ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΧΘΕΣ στην αρμόδια επιτροπή της Bουλής η συζήτηση του νομοσχεδίου με τίτλο «Αναμόρφωση πλαισίου και διαδικασιών επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών», το οποίο, όπως και το νέο νομοσχέδιο για το μεταναστευτικό που ψηφίστηκε πρόσφατα, στοχεύει ξεκάθαρα, όπως άλλωστε έχει επανειλημμένα δηλώσει και ο υπουργός Μετανάστευσης Θ. Πλεύρης, «στην ποινικοποίηση της παράνομης παραμονής και την ενίσχυση των διαδικασιών επιστροφής σε τρίτες χώρες». Προβλέπει, επίσης, την αυστηροποίηση των πολιτικών υποδοχής και την κατάργηση επιδομάτων για όσους λαμβάνουν άσυλο. Το νέο νομοσχέδιο συνοδεύεται από μια συντονισμένη κυβερνητική επίθεση κατά των «ανεξέλεγκτων» και «αντεθνικά δρώντων» ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο πεδίο –μια επίθεση που αφορά καταρχάς ΜΚΟ που ο γνωστός για τις ακραία ξενοφοβικές θέσεις του υπουργός κατηγορεί είτε ότι αντιστρατεύονται τις κρατικές πολιτικές (πράγμα που πάντως δεν είναι –ακόμα τουλάχιστον– παράνομο) είτε ότι συνεργάζονται με κυκλώματα διακίνησης, ή και τα δύο, χωρίς ωστόσο να έχει καταθέσει μέχρι στιγμής κάποιο απτό αποδεικτικό στοιχείο για το δεύτερο. Η υπόθεση θυμίζει μια ανάλογη προ ετών, επί υπουργίας Νότη Μηταράκη, συκοφαντική «εκστρατεία» που περιλάμβανε μέχρι και την κατηγορία της κατασκοπείας, με τον σχηματισμό δικογραφίας εναντίον 33 αλλοδαπών αλληλέγγυων-μελών ΜΚΟ και προαναγγελίες «ιστορικών» δικών, η οποία στην πορεία ξεφούσκωσε σαν μπαλόνι, καθώς οι κατηγορούμενοι δεν κλήθηκαν εν τέλει ούτε καν για προκαταρκτική εξέταση.
Ήταν, μάλιστα, τέτοια η πρεμούρα των κυβερνώντων, που αποφάσισαν την τρίμηνη αναστολή αιτήσεων ασύλου για όσους πρόσφυγες καταφθάνουν από τα αφρικανικά παράλια, ανεξαρτήτως εθνικότητας, κι ενώ στο μαστιζόμενο από τον εμφύλιο, την πείνα και τις επιδημίες Σουδάν συντελείται η μεγαλύτερη ίσως μέχρι στιγμής ανθρωπιστική τραγωδία του 21ου αιώνα.
Τα εν λόγω νομοσχέδια έχουν ορθά χαρακτηριστεί από μια σειρά φορείς και συλλογικότητες ως ορμπανικής/τραμπικής έμπνευσης, καθώς επιδεινώνουν μια ήδη πολύ δύσκολη συνθήκη, χωρίς οι εμπνευστές τους να νιώθουν καμία ανάγκη να απολογηθούν· αντίθετα, το περηφανεύονται, αν κρίνουμε από όσα λένε στις δημόσιες εμφανίσεις τους ο κ. υπουργός και οι συνεργάτες του. Επικαλούνται μάλιστα, και δικαίως από την πλευρά τους, το γενικότερο αντιμεταναστευτικό κλίμα που πυροδότησε η επανεκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ· όπως άλλωστε έλεγε περιχαρής σε κάποιο κανάλι ο Θ. Πλεύρης, «η Ευρώπη πλέον ακολουθεί τις δικές μας πολιτικές στο μεταναστευτικό». Πράγμα που όντως ισχύει σε έναν βαθμό, με τη διαφορά ότι οι πιο ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν φροντίσει –με γνώμονα το συμφέρον τους, αν μη τι άλλο, εν όψει της έλλειψης εργατικών χεριών– να ενσωματώσουν σε μεγάλο βαθμό τα μεγάλα μεταναστευτικά κύματα της προηγούμενης δεκαετίας. Επίσης δεν επιμένουν, είτε εξαιτίας ιδεοληψιών είτε για να κολακέψουν ακροδεξιά ακροατήρια, να κρατούν «στον αέρα» ακόμα και ανθρώπους που ζουν εκεί δεκαετίες τώρα, έχοντας στο μεταξύ σπουδάσει, δημιουργήσει οικογένειες, ανοίξει επιχειρήσεις ή διατηρούν μια σταθερή εργασία καταβάλλοντας κανονικά φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι και η πρόβλεψη που αφορά την άμεση εθελούσια απέλαση με «μπόνους» 2.000 ευρώ ή τη φυλάκιση έως πέντε χρόνια όσων εισέρχονται παράνομα στη χώρα. Δεν μας εξηγεί, ωστόσο, πού ακριβώς θα «χωρέσει» τόσος κόσμος σε μια νέα προσφυγική κρίση, καθώς η αυστηροποίηση των ποινών και οι προφυλακίσεις ακόμα και για πλημμελήματα έχουν φέρει τις υπάρχουσες φυλακές στα όριά τους. Εκτός και αν εννοούν ότι θα βρεθούν λεφτά και ημέτεροι εργολάβοι ώστε να χτιστούν και να εξοπλιστούν καινούργιες ή ότι τα προσφυγικά καμπ, που ήδη θυμίζουν περισσότερο «γκουλάγκ» παρά κέντρα φιλοξενίας, θα πολλαπλασιαστούν, μετατρεπόμενα πλέον σε κανονικά φρούρια. Καταργείται, μάλιστα, ακόμα και η παραγραφή της δίωξης για ανθρώπους χωρίς χαρτιά που ίσχυε μετά το πέρας μιας επταετίας, ενώ επεκτείνεται η δυνατότητα επιστροφής στη χώρα εισόδου.
