Από πνευμονική εμβολή φέρεται να κατέληξε η 16χρονη που πέθανε έξω από νυχτερινό κέντρο στο Γκάζι και τα ερωτήματα γύρω από την πάθηση αυτή, διευρύνονται.
Σύμφωνα με την Ένωση Πνευμονολόγων Ελλάδας (Ε.Πν.Ελ.), ως πνευμονική εμβολή ορίζεται η απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας, κυρίως από συσσωρευμένο θρόμβο αίματος που μετακινείται από τις φλέβες των κάτω άκρων προς τους πνεύμονες.
Στα συμπτώματα της πνευμονικής εμβολής περιλαμβάνονται, σύμφωνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου, NHS και το European Lung Foundation:
- αιφνίδια δυσκολία στην αναπνοή
- πόνος στο στήθος που επιδεινώνεται όταν αναπνέετε, ή στην πλάτη
- βήχας με αίμα ή αιμόπτυση
- έντονη ταχυκαρδία
- λιποθυμία ή λιποθυμικές τάσεις
- οίδημα, ερυθρότητα ή πόνο σε ένα από τα πόδια σας
- πυρετό συνοδευόμενο από οξύ πόνο στο στήθος ή ξαφνικό αίσθημα δύσπνοιας
«Εκτός του ότι μειώνει τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, η πνευμονική εμβολή μπορεί να επηρεάσει τη μεταφορά του αίματος σε ολόκληρο το σώμα και να ασκήσει μεγάλη πίεση στην καρδιά. Η πνευμονική εμβολή συχνά συνδέεται με την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT), που έγκειται στον σχηματισμό ενός θρόμβου αίματος στο πόδι (αυτό μπορεί να προκαλέσει πόνο ή οίδημα στο πόδι σας, καθώς και μια αίσθηση θερμότητας κατά το άγγιγμα). Εάν κάποιο τμήμα αυτού του θρόμβου αίματος διασπαστεί και κολλήσει σε ένα αιμοφόρο αγγείο στους πνεύμονες, μπορεί να προκληθεί πνευμονική εμβολή» εξηγούν οι ειδικοί.
Εάν διαπιστωθεί εγκαίρως, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα για τον ασθενή να αναρρώσει εντελώς. Ωστόσο, η πνευμονική εμβολή αποτελεί σοβαρό επείγον ιατρικό περιστατικό και ο κίνδυνος διαφέρει για κάθε άνθρωπο. Η πνευμονική εμβολή επηρεάζει τους πνεύμονες, την καρδιά και το αίμα, συνεπώς η αντιμετώπισή της απαιτεί τη συμμετοχή γιατρών που ειδικεύονται στα εν λόγω διαφορετικά όργανα και συστήματα.
Πνευμονική εμβολή: Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Όταν οι γιατροί γνωρίζουν την αιτία που προκάλεσε την πνευμονική εμβολή, εφαρμόζεται και η όσο το δυνατό πιο κατάλληλη θεραπεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, η αιτία δεν μπορεί να εντοπιστεί.
Στις συνήθεις αιτίες αναφέρονται:
Χειρουργική επέμβαση
Ενδέχεται να σχηματιστούν θρόμβοι αίματος γύρω από το σημείο της χειρουργικής επέμβασης και να μεταφερθούν στους πνεύμονες, προκαλώντας πνευμονική εμβολή. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί μετά από χειρουργική επέμβαση στα οστά ή στις αρθρώσεις, όπως αντικατάσταση ισχίου/γόνατος.
Εγκυμοσύνη
Οι γυναίκες που εγκυμονούν ή έχουν γεννήσει πρόσφατα, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Αυτός ο κίνδυνος παρουσιάζεται περισσότερο αυξημένος για γυναίκες που υποβλήθηκαν σε εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF).
Τραυματισμοί
Ένας μεγάλος τραυματισμός, όπως ένα σπασμένο οστό, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πνευμονικής εμβολής.
Καρκίνος
Σε ορισμένους τύπους καρκίνου, υπάρχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να σχηματιστεί θρόμβος αίματος και να προκληθεί πνευμονική εμβολή.
Η ακινησία για μεγάλο χρονικό διάστημα
Η ακινησία για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες σχηματισμού θρόμβου στο αίμα και δεν αποκλείεται να προκληθεί εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT), η οποία με τη σειρά της μπορεί να προκαλέσει πνευμονική εμβολή.
Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT) και αντισυλληπτικά από του στόματος
Τα άτομα που χρησιμοποιούν HRT από του στόματος (χάπια HRT) ή το συνδυασμό χάπι (με οιστρογόνο και προγεστερόνη) αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν πνευμονική εμβολή.
Θρομβοφιλία
Άτομα με θρομβοφιλία - όταν δηλαδή το αίμα έχει μεγαλύτερη προδιάθεση στον σχηματισμό θρόμβων- έρχονται αντιμέτωποι με μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν πνευμονική εμβολή.
