Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς γρήγορη ή εύστοχη, μπορεί να είναι και πιο πειστική από τους ανθρώπους σε συζητήσεις που απαιτούν επιχειρηματολογία και προσπάθεια μεταστροφής απόψεων. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης από επιστήμονες του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Τεχνολογίας στη Λωζάννη (EPFL), η οποία φέρνει στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα για τις επιπτώσεις της AI στον δημόσιο διάλογο και την εκλογική ακεραιότητα.
«Αν μπορείς να αναπτύξεις πειστική AI σε μεγάλη κλίμακα, μπορείς να φανταστείς στρατιές από bots να στοχεύουν αναποφάσιστους ψηφοφόρους με αφηγήσεις που μοιάζουν αυθεντικές», προειδοποιεί ο επικεφαλής της μελέτης, Francesco Salvi.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Nature Human Behaviour, βασίστηκε σε 600 debates ανάμεσα σε ανθρώπους και το γλωσσικό μοντέλο ChatGPT-4. Οι ερευνητές αντιστοίχισαν 300 άτομα με 300 άλλους ανθρώπινους συνομιλητές, και ακόμη 300 με την AI. Σε κάθε ζεύγος ανατέθηκε ένα θέμα συζήτησης – από ελαφρώς αμφιλεγόμενα, όπως η υποχρεωτική στολή στο σχολείο, έως έντονα πολωτικά, όπως η νομιμοποίηση των αμβλώσεων. Οι συμμετέχοντες δεν επέλεγαν τη θέση που υποστήριζαν: τους αναθέτονταν τυχαία.
Η αποτελεσματικότητα κρίθηκε από τη μεταβολή της γνώμης του συνομιλητή, πριν και μετά τη συζήτηση. Το ChatGPT-4 αποδείχθηκε εξίσου ικανό με τους ανθρώπους στην πειθώ – αλλά όταν του δινόταν προσωπική πληροφορία για τον συνομιλητή (όπως ηλικία, φύλο, πολιτικές πεποιθήσεις), τότε ήταν σημαντικά πιο πειστικό: άλλαζε τη γνώμη του απέναντι με μεγαλύτερη επιτυχία στο 64% των περιπτώσεων, έναντι των ανθρώπων.
Το πλεονέκτημα της AI: κάνει «τους δικούς σου» καλούς πόντους
Αντίθετα με ό,τι θα περίμενε κανείς, η πειθώ της τεχνητής νοημοσύνης δεν προερχόταν από το γεγονός ότι ήταν πιο ήρεμη, αναλυτική ή καλά δομημένη – αν και όντως είχε αυτά τα χαρακτηριστικά. Η υπεροχή της, σύμφωνα με τους ερευνητές, φαίνεται να πηγάζει από την ικανότητά της να προσαρμόζει το επιχείρημα στον συνομιλητή. Όπως το θέτει ο Salvi:
«Είναι σαν να συζητάς με κάποιον που όχι μόνο λέει έξυπνα πράγματα, αλλά ξέρει ποια έξυπνα πράγματα θα σε πείσουν – γιατί ξέρει πώς να πατήσει τα κουμπιά σου».
Το φαινόμενο ήταν εντονότερο σε ζητήματα που δεν προκαλούν ισχυρές, συναισθηματικά φορτισμένες απόψεις. Σε εκείνες τις περιπτώσεις, η AI είχε μεγαλύτερο περιθώριο να "κερδίσει" τον συνομιλητή με ήπιες, προσωποποιημένες στρατηγικές.
Οι ειδικοί που σχολίασαν τη μελέτη εξέφρασαν έντονη ανησυχία. Ο καθηγητής Sander van der Linden, κοινωνικός ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, τόνισε ότι το εύρημα ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τον κίνδυνο μαζικής χειραγώγησης της κοινής γνώμης μέσω προσωποποιημένων LLM συνομιλιών.
Ο καθηγητής Michael Wooldridge, ειδικός στην τεχνητή νοημοσύνη στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αναφέρθηκε στις σκοτεινές δυνατότητες τέτοιων εργαλείων: «Η ριζοσπαστικοποίηση εφήβων από εξτρεμιστικές ομάδες είναι ήδη δυνατή μέσω της AI. Καθώς αναπτύσσεται η τεχνολογία, οι πιθανές μορφές κατάχρησης θα πληθαίνουν».
Και οι δύο επιστήμονες καλούν τις κυβερνήσεις και τους ρυθμιστικούς φορείς να αναλάβουν προληπτική δράση, πριν οι εξελίξεις τους ξεπεράσουν. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο Wooldridge: «Δεν πρέπει να παίζουμε για πάντα κυνηγητό με τις καταχρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης».
Με πληροφορίες από Guardian
