κατέβαλε «βαρύ τίμημα για τη δέσμευση αυτή: 59 στρατιώτες και τρεις αστυνομικοί έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια μαχών, επιθέσεων ή δυστυχημάτων», υπενθύμισε ο υπουργός. «Πολυάριθμοι τραυματίες εξακολουθούν και σήμερα να υποφέρουν από τις σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες αυτής της περιόδου», σύμφωνα με τον Πιστόριους.
«Τους το υπόσχομαι: θα τιμάμε τη δέσμευσή και το θάρρος των στρατιωτών μας στο Αφγανιστάν, όποιες κι αν είναι οι επικρίσεις», τόνισε. Εξάλλου, ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας ανήρτησε στο X μήνυμα για να αποτίσει φόρο τιμής «στους 53 ιταλούς στρατιωτικούς» που σκοτώθηκαν στο Αφγανιστάν.
«Ας αποτίσουμε φόρο τιμής στους 53 Ιταλούς στρατιωτικούς που έπεσαν στη διάρκεια της αποστολής στο Αφγανιστάν. Και ας αποτίσουμε επίσης φόρο τιμής στους 723 στρατιωτικούς που τραυματίσθηκαν στο Αφγανιστάν και ακόμα σε όλους τους Ιταλούς που συμμετείχαν στην αποστολή», έγραψε ο Αντόνιο Ταγιάνι.
«Σε ό,τι αφορά τη δέσμευση της Ιταλίας, των ένοπλων δυνάμεών της στις αποστολές, τη γενναιότητά τους, τη θυσία τους, τον διόλου περιθωριακό ρόλο τους, δεν μπρούμε και δεν θέλουμε να δεχθούμε επιφανειακές και εσφαλμένες αναλύσεις. Απ' όποιον κι αν προέρχονται», έγραψε από την πλευρά του στο X ο ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο.
