Η νέα ταξιδιωτική απαγόρευση που υπέγραψε την Τετάρτη ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στοχεύει κυρίως χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.
Δώδεκα χώρες υπόκεινται σε πλήρη απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ, με την εφαρμογή των μέτρων να ξεκινά τη Δευτέρα, ενώ υπήκοοι επτά ακόμη χωρών αντιμετωπίζουν περιορισμούς σε επιλεγμένες κατηγορίες θεωρήσεων.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την εντολή θέμα «εθνικής ασφάλειας», επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, μια πρόσφατη επίθεση σε μέλη της εβραϊκής κοινότητας στο Κολοράντο από έναν Αιγύπτιο υπήκοο – παρότι η Αίγυπτος δεν περιλαμβάνεται στη λίστα. Επιπλέον, προβάλλονται κατηγορίες περί παραβίασης των όρων βίζας και έλλειψης συνεργασίας στην αποδοχή απελαθέντων.
Ταξιδιωτική απαγόρευση: Τι ισχύει και για ποιες χώρες
Ακολουθούν αναλυτικά οι βασικοί λόγοι για τους οποίους επελέγησαν οι χώρες της απαγόρευσης:
Αφγανιστάν: «Τρομοκρατική διαχείριση» και θεσμική αστάθεια
Το Αφγανιστάν περιγράφεται από την κυβέρνηση Τραμπ ως κράτος χωρίς «αρμόδια ή συνεργάσιμη» κεντρική αρχή για την έκδοση διαβατηρίων και επισήμων εγγράφων. Οι Ταλιμπάν, που ελέγχουν τη χώρα, αναφέρονται ως «Ειδικά Ονομασμένη Παγκόσμια Τρομοκρατική Ομάδα (SDGT)». Επικρίνεται επίσης η πρακτική των Αφγανών υπηκόων να παραμένουν στις ΗΠΑ μετά τη λήξη των θεωρήσεων παραμονής τους.
Ιράν: Χορηγός τρομοκρατίας και διπλωματική ρήξη
Το Ιράν αναφέρεται ως «πηγή σημαντικής τρομοκρατίας σε όλο τον κόσμο». Η προεδρική διακήρυξη τονίζει τη μη συνεργασία της Τεχεράνης σε ζητήματα ασφαλείας, αλλά και την άρνησή της να δεχθεί πίσω απελαθέντες υπηκόους. Οι κατηγορίες συνοδεύονται από αναφορές για τη στήριξη της Χεζμπολάχ και της Χαμάς. Η εντολή εκδίδεται σε μια περίοδο έντασης για τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν.
Σομαλία και Λιβύη: Αποδιοργάνωση και τρομοκρατικές εστίες
Η Σομαλία χαρακτηρίζεται από τον Τραμπ ως «ασφαλές καταφύγιο τρομοκρατών», ενώ επισημαίνεται πως «δεν διαθέτει διοίκηση και έλεγχο της επικράτειάς της». Αντίστοιχα, η Λιβύη περιγράφεται ως χώρα με «ιστορική τρομοκρατική παρουσία». Αμφότερες κατηγορούνται για αδυναμία έκδοσης αξιόπιστων ταξιδιωτικών εγγράφων και για την άρνησή τους να δεχθούν απελαθέντες πολίτες.
Αϊτή: Παράτυπη μετανάστευση και θεσμική κατάρρευση
Η Αϊτή εμφανίζεται στην ανακοίνωση ως χώρα προέλευσης «εκατοντάδων χιλιάδων παράνομων μεταναστών» κατά την περίοδο της κυβέρνησης Μπάιντεν. Ο Τραμπ αποδίδει σε αυτό «δημιουργία εγκληματικών δικτύων» και «υψηλά ποσοστά υπέρβασης της βίζας». Υπογραμμίζεται επίσης η έλλειψη κρατικής δομής για την επιβολή του νόμου.
Τσαντ, Κονγκό-Μπραζαβίλ και Ισημερινή Γουινέα: Υπέρβαση βίζας
Οι τρεις αυτές αφρικανικές χώρες κατηγορούνται σχεδόν αποκλειστικά για τα υψηλά ποσοστά υπέρβασης των θεωρήσεων παραμονής. Για το Τσαντ, συγκεκριμένα, το έγγραφο καταγράφει «κατάφωρη περιφρόνηση των νόμων περί μετανάστευσης των Ηνωμένων Πολιτειών» και αναφέρει ότι το 49,54% των ταξιδιωτών με επαγγελματικές ή τουριστικές βίζες παρέμειναν πέραν της επιτρεπόμενης διάρκειας. Το Κονγκό-Μπραζαβίλ και η Ισημερινή Γουινέα παρουσιάζουν αντίστοιχα ποσοστά 29,63% και 21,98%.
Μιανμάρ: Παραβίαση θεωρήσεων και έλλειψη συνεργασίας
Η Μιανμάρ -καταχωρισμένη λανθασμένα ως «Τσαντ» στη διακήρυξη- κατηγορείται για υψηλά ποσοστά υπέρβασης θεωρήσεων και για έλλειψη συνεργασίας με τις ΗΠΑ στην επιστροφή απελαθέντων Βιρμανών υπηκόων.
Ερυθραία, Σουδάν και Υεμένη: Αδύναμες κρατικές δομές
Για τις τρεις αυτές χώρες, ο Τραμπ προβάλλει ως κύριο επιχείρημα την «αμφισβητήσιμη ικανότητα» έκδοσης διαβατηρίων και ποινικών μητρώων. Η Ερυθραία αρνείται να δεχθεί απελαθέντες υπηκόους της, ενώ η Υεμένη, όπως η Σομαλία, φέρεται να μην ελέγχει την επικράτειά της και αναφέρεται ως «τόπος ενεργών στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ».
Ταξιδιωτική απαγόρευση: Οι χώρες με μερικούς περιορισμούς
Εκτός από τις 12 χώρες με πλήρη απαγόρευση, επτά ακόμη κράτη αντιμετωπίζουν επιμέρους ταξιδιωτικούς περιορισμούς:
Βενεζουέλα: Κατηγορείται για έλλειψη συνεργασίας στην έκδοση εγγράφων και για άρνηση αποδοχής απελαθέντων. Σε απάντηση, χαρακτήρισε την κυβέρνηση Τραμπ ως «υπερεθνικιστές που νομίζουν ότι κατέχουν τον κόσμο».
Κούβα: Κατατάσσεται από τις ΗΠΑ ως «κράτος χορηγός της τρομοκρατίας» από το 2021. Επικρίθηκε για υπέρβαση θεωρήσεων και μη αποδοχή απελαθέντων.
Μπουρούντι, Λάος, Σιέρα Λεόνε, Τόγκο, Τουρκμενιστάν: Οι περιορισμοί βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στα ποσοστά υπέρβασης της διάρκειας παραμονής στις ΗΠΑ.
Με πληροφορίες από BBC