Ότι και αυτό το αντιμεταναστευτικό νομοσχέδιο θα περάσει είναι βέβαιο, δεδομένης της απόλυτης κυβερνητικής πλειοψηφίας και των ακροδεξιών κομμάτων που, όσο κι αν «γκρινιάζουν» ότι δεν είναι αρκετά σκληρό –πώς αλλιώς άλλωστε θα δικαιολογήσουν και τη δική τους ύπαρξη;–, είναι εξαιρετικά απίθανο να το καταψηφίσουν. Οι ίδιοι άλλωστε οι εμπνευστές του από τους βαθύτερους κόλπους της ακροδεξιάς προέρχονται. Πόσο μάλλον όταν η πολυδιασπασμένη εξ αριστερών αντιπολίτευση δεν έχει στέρξει να ομονοήσει και να αρθρώσει έναν στέρεο αντίλογο ούτε σε αυτό.
Τον προηγούμενο καιρό είχαμε απτά δείγματα του πώς τέτοιοι νόμοι οδηγούν με τη βοήθεια των φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ σε «κυνήγια μαγισσών», κινδυνολογώντας ασύστολα και βαφτίζοντας «απόβαση» τον ερχομό μερικών μόλις χιλιάδων μεταναστών στην Κρήτη στις αρχές του καλοκαιριού, με τις αρχές να συλλαμβάνουν στον σωρό δεκάδες Σουδανούς –κυρίως– εφήβους, ακόμα και ανήλικους, με την κατηγορία της διακίνησης. Ήταν, μάλιστα, τέτοια η πρεμούρα των κυβερνώντων, που αποφάσισαν την τρίμηνη αναστολή αιτήσεων ασύλου για όσους πρόσφυγες καταφθάνουν από τα αφρικανικά παράλια, ανεξαρτήτως εθνικότητας, κι ενώ στο μαστιζόμενο από τον εμφύλιο, την πείνα και τις επιδημίες Σουδάν συντελείται η μεγαλύτερη ίσως μέχρι στιγμής ανθρωπιστική τραγωδία του 21ου αιώνα.
Η χτεσινή απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών για αναστολή απομάκρυνσης από τη χώρα των Σουδανών προσφύγων που υπάγονται στην τροπολογία της τρίμηνης αναστολής του ασύλου, στο πνεύμα της πρόσφατης ανάλογης απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σε συνδυασμό με τις πρώτες αθωώσεις στα δικαστήρια νέων ανθρώπων που τους φόρτωσαν με συνοπτικές διαδικασίες το κακούργημα της διακίνησης, δίνει ελπίδες. Πρόκειται για υποθέσεις που δεν θα είχαν προχωρήσει χωρίς τη στήριξη αλληλέγγυων ατόμων και οργανώσεων. Θυμίζουμε ότι οργανώσεις και θεσμοί όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, η Ένωση Διοικητικών Δικαστών, ο Επίτροπος για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου του Συμβουλίου της Ευρώπης καθώς και πάνω από εκατό οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου έχουν δηλώσει ότι η πρόσφατη τροπολογία, που αναστέλλει την πρόσβαση στο άσυλο για τρεις μήνες, είναι ασύμφωνη με το Διεθνές Προσφυγικό Δίκαιο, το Διεθνές Δίκαιο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το δίκαιο της Ε.Ε. Αυτά βλέπουν στην κυβέρνηση και «λυσσάνε», γι' αυτό και η τόση πρεμούρα με τις ΜΚΟ, που μπορεί να μην είναι όλες άψογες, είναι όμως ένα κάποιο ανάχωμα στον πλήρη ευτελισμό κάθε έννοιας ανθρώπινου δικαιώματος στον οποίο έχει επιδοθεί η κυβέρνηση στο προσφυγικό και που, αν της περάσει, γιατί να μην μπει στον πειρασμό να τον επεκτείνει και σε άλλα πεδία.
