Στο νέο του βιβλίο, ο Χουάν Κάρλος αφηγείται τη διαδρομή του από την εποχή του Φράνκο μέχρι την εξορία του στο Άμπου Ντάμπι, κατηγορώντας παράλληλα τον γιο του, βασιλιά Φελίπε, για «εγκατάλειψη».
Έντεκα χρόνια μετά την παραίτησή του και τέσσερα χρόνια αφότου εγκατέλειψε τη χώρα για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο Χουάν Κάρλος Α΄ της Ισπανίας επιστρέφει στο προσκήνιο, αυτή τη φορά μέσα από τα απομνημονεύματά του, με τον ειρωνικά συμβολικό τίτλο Συμφιλίωση (Réconciliation).
Το έργο των 500 σελίδων, που κυκλοφόρησε πρώτα στα γαλλικά, παρουσιάζει τον 87χρονο πρώην μονάρχη περισσότερο ως παρεξηγημένο ήρωα παρά ως μετανιωμένο ηγέτη. Ο ίδιος περιγράφει τη σχέση του με τον δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο, που τον όρισε διάδοχό του, με λόγια θαυμασμού: «Τον σεβόμουν βαθιά, εκτιμούσα την ευφυΐα και την πολιτική του διορατικότητα», γράφει, θυμίζοντας μια σχέση που ακόμη και σήμερα προκαλεί αμηχανία στους Ισπανούς.
Χουάν Κάρλος: Η αναφορά στον Φράνκο
Ο Χουάν Κάρλος αφηγείται επίσης τη στιγμή που, λίγες ώρες πριν πεθάνει ο Φράνκο το 1975, του κράτησε το χέρι στο νοσοκομείο και άκουσε την τελευταία του φράση: «Κρατήστε τη χώρα ενωμένη». Δύο ημέρες αργότερα στέφθηκε βασιλιάς και, λίγα χρόνια μετά, αναδείχθηκε σε υπερασπιστή της δημοκρατίας, όταν η στάση του απέναντι στο πραξικόπημα του 1981 αποσόβησε την επιστροφή στη δικτατορία.
Ωστόσο, ο τόνος του βιβλίου δεν είναι εκείνος ενός μονάρχη που ζητά συγχώρεση, αλλά ενός άνδρα που νιώθει προδομένος. Ο πρώην βασιλιάς κατηγορεί τον γιο του Φελίπε ΣΤ΄ ότι τον απομάκρυνε «από καθήκον» και δηλώνει πως «όσοι αποκαλούσαν τους εαυτούς τους φίλους μου, μου γύρισαν την πλάτη».
Η εξομολόγηση του Χουάν Κάρλος για τον θάνατο του αδελφού του
Η »Συμφιλίωση» αφιερώνει σελίδες σε δύο επεισόδια που σημάδεψαν τη ζωή του. Το πρώτο είναι ο θάνατος του μικρότερου αδελφού του, Αλφόνσο, το 1956, όταν, όπως γράφει, το πιστόλι που καθάριζαν «ως παιχνίδι» εκπυρσοκρότησε. «Έχασα έναν φίλο, έναν εξομολόγο», σημειώνει. «Από τότε η ζωή μου έγινε πιο σκοτεινή, πιο δυστυχισμένη».
Το δεύτερο είναι η σχέση του με τη Δανό-Γερμανίδα αριστοκράτισσα Κορίνα τσου Σάιν-Βίτγκενσταϊν, που υπήρξε η αφορμή για το σκάνδαλο που οδήγησε στην πτώση του. Ο ίδιος τη χαρακτηρίζει «μεγάλο λάθος» που κατέστρεψε τη φήμη του και διέλυσε την εμπιστοσύνη των Ισπανών προς τον θρόνο.
Ο άλλοτε δημοφιλής βασιλιάς, που για δεκαετίες συμβόλιζε τη μετάβαση της Ισπανίας στη Δημοκρατία, έχασε οριστικά την υποστήριξη της κοινής γνώμης μετά τη δημοσιοποίηση της πολυτελούς σαφάρι στην Μποτσουάνα το 2012, εν μέσω οικονομικής κρίσης.
Ακολούθησαν οι αποκαλύψεις για «off-shore» λογαριασμούς και για την περίφημη μεταφορά 65 εκατομμυρίων ευρώ από τον τότε βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας, Αμπντάλα, το 2008. Ο Χουάν Κάρλος ισχυρίζεται ότι το ποσό επρόκειτο για «δώρο φιλίας» στο πλαίσιο της διπλωματικής συνεργασίας των δύο χωρών. «Ήταν ένα δώρο που δεν ήξερα πώς να αρνηθώ», γράφει, παραδεχόμενος πως η αποδοχή του «υπήρξε σοβαρό λάθος».
Ο Φελίπε ΣΤ΄ ακύρωσε την ετήσια βασιλική επιχορήγησή του και διέκοψε κάθε θεσμική σχέση, ενώ οι εισαγγελικές έρευνες για ξέπλυμα χρήματος στην Ισπανία και την Ελβετία τελικά μπήκαν στο αρχείο χωρίς κατηγορίες.
Σήμερα, ο Χουάν Κάρλος δηλώνει πικραμένος: «Έδωσα ελευθερία στους Ισπανούς, αλλά ποτέ δεν την απόλαυσα εγώ ο ίδιος». Και, με εμφανή πικρία, προσθέτει: «Είμαι ο μόνος Ισπανός που δεν έχει σύνταξη, μετά από σαράντα χρόνια υπηρεσίας».
Η έκδοση των απομνημονευμάτων του συμπίπτει με τη συμπλήρωση πενήντα ετών από τον θάνατο του Φράνκο, μια επέτειο για την οποία ο πρώην βασιλιάς δεν προσκλήθηκε να παραστεί. Ένα ακόμη σημάδι, όπως γράφει, «ότι η πατρίδα μου και η οικογένειά μου μού έχουν γυρίσει την πλάτη».
Με πληροφορίες από Guardian
