Εκατοντάδες νέοι έχουν κατέβει στους δρόμους του Μαρόκου για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα, προκαλώντας το μεγαλύτερο κύμα διαδηλώσεων των τελευταίων ετών.
Οι κινητοποιήσεις, οργανωμένες κυρίως στο TikTok και άλλα κοινωνικά δίκτυα, καταγγέλλουν τη διαφθορά και τις ανεπαρκείς δημόσιες υπηρεσίες, ενώ συνδέουν την οργή με τις μεγάλες δαπάνες για την προετοιμασία του Μουντιάλ του 2030.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2030 θα διοργανωθεί από την Ισπανία, την Πορτογαλία και το Μαρόκο, με τρεις εναρκτήριους αγώνες να φιλοξενούνται στην Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη για τα 100 χρόνια από το πρώτο Μουντιάλ.
Διαδηλώσεις σημειώθηκαν σε τουλάχιστον 11 πόλεις, μεταξύ των οποίων το Ραμπάτ, η Καζαμπλάνκα, το Μαρακές και η Ούζντα. Σύμφωνα με μαρτυρίες, διαδηλωτές πέταξαν πέτρες, ενώ σε βίντεο φαίνονται αυτοκίνητα και τράπεζες να τυλίγονται στις φλόγες. Η Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Μαρόκου (AMDH) κατηγόρησε την αστυνομία για ξυλοδαρμούς και αυθαίρετες συλλήψεις, επισημαίνοντας ότι δεκάδες άτομα κρατήθηκαν, αν και οι περισσότεροι αφέθηκαν ελεύθεροι.
Η αστυνομία επενέβη με δυνάμεις καταστολής και αστυνομικούς με πολιτικά. Το κρατικό πρακτορείο MAP μετέδωσε ότι ένας διαδηλωτής τραυματίστηκε στην Ούζντα όταν παρασύρθηκε από περιπολικό.
Τα αιτήματα των διαδηλωτών επικεντρώνονται στην υγεία, την εκπαίδευση και την απασχόληση. Σύνθημα που ακούστηκε σε πολλές πόλεις ήταν: «Γήπεδα υπάρχουν, αλλά πού είναι τα νοσοκομεία;». Ειδικά η κατάσταση στο σύστημα υγείας έχει πυροδοτήσει την οργή, μετά τον θάνατο οκτώ γυναικών σε δημόσιο νοσοκομείο στο Αγκαντίρ.
Οι διαδηλώσεις οργανώθηκαν κυρίως μέσω TikTok, Facebook και Discord, από νεανικές ομάδες όπως οι «Gen Z 212» και «Morocco Youth Voices». Παρότι οι οργανωτές κάλεσαν σε ειρηνικές κινητοποιήσεις, σημειώθηκαν εκτεταμένα επεισόδια. «Δεν θέλω μόνο μεταρρυθμίσεις στην υγεία και την εκπαίδευση, θέλω αλλαγή όλου του συστήματος», δήλωσε στο CNN ο 27χρονος Γιουσέφ από την Καζαμπλάνκα.
🇲🇦 #Morocco: Gen Z-led protests erupted in more than ten cities over the weekend, with crowds denouncing corruption and accusing the government of spending on stadiums while neglecting hospitals and schools.
— POPULAR FRONT (@PopularFront_) September 29, 2025
Meanwhile, police have cracked down on coverage of the demonstrations,… pic.twitter.com/K5Ly9fmFT3
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, υπερασπίζεται τις επενδύσεις σε αθλητικές υποδομές, υποστηρίζοντας ότι δεν γίνονται εις βάρος των κοινωνικών υπηρεσιών. Ο πρωθυπουργός Αζίζ Ακανουτς, δισεκατομμυριούχος και δήμαρχος Αγκαντίρ, έκανε λόγο για «σημαντικές μεταρρυθμίσεις» στον τομέα της υγείας, ενώ ο υπουργός Υγείας απέπεμψε πρόσφατα τον διευθυντή του νοσοκομείου στην Αγκαντίρ.
Μαρόκο: Πολιτικές αντιδράσεις και κυβερνητική στάση
Η κυβερνητική συμμαχία του Μαρόκου εξέδωσε ανακοίνωση εκφράζοντας «διαθεσιμότητα για διάλογο με τη νεολαία», τονίζοντας ότι οι συζητήσεις πρέπει να γίνουν «εντός θεσμών και δημόσιων χώρων» ώστε να βρεθούν «ρεαλιστικές λύσεις». Παράλληλα, εξήρε τη στάση των δυνάμεων ασφαλείας, μιλώντας για «ισορροπημένη αντίδραση σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες».
Οι αρχές απορρίπτουν την κατηγορία ότι τα κονδύλια για το Μουντιάλ του 2030 στερούνται από την υγεία και την εκπαίδευση. Υποστηρίζουν ότι τα προβλήματα του συστήματος υγείας έχουν ιστορικές ρίζες, ενώ προβάλλουν παραδείγματα νέων νοσοκομείων που κατασκευάζονται. Ωστόσο, στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δείχνουν πως ο αριθμός γιατρών και νοσηλευτών παραμένει πολύ κάτω από τις διεθνείς συστάσεις: μόλις 7,7 επαγγελματίες υγείας ανά 10.000 κατοίκους, με ακόμη χαμηλότερα ποσοστά σε ορισμένες περιφέρειες όπως το Αγκαντίρ.
Ένα νεανικό κίνημα χωρίς ηγεσία
Σε αντίθεση με προηγούμενες κινητοποιήσεις που προέρχονταν από συνδικάτα ή κόμματα, το νέο κύμα διαδηλώσεων έχει χαρακτήρα αυτόνομο, με πυρήνα τη «Γενιά Ζ» του Μαρόκου. «Gen Z 212» και «Morocco Youth Voices» λειτουργούν κυρίως μέσω κοινωνικών δικτύων, χωρίς κεντρική ηγεσία, κάτι που δυσκολεύει τον έλεγχο αλλά και την καταστολή. Οι ίδιοι οι οργανωτές καλούν σε «ειρηνικές και πολιτισμένες κινητοποιήσεις», όμως στο πλήθος εκφράζονται πιο ριζοσπαστικά αιτήματα για συνολική αλλαγή συστήματος.
Η μορφή αυτή αντανακλά μια διεθνή τάση: νεολαιίστικες εξεγέρσεις που ξεσπούν με αφορμή κοινωνικά προβλήματα και οργανώνονται σχεδόν αποκλειστικά στο διαδίκτυο. Από το Νεπάλ μέχρι τη Μαδαγασκάρη, παρόμοια κινήματα ανάγκασαν κυβερνήσεις σε παραχωρήσεις ή ακόμη και σε παραιτήσεις.
Παρά τις εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, η δυναμική στο εσωτερικό του Μαρόκου παραμένει αβέβαιη. Οι τοπικές ανισότητες, η ανεργία και η εικόνα εγκατάλειψης των δημοσίων υπηρεσιών τροφοδοτούν την οργή, ενώ η έμφαση της κυβέρνησης σε μεγάλα έργα και διεθνή γεγονότα θεωρείται από πολλούς νέους «λάθος προτεραιότητα». Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αν οι διαδηλώσεις συνεχιστούν ή ενταθούν, η κυβέρνηση Ακανουτς μπορεί να βρεθεί υπό πίεση να προχωρήσει σε πιο βαθιές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.
Με πληροφορίες από BBC, CNN
