Ένας νέος χάρτης, αποκαλύπτει με πρωτοφανή λεπτομέρεια το τοπίο που κρύβεται κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής, προσφέροντας σύμφωνα με τους επιστήμονες πολύτιμες πληροφορίες για την κατανόηση της ηπείρου.
Οι ερευνητές αξιοποίησαν δορυφορικά δεδομένα και τη φυσική της κίνησης των παγετώνων, προκειμένου να ανασυνθέσουν την εικόνα της Ανταρκτικής κάτω από το παχύ στρώμα πάγου.
Με αυτόν τον τρόπο εντόπισαν χιλιάδες άγνωστους έως σήμερα λόφους και οροσειρές, ενώ οι νέοι χάρτες αποτυπώνουν με μεγαλύτερη σαφήνεια από ποτέ κρυφές ορεινές περιοχές της ηπείρου.
Παρότι οι χάρτες συνοδεύονται από ορισμένες αβεβαιότητες, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι νέες λεπτομέρειες μπορούν να ρίξουν φως στο πώς θα ανταποκριθεί η Ανταρκτική στην κλιματική αλλαγή, αλλά και τι σημαίνει αυτό για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
«Είναι σαν να είχαμε παλιά μια θολή φωτογραφία και τώρα να βλέπουμε μια καθαρή, ψηφιακή εικόνα του τι πραγματικά συμβαίνει», δήλωσε στο BBC News η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Χέλεν Όκεντεν, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Grenoble-Alpes.
Χάρη στους δορυφόρους, οι επιστήμονες γνωρίζουν αρκετά καλά την παγωμένη επιφάνεια της Ανταρκτικής. Όμως το τι βρίσκεται από κάτω, παρέμενε σε μεγάλο βαθμό άγνωστο. Στην πραγματικότητα, γνωρίζουμε περισσότερα για την επιφάνεια ορισμένων πλανητών του ηλιακού μας συστήματος απ’ ό,τι για την τοπογραφία κάτω από τον πάγο της Ανταρκτικής. Πλέον, όμως, οι ερευνητές πιστεύουν ότι διαθέτουν τον πιο πλήρη και λεπτομερή χάρτη που έχει δημιουργηθεί ποτέ για το «υπόγειο» της ηπείρου.
«Είναι συναρπαστικό να βλέπεις ολόκληρη την “κοίτη” της Ανταρκτικής με μια ματιά», ανέφερε ο καθηγητής Ρόμπερτ Μπίνγκαμ, παγετωνολόγος στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Μέχρι σήμερα, οι μετρήσεις από το έδαφος ή τον αέρα βασίζονταν κυρίως σε ραντάρ που «έβλεπαν» κάτω από τον πάγο, ο οποίος σε ορισμένα σημεία φτάνει τα 4,8 χιλιόμετρα πάχος. Ωστόσο, οι γραμμές μέτρησης απείχαν συχνά δεκάδες χιλιόμετρα μεταξύ τους, αφήνοντας μεγάλα κενά.
Για να ξεπεράσουν αυτό το πρόβλημα, οι ερευνητές συνδύασαν τα δορυφορικά δεδομένα της επιφάνειας του πάγου με τη γνώση τους για τον τρόπο που αυτός κινείται, επαληθεύοντας τα αποτελέσματα με τις παλαιότερες μετρήσεις. Η νέα προσέγγιση αποκάλυψε δεκάδες χιλιάδες άγνωστους έως σήμερα λόφους και ράχες, καθώς και πολύ πιο λεπτομερή χαρακτηριστικά σε ορεινές περιοχές και φαράγγια που παραμένουν θαμμένα κάτω από τον πάγο. Μία από τις πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις είναι ένα βαθύ κανάλι στη λεκάνη Maud, κάτω από την επιφάνεια της Ανταρκτικής.
Το κανάλι έχει μέσο βάθος 50 μέτρων, πλάτος 6 χιλιομέτρων και εκτείνεται σε μήκος σχεδόν 400 χιλιομέτρων, περίπου όσο η απόσταση Λονδίνου-Νιούκαστλ.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι ο χάρτης αυτός δεν αποτελεί το τελικό στάδιο, καθώς βασίζεται σε υποθέσεις για τη ροή του πάγου που εμπεριέχουν αβεβαιότητες. Παράλληλα, πολλά παραμένουν άγνωστα για τα πετρώματα και τα ιζήματα κάτω από τον πάγο.
Ωστόσο, άλλοι επιστήμονες συμφωνούν ότι, σε συνδυασμό με μελλοντικές μετρήσεις από το έδαφος, τον αέρα και το Διάστημα, οι νέοι χάρτες αποτελούν σημαντικό βήμα προόδου.
Η πιο λεπτομερής κατανόηση των λόφων, των ορεινών όγκων και των καναλιών θα βελτιώσει τα μοντέλα πρόβλεψης για το πώς μπορεί να αλλάξει η Ανταρκτική στο μέλλον. Αυτά τα γεωμορφολογικά στοιχεία καθορίζουν την ταχύτητα με την οποία κινούνται και υποχωρούν οι παγετώνες σε ένα θερμότερο κλίμα.
Σημειώνεται πως αυτό είναι κρίσιμο, καθώς ο ρυθμός μελλοντικής τήξης των πάγων της Ανταρκτικής θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες αβεβαιότητες της κλιματικής επιστήμης.
Με πληροφορίες από BBC