Καρδιακή ανεπάρκεια ή κολπική μαρμαρυγή (τύπος μη φυσιολογικής καρδιακής συχνότητας)
Τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με κάποια από αυτές τις δύο παθήσεις αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο.
Άλλοι παράγοντες κινδύνου:
Ορισμένοι παράγοντες δεν προκαλούν άμεσα πνευμονική εμβολή, αλλά μπορεί να αυξήσουν τις πιθανότητες να προκληθεί. Για παράδειγμα, ο κίνδυνος εμφάνισης πνευμονικής εμβολής αυξάνεται με την ηλικία και σε περίπτωση που είστε υπέρβαρος ή καπνίζετε ή έχετε υψηλά επίπεδα χοληστερόλης ή δεν ασκείστε. Τα άτομα που έχουν πάθει πνευμονική εμβολή ή DVT στο παρελθόν αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο, όπως και άτομα με χρόνιες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων καρδιακών προβλημάτων ή προβλημάτων αρτηριακής πίεσης.
Πνευμονική Εμβολή: Η διάγνωση
Ο γιατρός θα κάνει ερωτήσεις σχετικά με τα συμπτώματα και το ιατρικό ιστορικό ώστε να διαπιστώσει εάν εντοπίζεται πνευμονική εμβολή. Επίσης, μπορεί να πραγματοποιήσει εξετάσεις, όπως οι εξής:
- Μέτρηση των επιπέδων οξυγόνου στο αίμα
Τα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα μπορεί να είναι σημείο πνευμονικής εμβολής. Μπορεί να υποβληθείτε σε εξέταση παλμικής οξυμετρίας για τη μέτρηση των επιπέδων οξυγόνου στο αίμα σας. Πρόκειται για μια
απλή, ανώδυνη εξέταση που πραγματοποιείται μέσω ενός αισθητήρα στην άκρη του δακτύλου σας. Επίσης, μπορεί να πραγματοποιηθούν αιματολογικές εξετάσεις για τη μέτρηση των επιπέδων οξυγόνου στο αίμα σας.
- Δ-διμερή
Ο γιατρός μπορεί να εξετάσει τα επίπεδα δ-διμερών (τύπος πρωτεΐνης) στο αίμα σας. Εάν αυτά τα επίπεδα είναι υψηλά, μπορεί να σημαίνει ότι έχετε πάθει πνευμονική εμβολή και ο γιατρός σας θα πραγματοποιήσει περισσότερες εξετάσεις.
- Ακτινογραφία θώρακος
Μια ακτινογραφία θώρακος μπορεί να αποκλείσει άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλούν τα συμπτώματά σας.
- CTPA και VQ
Στη CTPA ή κοινώς η αξονική υπολογιστική πνευμονική αγγειογραφία, εγχύεται μια μικρή ποσότητα χρωστικής ουσίας στο σώμα και γίνεται σάρωση των πνευμόνων με αξονικό τομογράφο για να εντοπιστεί τυχόν πνευμονική εμβολή. Η CTPA δεν ενδείκνυται για όλους λόγω της χρωστικής ουσίας που χρησιμοποιείται. Για παράδειγμα, δεν ενδείκνυται για άτομα με νεφρική ανεπάρκεια. Άλλη μια πιθανή επιλογή είναι το VQ - το σπινθηρογράφημα αιμάτωσης-αερισμού πνευμόνων-, στο οποίο χρησιμοποιείται διαφορετική χρωστική ουσία για να εξεταστεί η ροή αέρα και αίματος γύρω από τους πνεύμονες.
- Υπέρηχος
Ο γιατρός μπορεί να πραγματοποιήσει υπέρηχο προκειμένου να εντοπίσει τυχόν DVT (θρόμβο αίματος στο πόδι σας), η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει πνευμονική εμβολή.
- Ηχοκαρδιογράφημα
Ο γιατρός σας μπορεί να πραγματοποιήσει ηχοκαρδιογράφημα γα να εξετάσει την καρδιά σας, εάν πιστεύει ότι ενδέχεται να έχετε πάθει πνευμονική εμβολή.
Πνευμονική εμβολή: Η θεραπεία
Η νοσηλεία ατόμου με πνευμονική εμβολή μπορεί να έχει διάρκεια στο στάδιο της αρχικής θεραπείας, ή μπορεί ο ασθενής να κριθεί ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί ως «εξωτερικός ασθενής» και να μην χρειαστεί να διανυκτερεύσει στο νοσοκομείο.
Αυτό εξαρτάται από τη χώρα όπου γίνεται η θεραπεία, αλλά και τον βαθμό στον οποίο κρίνεται εύκολη ή δύσκολη η κατάσταση της υγείας του κάθε ασθενή. Η θεραπεία ποικίλλει από άτομο σε άτομο και εξαρτάται και από την κατάσταση της άφιξής του στο νοσοκομείο, καθώς και από το πόσο ξεκάθαρη είναι η διάγνωση που έχει λάβει.
Με πληροφορίες από europeanlung.org, NHS
