Σύμφωνα με νέα σημαντική μελέτη, οι διάφορες ψυχικές διαταραχές μπορεί να έχουν πολύ περισσότερα κοινά στοιχεία σε βιολογικό επίπεδο από ό,τι πίστευαν μέχρι τώρα οι επιστήμονες.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόλντερ και το Mass General Brigham στις Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι τα ευρήματα αυτής της μελέτης θα μπορούσαν τελικά να βελτιώσουν τον τρόπο διάγνωσης και θεραπείας των ψυχικών διαταραχών, ειδικά για άτομα που ζουν με περισσότερες από μία διαγνώσεις.
Η μελέτη ανέλυσε το DNA περισσότερων από έξι εκατομμυρίων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων πάνω από ενός εκατομμυρίου ανθρώπων που έχουν διαγνωστεί με τουλάχιστον μία ψυχική διαταραχή. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο άτομα ζουν με ψυχικές διαταραχές.
Η έρευνα για τις ψυχικές διαταραχές
«Αυτή τη στιγμή, διαγιγνώσκουμε τις ψυχιατρικές διαταραχές με βάση αυτό που βλέπουμε στο ιατρείο, και πολλά άτομα θα διαγνωσθούν με πολλαπλές διαταραχές. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί και απογοητευτικό για τους ασθενείς», δήλωσε ο Άντριου Γκρότζινγκερ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας και νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόλντερ και συντάκτης της μελέτης.
Η ομάδα μελέτησε 14 ψυχιατρικές διαταραχές και διαπίστωσε ότι οι περισσότερες γενετικές διαφορές μεταξύ ατόμων με και χωρίς αυτές τις διαταραχές μπορούσαν να εξηγηθούν από μόλις πέντε γενικά γενετικά πρότυπα. Αυτά τα πρότυπα συνδέονταν με 238 γενετικές παραλλαγές που επηρεάζουν τον τρόπο ανάπτυξης και λειτουργίας του εγκεφάλου. Με βάση αυτά τα κοινά γενετικά χαρακτηριστικά, οι ερευνητές ομαδοποίησαν τις διαταραχές σε πέντε κατηγορίες.
Μια ομάδα περιελάμβανε διαταραχές με καταναγκαστικά χαρακτηριστικά, όπως η νευρική ανορεξία, η διαταραχή του Tourette και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
Μια άλλη ομάδα κάλυπτε εσωτερικευμένες διαταραχές όπως η κατάθλιψη, το άγχος και η διαταραχή μετατραυματικού στρες. Μια τρίτη ομάδα επικεντρώθηκε στις διαταραχές χρήσης ουσιών, ενώ μια τέταρτη περιελάμβανε νευροαναπτυξιακές διαταραχές όπως ο αυτισμός και η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας.
Η διπολική διαταραχή και η σχιζοφρένεια αποτέλεσαν την πέμπτη ομάδα. Η μελέτη διαπίστωσε ότι περίπου το 70% του γενετικού σήματος που συνδέεται με τη σχιζοφρένεια συνδέεται επίσης με τη διπολική διαταραχή.
Αυτές οι δύο διαταραχές θεωρούνται παραδοσιακά πολύ διαφορετικές και οι κλινικοί γιατροί σπάνια διαγιγνώσκουν και τις δύο στο ίδιο άτομο.
«Γενετικά, διαπιστώσαμε ότι είναι πιο παρόμοιες παρά μοναδικές», δήλωσε ο Γκρότζινγκερ.
Τι σημαίνει αυτό
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Nature, αμφισβητούν την παραδοσιακή άποψη ότι οι ψυχικές διαταραχές είναι σε μεγάλο βαθμό ξεχωριστές ασθένειες. Αντίθετα, η μελέτη υποδηλώνει ότι πολλές από αυτές οφείλονται σε κοινές βιολογικές διεργασίες.
Ωστόσο, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι είναι πολύ νωρίς για να αλλάξει ο τρόπος διάγνωσης των διαταραχών.
Η ερευνητική ομάδα ελπίζει ότι τα ευρήματα θα συμβάλουν σε μελλοντικές αναθεωρήσεις του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Ψυχικών Διαταραχών, του εγχειριδίου που χρησιμοποιείται παγκοσμίως από τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
«Αυτή η εργασία παρέχει την καλύτερη μέχρι στιγμής απόδειξη ότι μπορεί να υπάρχουν πράγματα στα οποία σήμερα δίνουμε διαφορετικά ονόματα, αλλά που στην πραγματικότητα προκαλούνται από τις ίδιες βιολογικές διεργασίες», δήλωσε ο Γκρότζινγκερ.
«Αναγνωρίζοντας τα κοινά χαρακτηριστικά αυτών των διαταραχών, ελπίζουμε να καταλήξουμε σε στρατηγικές για την αντιμετώπισή τους με διαφορετικό τρόπο, που δεν θα απαιτεί τέσσερα διαφορετικά φάρμακα ή τέσσερις διαφορετικές ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις», πρόσθεσε.
Η μελέτη υπογράμμισε επίσης συγκεκριμένες βιολογικές οδούς που συνδέονται με διαφορετικές ομάδες διαταραχών. Για παράδειγμα, τα γονίδια που επηρεάζουν τους διεγερτικούς νευρώνες, οι οποίοι βοηθούν στη μετάδοση σημάτων στον εγκέφαλο, ήταν πιο ενεργά σε άτομα με διπολική διαταραχή και σχιζοφρένεια.
Σε διαταραχές όπως η κατάθλιψη και το άγχος, οι γενετικές παραλλαγές που συνδέονται με τα ολιγοδενδροκύτταρα ήταν πιο συχνές. Αυτά τα εξειδικευμένα κύτταρα βοηθούν στη διατήρηση και την προστασία των συνάψεων του εγκεφάλου.
Ορισμένοι κοινοί γενετικοί παράγοντες φαίνεται να επηρεάζουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου σε πολύ πρώιμο στάδιο, ακόμη και πριν από τη γέννηση, ενώ άλλοι μπορεί να διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο αργότερα στην ενήλικη ζωή.
Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι ψυχικές διαταραχές συχνά αλληλεπικαλύπτονται.
Μια ανασκόπηση του 2018 διαπίστωσε ότι περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που έχουν διαγνωστεί με μία ψυχιατρική διαταραχή λαμβάνουν αργότερα τουλάχιστον μία ακόμη διάγνωση, και περίπου το 41% πληροί τα κριτήρια για τέσσερις ή περισσότερες διαταραχές κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Με πληροφορίες από euronews.com
