Μια νέα μεγάλη έρευνα στις ΗΠΑ καταγράφει έντονη δυσπιστία των εφήβων απέναντι στα μέσα ενημέρωσης, σε επίπεδο που οι ειδικοί θεωρούν ανησυχητικό για το μέλλον της ενημέρωσης.
Παρότι η μελέτη αφορά Αμερικανούς 13 έως 18 ετών, οι ερευνητές και ακαδημαϊκοί που μίλησαν στο Associated Press προειδοποιούν ότι οι ίδιες τάσεις παρατηρούνται και διεθνώς, καθώς η κατανάλωση ειδήσεων έχει μετατοπιστεί στα κοινωνικά δίκτυα και η εμπιστοσύνη στον Τύπο διαβρώνεται σε πολλές χώρες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της News Literacy Project, το 84% των εφήβων στις ΗΠΑ περιέγραψαν τα ΜΜΕ με αρνητικούς όρους. Πολλοί χρησιμοποίησαν λέξεις όπως «biased» (μεροληπτικά), «fake» (ψεύτικα), «boring» (βαρετά) και «scary» (τρομακτικά). Πάνω από τους μισούς θεωρούν ότι οι δημοσιογράφοι κατασκευάζουν πληροφορίες, παραποιούν εικόνες ή ευνοούν διαφημιζόμενους. Λιγότερο από το ένα τρίτο πιστεύει ότι οι ρεπόρτερ ελέγχουν συστηματικά τα στοιχεία τους ή διορθώνουν τα λάθη τους.
Ο Peter Adams, επικεφαλής έρευνας του News Literacy Project, δήλωσε στο AP ότι μέρος της δυσπιστίας οφείλεται σε πραγματικά λάθη του κλάδου, όμως το μεγαλύτερο προέρχεται από εσφαλμένες αντιλήψεις που ενισχύονται από τοξικό δημόσιο λόγο και την πόλωση. «Οι νέοι ακούν για ‘fake news’ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη γενιά» είπε χαρακτηριστικά.
Τα κοινωνικά δίκτυα υποκαθιστούν την ενημέρωση
Οι ακαδημαϊκοί που μίλησαν στο AP σημειώνουν ότι οι περισσότεροι έφηβοι στις ΗΠΑ δεν έχουν ποτέ αναπτύξει συνήθεια παρακολούθησης ειδήσεων. Η τάση αυτή, όμως, δεν περιορίζεται στην Αμερική. Χώρες της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας αναφέρουν σταθερή μείωση της εμπιστοσύνης στα ΜΜΕ και μετατόπιση της κατανάλωσης ενημέρωσης προς το TikTok, το Instagram και το YouTube.
Η Lily Ogburn, τελειόφοιτη δημοσιογραφίας στο Northwestern University, είπε στο AP ότι πολλοί συνομήλικοί της ενημερώνονται αποκλειστικά από τα κοινωνικά δίκτυα, επειδή ούτε στο σπίτι ούτε στο σχολείο είχαν επαφή με οργανωμένο ρεπορτάζ. Ακόμη και στο πανεπιστήμιο, σχολίασε, αρκετοί φοιτητές δεν γνωρίζουν ότι ο ρόλος του Τύπου είναι να ελέγχει την εξουσία, όχι να την προστατεύει.
«Δεν γνωρίζουν καν πού παράγονται οι ειδήσεις»
Σχολεία σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν προγράμματα ειδησεογραφικής παιδείας. Ο Howard Schneider, πρώην διευθυντής της Newsday και επικεφαλής του Center for News Literacy του SUNY Stony Brook, είπε στο AP ότι όταν οι μαθητές μαθαίνουν πώς παράγεται μια είδηση, αλλάζει η στάση τους.
Ένας 16χρονος μαθητής στη Γιούτα εξήγησε στο AP ότι ξεκίνησε να ελέγχει τι βλέπει στο διαδίκτυο αφού παρακολούθησε σχετικό μάθημα, ενώ συμμαθητής του ανέφερε ότι, ύστερα από έρευνα που έκανε μόνος του, διαπίστωσε πως ένα viral βίντεο για δήθεν ληστεία στο Λούβρο ήταν ψευδές.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι προγράμματα τέτοιου τύπου υπάρχουν ελάχιστα, τόσο στις ΗΠΑ όσο και διεθνώς, επειδή τα σχολεία δυσκολεύονται να εντάξουν νέα ύλη και συχνά δεν θέλουν να «ρίξουν βάρος» σε έναν κλάδο που βρίσκεται υπό διαρκή κριτική.
Παρά το αρνητικό κλίμα, αρκετοί νέοι επιμένουν να ακολουθήσουν το επάγγελμα. Η Cat Murphy, μεταπτυχιακή φοιτήτρια δημοσιογραφίας στο University of Maryland, είπε στο AP ότι συχνά ακούει σχόλια τύπου «γιατί να πας σε έναν κλάδο που πεθαίνει;» αλλά θεωρεί ότι η λύση δεν είναι η αποχώρηση. «Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι νέοι μισούν τη δημοσιογραφία. Είναι ότι δεν τη βλέπουν ποτέ» είπε.
Κατά την ίδια, τα ΜΜΕ πρέπει να προσαρμόσουν τον τρόπο παρουσίασης των ειδήσεων σε ένα κοινό που ενημερώνεται κυρίως μέσω σύντομου οπτικού περιεχομένου. «Χρειάζεται να πάμε εκεί όπου βρίσκεται το κοινό, όχι να περιμένουμε να έρθει σε εμάς» ανέφερε.
Με πληροφορίες από Associated Press
