Ορισμένοι σκύλοι μπορούν να μαθαίνουν λέξεις απλώς«ακούγοντας» τις συζητήσεις των ανθρώπων γύρω τους, ακόμη και όταν η ομιλία δεν απευθύνεται σε εκείνους.
Η έρευνα δείχνει ότι οι λεγόμενοι «χαρισματικοί μαθητές λέξεων» είναι σκύλοι με σπάνια ικανότητα να θυμούνται τα ονόματα πολλών αντικειμένων. Μπορούν μάλιστα να συνδέουν μια λέξη με αυτό που περιγράφει, απλώς παρακολουθώντας τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν οι άνθρωποι μεταξύ τους, αξιοποιώντας στοιχεία όπως το βλέμμα, τις χειρονομίες και τον τόνο της φωνής.
«Εμπλέκονται πολλές και σύνθετες κοινωνικές δεξιότητες και δεν ξέρουμε αν οι σκύλοι λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως τα παιδιά», λέει η Σάνι Ντρορ από το University of Veterinary Medicine Vienna, μία από τους συγγραφείς της μελέτης. «Αλλά στο επίπεδο του αποτελέσματος, φαίνεται ότι καταλήγουν στο ίδιο».
Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο περιοδικό Science και βασίζονται σε πειράματα με 10 σκύλους, ανάμεσά τους κόλεϊ, ημίαιμα κόλεϊ και ένα λαμπραντόρ. Στο πρώτο πείραμα, κάθε ζώο γνώρισε δύο καινούργια παιχνίδια. Οι ιδιοκτήτες επαναλάμβαναν το όνομα κάθε παιχνιδιού για περίπου ένα λεπτό και στη συνέχεια άφηναν τον σκύλο να παίξει μαζί του. Η διαδικασία επαναλήφθηκε πολλές φορές μέσα σε αρκετές ημέρες.
Στο δεύτερο πείραμα, τα παιχνίδια δεν παρουσιάζονταν απευθείας στον σκύλο. Τα μέλη της οικογένειας τα αντάλλασσαν μεταξύ τους, λέγοντας το όνομά τους, αποφεύγοντας όμως κάθε άμεση αλληλεπίδραση με το ζώο.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές έλεγξαν αν οι σκύλοι είχαν μάθει τα ονόματα. Τα νέα παιχνίδια τοποθετήθηκαν σε ένα δωμάτιο μαζί με εννέα ήδη γνωστά και ο ιδιοκτήτης ζητούσε από τον σκύλο να φέρει ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Κάθε σκύλος έκανε 12 δοκιμές για τα νέα παιχνίδια και 12 για τα παλιά.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, ως ομάδα, οι σκύλοι επέλεγαν σωστά το νέο παιχνίδι περίπου στο 90% των περιπτώσεων όταν τους είχε παρουσιαστεί άμεσα, και στο 80% όταν είχαν απλώς ακούσει το όνομά του σε συζήτηση, μία διαφορά που οι ερευνητές θεωρούν στατιστικά αμελητέα.
Ένα επιπλέον πείραμα έδειξε ότι αυτοί οι σκύλοι μπορούν να μάθουν το όνομα ενός αντικειμένου ακόμη και αν η λέξη ακουστεί αφού το αντικείμενο έχει φύγει από το οπτικό τους πεδίο, ικανότητα που παρατηρείται και σε μικρά παιδιά.
Ποια άλλα ζώα μαθαίνουν λέξεις ακούγοντας τους ανθρώπους
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η εκμάθηση λέξεων μέσω «υποκλοπής» λόγου έχει καταγραφεί και σε μπονόμπο που μεγάλωσαν σε περιβάλλον πλούσιο σε γλωσσικά ερεθίσματα, καθώς και —σε μικρότερο βαθμό— σε έναν αφρικανικό γκρίζο παπαγάλο. Ωστόσο, τα πειράματα δείχνουν ότι οι περισσότεροι οικογενειακοί σκύλοι δεν διαθέτουν αυτή τη δεξιότητα.
Παρόλα αυτά, τα ευρήματα ενισχύουν την ιδέα ότι οι απαραίτητες κοινωνικές ικανότητες δεν είναι αποκλειστικά ανθρώπινες. «Το ότι αυτή η δεξιότητα υπάρχει σε ένα είδος χωρίς γλώσσα δείχνει ότι προϋπήρχε της γλώσσας», λέει η Ντρορ. «Οι άνθρωποι ανέπτυξαν πρώτα την ικανότητα να κατανοούν σύνθετες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και αργότερα τη χρησιμοποίησαν για να δημιουργήσουν τη γλώσσα».
Η Μέριλιν Βίχμαν από το University of California, Berkeley, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημειώνει ότι παραμένει άγνωστο γιατί κάποιοι σκύλοι εμφανίζουν αυτή την «χαρισματική» ικανότητα. Θεωρεί, ωστόσο, εντυπωσιακό το γεγονός ότι μπορούν να συγκρατούν λέξεις απλώς ακούγοντάς τες, κάτι που συχνά παρατηρείται και σε παιδιά περίπου 18 μηνών.
Όπως επισημαίνει, οι σκύλοι είναι ιδιαίτερα συντονισμένοι με τους ανθρώπους από τους οποίους εξαρτώνται, κάτι που κάνει το εύρημα λιγότερο απροσδόκητο. Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι επιστήμονες να έχουν υπερεκτιμήσει στο παρελθόν τις κοινωνικές δεξιότητες που χρειάζονται τα βρέφη για να μάθουν λέξεις: «Ίσως, σε ορισμένες περιπτώσεις, η απλή επανάληψη να αρκεί για να αποθηκευτεί μια λέξη».
Με πληροφορίες από Guardian
