Μια κοινή ευρωπαϊκή και κινεζική διαστημική αποστολή ετοιμάζεται να εκτοξευθεί την Τρίτη με στόχο να μελετήσει πώς η Γη «αμύνεται» απέναντι στους ισχυρούς ηλιακούς ανέμους και τις τεράστιες εκρήξεις πλάσματος που εκτοξεύονται από τον Ήλιο.
Το διαστημικό σκάφος SMILE θα επιχειρήσει για πρώτη φορά να πραγματοποιήσει ακτινογραφικές παρατηρήσεις του μαγνητικού πεδίου της Γης, σε μια προσπάθεια να κατανοηθεί καλύτερα το λεγόμενο «διαστημικό καιρικό φαινόμενο».
Οι ηλιακές καταιγίδες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στη Γη, επηρεάζοντας δορυφόρους, δίκτυα ηλεκτροδότησης και τηλεπικοινωνίες, ενώ θεωρούνται πιθανός κίνδυνος ακόμη και για αστροναύτες που βρίσκονται στο Διάστημα. Η αποστολή είναι αποτέλεσμα συνεργασίας ανάμεσα στον Ευρωπαϊκό Διαστημικό Σταθμό και την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών.
A European‑Chinese mission is set to launch Tuesday to probe how violent solar storms slam into Earth, threatening satellites and power grids. The SMILE spacecraft will capture the first X‑ray images of our planet’s magnetic shield
— AFP News Agency (@AFP) May 17, 2026
➡️https://t.co/LzEFt6q3se
Γη: Τι είναι οι ηλιακοί άνεμοι
Η εκτόξευση του SMILE έχει προγραμματιστεί για τα ξημερώματα της Τρίτης με πύραυλο Vega-C από το ευρωπαϊκό διαστημικό κέντρο στο Κουρού της Γαλλικής Γουιάνας στη Νότια Αμερική. Αρχικά επρόκειτο να πραγματοποιηθεί τον Απρίλιο, όμως αναβλήθηκε λόγω τεχνικού προβλήματος.
Όσον αφορά τους ηλιακούς ανέμους, είναι ρεύματα φορτισμένων σωματιδίων που εκτοξεύονται συνεχώς από τον Ήλιο. Ορισμένες φορές όμως, τεράστιες εκρήξεις πλάσματος, γνωστές ως στεμματικές εκτινάξεις μάζας, προκαλούν πολύ ισχυρές καταιγίδες.
Αυτά τα κύματα ταξιδεύουν με ταχύτητες που μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα δύο εκατομμύρια χιλιόμετρα την ώρα και χρειάζονται μία έως δύο ημέρες για να φτάσουν στη Γη.
Όταν συμβαίνει αυτό, το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη λειτουργεί σαν ασπίδα, αποκρούοντας το μεγαλύτερο μέρος των φορτισμένων σωματιδίων. Σε ακραίες περιπτώσεις όμως, μέρος αυτών των σωματιδίων καταφέρνει να περάσει στην ατμόσφαιρα, προκαλώντας προβλήματα σε δίκτυα ενέργειας και επικοινωνιών.
Ταυτόχρονα, δημιουργούνται τα εντυπωσιακά φαινόμενα του βόρειου και νότιου σέλας. Αξίζει να αναφερθεί πως η πιο ισχυρή γεωμαγνητική καταιγίδα που έχει καταγραφεί, σημειώθηκε το 1859. Τότε, πολικά σέλαη εμφανίστηκαν ακόμη και στον Παναμά, ενώ τηλεγραφητές σε διάφορα σημεία του κόσμου υπέστησαν ηλεκτροπληξίες.
Σήμερα, οι επιστήμονες ανησυχούν ιδιαίτερα για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια αντίστοιχη καταιγίδα σε έναν κόσμο που εξαρτάται από δορυφόρους, GPS, ίντερνετ και ηλεκτρικά δίκτυα.
If all goes as planned, a new spacecraft will soon give researchers an expansive and unique view of how the solar wind batters and bends Earth’s invisible magnetic shield.
— News from Science (@NewsfromScience) May 15, 2026
The Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer (SMILE), expected to launch on 19 May from Europe’s… pic.twitter.com/4JTFmgSViW
Πώς θα λειτουργεί το SMILE
Το SMILE θα παρατηρεί τις ακτίνες Χ που παράγονται όταν φορτισμένα σωματίδια από τον Ήλιο συγκρούονται με ουδέτερα σωματίδια στην ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης.
Το διαστημόπλοιο θα μελετήσει περιοχές όπως η «μαγνητόπαυση», δηλαδή το σημείο όπου το μαγνητικό πεδίο της Γης εκτρέπει τα ηλιακά σωματίδια. Παράλληλα, θα πετάξει πάνω από τους πόλους της Γης, όπου τα σχετικά φαινόμενα είναι πιο έντονα και ορατά.
Αρχικά το SMILE θα τοποθετηθεί περίπου 700 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη και στη συνέχεια θα ακολουθήσει ιδιαίτερα ελλειπτική τροχιά. Όταν περνά πάνω από τον Νότιο Πόλο θα βρίσκεται περίπου 5.000 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη και θα στέλνει δεδομένα σε ερευνητικό σταθμό στην Ανταρκτική.
Αντίθετα, πάνω από τον Βόρειο Πόλο θα φτάνει σε ύψος έως και 121.000 χιλιομέτρων, επιτρέποντας πολύ ευρύτερη παρατήρηση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με την ESA, αυτό θα επιτρέψει για πρώτη φορά συνεχή παρακολούθηση του βόρειου σέλαος για έως και 45 ώρες.
Το SMILE διαθέτει τέσσερα επιστημονικά όργανα, ανάμεσά τους ανιχνευτή ακτίνων Χ βρετανικής κατασκευής, καθώς και υπεριώδη κάμερα, αναλυτή ιόντων και μαγνητόμετρο που αναπτύχθηκαν από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών.
Η αποστολή έχει σχεδιαστεί να διαρκέσει τρία χρόνια, με δυνατότητα επέκτασης εφόσον όλα εξελιχθούν ομαλά.
Με πληροφορίες από AFP News Agency
