— Τι χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη, η οποία φαίνεται να οδεύει χωρίς κάποιον ενιαίο προσανατολισμό;
Βρισκόμαστε σε μια εποχή συγκρουσιακής πολυμέρειας. Ο κόσμος αλλάζει δραματικά και γίνεται όλο και πιο ασταθής, με τον πόλεμο να βρίσκεται ήδη από το 2022 στην Ευρώπη (Ουκρανία) και στη Μεσόγειο από το 2023. Σε αυτή την «ανειρήνευτη εποχή», για να δανειστούμε τον τίτλο του βιβλίου του Μαρκ Λέοναρντ, διαμορφώνεται μια νέα πραγματικότητα που έχει συμπαρασύρει τα πάντα. Τα πράγματα είναι πολύ απλά. Το ζητούμενο του ενιαίου προσανατολισμού βρίσκεται στο επίπεδο της ασφάλειας, όπου τελείωσε απότομα η «ευτυχισμένη» υποτέλεια που «απολάμβανε» τις προηγούμενες δεκαετίες η Ευρώπη, έχοντας τις πλάτες των ΗΠΑ. Η Ευρώπη είναι πλέον υποχρεωμένη να γίνει πιο κυρίαρχη και πιο υπεύθυνη για τη δική της ασφάλεια. Είναι χρήσιμη η «Συμμαχία των Προθύμων», όμως χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο. Απαιτείται αυτό που μας θύμισε από τις Βρυξέλλες πριν από λίγες μέρες ο Μάριο Ντράγκι. «Μια διαφορετική πορεία, με νέα ταχύτητα, κλίμακα και ένταση».
Ίσως να υπάρχει και έλλειμμα πραγματικής ηγεσίας στις Βρυξέλλες, γι’ αυτό δεν μπορεί να αλλάξει η γνωστή βραδύτητα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Όμως οι εξελίξεις δεν την περιμένουν. Πρέπει να κάνει περισσότερα και πιο γρήγορα.
— Ποιες είναι οι επιπτώσεις των πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων στη Γαλλία για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
O Γάλλος Πρόεδρος είναι σε δύσκολη θέση και μάλιστα σε μια περίοδο που θέλει να διαφυλάξει την πολιτική παρακαταθήκη του εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2027, ενώ παράλληλα ασκεί πρωταγωνιστικό ρόλο στην ομάδα των «πρόθυμων κρατών» που διαχειρίζονται το θέμα της Ουκρανίας, ένα κομβικό ζήτημα και για την ευρωπαϊκή συνοχή. Το πρόβλημα το δικό του και της Γαλλίας βεβαίως είναι ο κατακερματισμός της Βουλής. Το Κοινοβούλιο αντανακλά σήμερα τις κοινωνικές ρωγμές της χώρας. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που η γαλλική πολιτική βρίσκεται σε χαοτική κατάσταση, με τους πολιτικούς να αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη της συνεργασίας.
Προφανώς προετοιμάζονται για τις δημοτικές εκλογές του 2026 και τις προεδρικές του 2027. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κρίση δεν αιφνιδίασε τις Βρυξέλλες γιατί η Γαλλία έχει μπει από την περασμένη χρονιά σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, όπως και η Ιταλία, που έχει και μεγαλύτερο δημόσιο χρέος. Όμως, η κορύφωση της κρίσης έρχεται σε μια περίοδο που ο ηγετικός ρόλος της Γαλλίας στην ενοποιητική διαδικασία είναι περισσότερο απαραίτητος από ποτέ, τη στιγμή, μάλιστα, που ο Πρόεδρος Μακρόν επιχειρεί να αναζωογονήσει την περίφημη γαλλογερμανική συνεργασία η οποία είναι απαραίτητη για να προωθηθούν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες για περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη.
— Ουκρανία, Τραμπ, Γάζα: Ποιο είναι το μέλλον της Ευρώπης κάτω από αυτές τις συνθήκες;
Θα ξαναθυμηθώ τα λόγια του Μάριο Ντράγκι, ο οποίος με τη φιλοσοφημένη ηρεμία του μιλάει για την παγκόσμια τάξη που μεταβάλλεται με ραγδαίους ρυθμούς, ενώ η Ε.Ε. κινείται πολύ αργά για να την ακολουθήσει. Ίσως να υπάρχει και έλλειμμα πραγματικής ηγεσίας στις Βρυξέλλες, γι’ αυτό δεν μπορεί να αλλάξει η γνωστή βραδύτητα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Όμως οι εξελίξεις δεν την περιμένουν. Πρέπει να κάνει περισσότερα και πιο γρήγορα.
— Πόσο μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στη χώρα μας αλλά και την Ευρώπη η δογματική πολιτική του Τραμπ;
Η «αποφασιστικότητα» του Τραμπ ακολουθεί το ένστικτό του για ρίσκο, γι’ αυτό και απαιτείται ψύχραιμη ανάγνωση των επιλογών του. Η Ε.Ε. γνωρίζει πως οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον αξιόπιστος στρατηγικός εταίρος και πως έχει μπροστά της το δίκαιο της ισχύος και είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει μόνη της με τις δημοκρατικές αξίες και την άμυνα. Αυτή η υποχώρηση της Δύσης και της παραδοσιακής σύγκλισης συμφερόντων ανάμεσα στις δυο πλευρές του Ατλαντικού δεν ευνοεί την Ελλάδα. Χρειάζεται προσοχή, λοιπόν, αυτή η περίοδος ιστορικής μετάβασης· η χώρα μας πρέπει να πορευτεί με ευρωπαϊκή προοπτική, εθνική αυτοπεποίθηση και στρατηγική ψυχραιμία.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
