Στις ζημιές που υπέστησαν ιερές μονές και μνημεία στο Άγιο Όρος από τους πρόσφατους σεισμούς, ιδίως εκείνους της 15ης Φεβρουαρίου και της 7ης Ιουνίου 2025, αναφέρεται επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού.
Όπως δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, το ΥΠΠΟ βρίσκεται από την πρώτη στιγμή σε συνεχή επικοινωνία με τους εκπροσώπους των Ιερών Μονών, ενώ η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους έχει εγκατασταθεί στην περιοχή για την καταγραφή των ζημιών και την άμεση εφαρμογή σωστικών μέτρων.
Ο σεισμός των 5,3 Ρίχτερ της 7ης Ιουνίου, που σημειώθηκε στη θαλάσσια περιοχή πλησίον των μονών Δοχειαρίου και Ξενοφώντος, ήταν ο ισχυρότερος μιας μακράς σεισμικής ακολουθίας, προκαλώντας σημαντικές φθορές σε ιστορικά κτίρια και τοιχογραφίες.
Συγκεκριμένα:
- Μονή Ξενοφώντος: Στο καθολικό του 10ου αιώνα με τοιχογραφίες του 16ου αιώνα, εντοπίστηκαν εκτεταμένες ρωγμές σε τρούλους και τοιχογραφημένες επιφάνειες, οι οποίες επιδεινώθηκαν από τον πρόσφατο σεισμό. Στο δάπεδο του ναού παρατηρήθηκαν φθορές από πτώση μεταλλικού πολυελαίου. Το ΥΠΠΟ έχει δρομολογήσει μελέτες για την ενίσχυση του μνημείου.
- Μονή Δοχειαρίου: Το καθολικό του 16ου αιώνα, με τοιχογραφίες του Τζώρτζη της Κρητικής Σχολής, παρουσίασε νέες ρηγματώσεις, ενώ επιδεινώθηκαν και παλαιότερες. Φθορές καταγράφηκαν επίσης στην τράπεζα (1547), στο διαβατικό και σε παρεκκλήσια. Συντηρητές του ΥΠΠΟ έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες προστασίας.
- Μονή Παντοκράτορος: Καταγράφηκε η κατάσταση των τοιχογραφιών στο καθολικό και στα παρεκκλήσια.
- Μονές Βατοπαιδίου και Σίμωνος Πέτρας: Σε εξέλιξη βρίσκονται αυτοψίες, με εντοπισμένες ζημιές σε τοιχογραφίες και δομικά στοιχεία.
Παράλληλα, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη τα έργα δομικής αποκατάστασης και ενίσχυσης των καθολικών των μονών Δοχειαρίου και Ξενοφώντος, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2025. Οι εργασίες περιλαμβάνουν την τοποθέτηση μεταλλικών ελκυστήρων, ενώ η συντήρηση των τοιχογραφιών θα ξεκινήσει άμεσα, με χρηματοδότηση από την ΑΜΚΕ «ΑΙΓΕΑΣ» των Αθανάσιου και Μαρίνας Μαρτίνου. Όλες οι σχετικές μελέτες έχουν εγκριθεί από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.
Η πλήρης εικόνα των ζημιών στις μονές του Αγίου Όρους αναμένεται να έχει διαμορφωθεί μέχρι το τέλος της εβδομάδας.
