Οι συνομιλίες μεταξύ των εθνών για την επίτευξη μιας συνθήκης για τα πλαστικά, με στόχο τον τερματισμό της πλαστικής ρύπανσης, συνεχίστηκαν κεκλεισμένων των θυρών στη Γενεύη την Πέμπτη, καθώς ομάδες της κοινωνίας των πολιτών προέτρεψαν τις χώρες να «κρατήσουν τη γραμμή» για να εξασφαλίσουν μια ισχυρή συμφωνία.
Με τον χρόνο να εξαντλείται για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ 184 χωρών, περιβαλλοντικές οργανώσεις εξέφρασαν ανησυχία ότι οι κοινότητες της πρώτης γραμμής, οι αυτόχθονες πληθυσμοί και όσοι υποφέρουν περισσότερο από τις επιπτώσεις της αυξανόμενης κρίσης των πλαστικών «ξεπουλήθηκαν» προκειμένου να επιτευχθεί μια συνθήκη χωρίς ουσιαστικά ή νομικά δεσμευτικά μέτρα, ικανά να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα στην πραγματική του κλίμακα, «με κάθε κόστος».
Οι διαπραγματεύσεις αυτής της εβδομάδας, που αφορούν μια νομικά δεσμευτική συμφωνία για την αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης, αποτελούν τον τελευταίο γύρο σε πέντε κύκλους συνομιλιών των τελευταίων δυόμισι ετών, οι οποίοι μέχρι στιγμής δεν έχουν καταλήξει σε αποτέλεσμα.
Οι συνομιλίες στα γραφεία του ΟΗΕ σταμάτησαν την Τετάρτη, μετά την απόρριψη από 80 χώρες του σχεδίου συνθήκης που παρουσίασε ο πρόεδρος της διαδικασίας, Λουίς Βάγιας Βαλντιβιέσο. Οι φιλόδοξες χώρες - που ζητούν περιορισμούς στην παραγωγή - χαρακτήρισαν το σχέδιο «απαράδεκτο», «ελάχιστο κοινό παρονομαστή» και αναποτελεσματικό, καθώς δεν περιελάμβανε όρια παραγωγής ούτε αντιμετώπιζε τις χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά προϊόντα.
Από την άλλη, χώρες της ομάδας των «ομοειδών ιδεών» - κυρίως παραγωγοί πετρελαίου, όπως η Σαουδική Αραβία - που θέλουν η συνθήκη να επικεντρωθεί στην ανακύκλωση και στα εθελοντικά μέτρα, υποστήριξαν ότι το σχέδιο ξεπερνά πολλές από τις «κόκκινες γραμμές» τους, χωρίς να περιορίζει επαρκώς το πεδίο εφαρμογής της συνθήκης.
Ο Graham Forbes, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Greenpeace, δήλωσε: «Όλη η ημέρα ήταν κεκλεισμένων των θυρών. Η κοινωνία των πολιτών είναι σε αγωνία, περιμένοντας να δει την επόμενη κίνηση από τον πρόεδρο και τη γραμματεία. Είμαστε νευρικοί, ανήσυχοι ότι θα ξεπουληθούμε για να επιτευχθεί μια συνθήκη με κάθε κόστος. Η κοινωνία των πολιτών, οι κοινότητες της πρώτης γραμμής, οι αυτόχθονες πληθυσμοί, όλοι θέλουν κάτι ουσιαστικό. Προσευχόμαστε οι κυβερνήσεις να βάλουν τη συλλογική μας υγεία πάνω από τα βραχυπρόθεσμα κέρδη του πετροχημικού τομέα». Μια βιασύνη για μια αδύναμη συνθήκη, πρόσθεσε, «θα ήταν καταστροφή».
Κάποιες ΜΚΟ δήλωσαν ότι έχουν «χάσει την πίστη τους» στη διαδικασία, εξαιτίας της ανάγκης για συναίνεση ανάμεσα στην πλειοψηφία των χωρών που θέλουν όρια παραγωγής και σε μια μικρή αλλά ισχυρή μειοψηφία παραγωγών πετρελαίου και πλαστικού, που τα απορρίπτουν συστηματικά.
Η Christina Dixon, επικεφαλής εκστρατείας στην Υπηρεσία Περιβαλλοντικών Ερευνών, σημείωσε ότι η απαίτηση συναίνεσης «γίνεται όπλο»: «Πολλοί στην κοινωνία των πολιτών έχουν χάσει την πίστη τους, καθώς βλέπουμε σταθερά την πλειοψηφία να ευθυγραμμίζεται γύρω από ένα όραμα για τη συνθήκη που θέλουμε. Ωστόσο, με τον τρόπο που λειτουργεί η διαδικασία, συνεχώς υποχωρούμε σε μια μικρή αλλά ηχηρή μειοψηφία που κρατά όμηρο τη διαδικασία».
Αυτό το σύστημα, πρόσθεσε, επιτρέπει στην πλειοψηφία να «πνίγεται». «Αυτό που πρέπει να δούμε απόψε είναι ότι οι απόψεις της πλειοψηφίας αντικατοπτρίζονται δίκαια», τόνισε.
Νωρίτερα την Πέμπτη, η Camila Zepeda, γενική διευθύντρια Παγκόσμιων Υποθέσεων στο Υπουργείο Εξωτερικών του Μεξικού και διαπραγματεύτρια, ανέφερε: «Αν το επόμενο σχέδιο είναι απλώς το status quo, θα πρέπει να εξετάσουμε αν είναι καλύτερο να συνεχίσουμε ή να αναζητήσουμε καλύτερες συνθήκες διαπραγμάτευσης. Είναι πολύ νωρίς για να πούμε… Κατανοούμε ότι η συνθήκη θα είναι απλή σε αυτό το στάδιο. Αν, όμως, τα βασικά στοιχεία είναι παρόντα και μπορούμε να τη χτίσουμε εγκαίρως, θα την υπογράψουμε. Έχουμε ήδη εγκαταλείψει απαγορεύσεις και όρια παραγωγής - πάρα πολλά».
Πριν από τις συνομιλίες, ανασκόπηση ειδικών που δημοσιεύτηκε στο Lancet χαρακτήρισε τα πλαστικά «σοβαρό, αυξανόμενο και υποτιμημένο κίνδυνο για την ανθρώπινη και πλανητική υγεία», υπολογίζοντας τις παγκόσμιες ζημιές στην υγεία σε 1,1 τρισ. λίρες ετησίως, με ιδιαίτερα ευάλωτους τα βρέφη και τα παιδιά.
Παρά το κλίμα, κάποιοι παραμένουν αισιόδοξοι. Η Sivendra Michael, μόνιμη γραμματέας στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής των Φίτζι, δήλωσε: «Υπάρχει ακόμη χρόνος. Υπάρχουν διαδικασίες που μπορεί να εξετάσει ο πρόεδρος, καθώς και καινοτόμες προσεγγίσεις που έχουν εφαρμοστεί με επιτυχία σε άλλα πολυμερή περιβάλλοντα. Πρέπει να θυμόμαστε ότι διαπραγματευόμαστε στο χείλος μιας πλανητικής έκτακτης ανάγκης».
Με πληροφορίες από Guardian
