Το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε ότι μετατρέπει το καθεστώς πρόσφυγα σε προσωρινό και τετραπλασιάζει τον χρόνο που απαιτείται για μόνιμη παραμονή σε 20 χρόνια, στο πιο εκτεταμένο πλαίσιο αναμόρφωσης του συστήματος ασύλου εδώ και δεκαετίες.
Η κυβέρνηση των Εργατικών, υπό τον Κιρ Στάρμερ, σκληραίνει τη στάση της απέναντι στη μετανάστευση, με φόντο την εκρηκτική άνοδο του λαϊκιστικού Reform UK, που έχει επιβάλει την ατζέντα στο δημόσιο διάλογο. Οι παράνομες διελεύσεις μικρών σκαφών από τη Μάγχη έχουν καταστεί κορυφαίο πολιτικό ζήτημα — σε σημείο που, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, η μετανάστευση ξεπερνά πλέον την οικονομία στις ανησυχίες των ψηφοφόρων.
Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι η προστασία που χορηγείται στους πρόσφυγες θα είναι πλέον προσωρινή και θα επανεξετάζεται κάθε δυόμισι χρόνια, με δυνατότητα ανάκλησης εφόσον η χώρα προέλευσης κριθεί ασφαλής. Ο συνολικός χρόνος μέχρι τη μόνιμη τακτοποίηση αυξάνεται από 5 σε 20 χρόνια.
Παράλληλα, η Σαμπάνα Μαχμούντ σχεδιάζει να καταργήσει τη νομοθετική υποχρέωση στέγασης και οικονομικής υποστήριξης για ορισμένες κατηγορίες αιτούντων άσυλο — όσους μπορούν να εργαστούν αλλά δεν το κάνουν και όσους έχουν παραβεί τον νόμο. «Οι φορολογούμενοι θα στηρίζουν όσους συμβάλλουν στην οικονομία και τις κοινότητές μας», αναφέρει το υπουργείο.
Η υπουργός δήλωσε ότι τη Δευτέρα θα δώσει λεπτομέρειες και για το πώς η κυβέρνηση προτίθεται να τροποποιήσει την ερμηνεία του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που αφορά το δικαίωμα στην οικογενειακή ζωή — μια διάταξη που, όπως λέει, χρησιμοποιείται καταχρηστικά για να εμποδίζει απελάσεις.
Η έμπνευση από τη Δανία και οι αντιδράσεις
Το Λονδίνο υιοθετεί μια στρατηγική παρόμοια με εκείνη της Δανίας, η οποία εφαρμόζει από τα πιο αυστηρά συστήματα ασύλου στην Ευρώπη. Προσωρινές άδειες διαμονής, συχνές επανεξετάσεις, ανάκληση καθεστώτος όταν η χώρα προέλευσης θεωρείται ασφαλής και αυστηρές προϋποθέσεις για ένταξη — ένα πλαίσιο που η Κοπεγχάγη ισχυρίζεται ότι μείωσε τις αιτήσεις ασύλου στο χαμηλότερο επίπεδο 40ετίας.
Διεθνείς οργανώσεις, όμως, χαρακτηρίζουν το «μοντέλο Δανίας» ως βαθιά προβληματικό. Ανθρωπιστικές οργανώσεις στη Βρετανία κατηγορούν την κυβέρνηση ότι δημιουργεί «παρατεταμένη ομηρία» για όσους δικαιούνται προστασία και καλλιεργεί κλίμα εχθρότητας.
Περισσότερες από 100 ΜΚΟ έστειλαν επιστολή στη Μαχμούντ, ζητώντας να τερματιστεί η «στοχοποίηση των μεταναστών» και οι «επιτελεστικές πολιτικές που προκαλούν μόνο βλάβη». Το Refugee Council υπενθύμισε ότι «κανένας πρόσφυγας δεν συγκρίνει συστήματα ασύλου εν μέσω απειλής — επιλέγουν χώρες όπου έχουν οικογενειακούς δεσμούς, γλωσσικές γνώσεις ή κοινωνικά δίκτυα που τους βοηθούν να ξεκινήσουν με ασφάλεια».
Ανησυχία για τη συνοχή της κοινωνίας
Οι νέες πολιτικές παρουσιάζονται σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής φόρτισης: διαδηλώσεις έξω από ξενοδοχεία που φιλοξενούν αιτούντες άσυλο, αύξηση ξενοφοβικών επεισοδίων και μια μεταναστευτική πίεση που δεν υποχωρεί. Οι αιτήσεις ασύλου στο Ηνωμένο Βασίλειο έφτασαν τις 109.343 μέχρι τον Μάρτιο 2025, αυξημένες κατά 17% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η κυβέρνηση επιμένει πως πέρα από το αυστηρό πλαίσιο, θα ανοίξει περισσότερους «ασφαλείς και νόμιμους» δρόμους για όσους διαφεύγουν πραγματικό κίνδυνο. Όμως η ισορροπία ανάμεσα στη σκληρότητα και την ανθρωπιστική υποχρέωση παραμένει επισφαλής — και η σύγκρουση γύρω από τις νέες μεταρρυθμίσεις αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες ημέρες.
Με πληροφορίες από Reuters
